فرهنگی‌هنری 12:40 - 22 دی 1395
کمتر کسی اکبر هاشمی رفسنجانی را به عنوان اهل قلم و مولف می‌شناسد و در حالی که او در عرصه سیاست سایه‌ای بود که بسیاری از فعالان سیاسی و سیاستمداران را پوشش می‌داد، جایگاه سیاسی وی بر نقش کتابی‌اش سایه انداخت.

آیت‌الله هاشمی و کتاب‌هایش

این بخشی از یادداشت سیدمحمد طباطبائی کارشناس رسانه، نشر و کتاب است که آن را در اختیار ایسنا گذاشته است.

او در این یادداشت می‌نویسد: سیاست است دیگر، بر همه چیز سایه می‌اندازد، بر اقتصاد، فرهنگ، اجتماع و حتی روابط خانوادگی چه رسد بر کتاب. فرقی هم نمی‌کند هاشمی رفسنجانی باشد یا دیگری. اکبر هاشمی بهرمانی که ما او را به عنوان هاشمی رفسنجانی و بیشتر همان رفسنجانی می‌شناسیم پیش از آنکه یک سیاستمدار شود اهل کتاب و قلم بود، اگرچه در زندگی او سیاست بر کتاب پیشی گرفت و بیشتر به عنوان سیاستمدار شناخته شد.

قبل از انقلاب فعال سیاسی و مبارز انقلابی و بعد از انقلاب مرد سیاست. در هر دو دوره اما او هرگز با کتاب بیگانه نشد و از کتاب دوری نکرد هرچند سیاست بر این وجه از شخصیت آیت‌الله سایه انداخت؛ سایه‌ای که باعث شد تا بیش از ۱۰۰ عنوان کتابی که در بانک اطلاعاتی کتاب خانه کتاب به نام آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی ثبت شده کمتر دیده شود اگرچه تنها حدود نیمی از این کتاب‌ها تالیف وی و به قلم مولف بوده است اما همین تعداد هم بسیار کمتر از آنچه باید دیده شد.

این موضوع نه تنها در زمان حیات که بعد از درگذشت او هم قابل مشاهده است. در هیچ‌کدام از پیام‌های تسلیت صادرشده برای درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی هیچ اشاره‌ای به شخصیت کتابی او و نقش ارزنده‌ای که در تاریخ‌نگاری در قبل و بعد از انقلاب داشته نشده است. تنها در بعضی از پیام‌ها وی را راوی صادق انقلاب خوانده‌اند که کمترین ارتباط را با موضوع مورد بحث در این یادداشت دارد. چه این‌که نقش و جایگاه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در تاریخ‌نگاری تنها به روایت تاریخ انقلاب محدود نمی‌شود.

وی پیش از انقلاب در سال ۱۳۴۲ و در اوج مبارزات انقلابی کتابی را درباره فلسطین ترجمه کرد با عنوان «سرگذشت فلسطین» که به دلیل ارائه نگاه جدید در موضوع فلسطین بسیار پرسر و صدا و پرمخاطب شد. تا آن‌جا که وقتی کتاب در تبعیدگاهِ احمدآباد مستوفی به دست مرحوم محمد مصدق رسید یادداشتی بر کتاب نوشت و با ارسال یک برگ چک بانکی برای خرید و در اختیار گذاشتن کتاب از آن حمایت کرد؛ نخست‌وزیرِ در تبعید نوشت: «حیفم آمد این کتاب خوانده نشود...» یا چند سال بعد او کتابی درباره امیرکبیر و خدمات او و نیز جفاهایی که بر او رفته بود نوشت که هنوز هم در زُمره کتاب‌های خوب در موضوع صدراعظمِ مقتول است. کتابی که با نهایت ارادت به میرزاتقی خان و البته وفاداری به تاریخ تالیف شده است و در صداقت راوی کتاب و دوری‌اش از برخورد احساسی همین بس که هرگز چهره منفور و ناپسند از ناصرالدین شاه ارائه نمی‌کند و حتی در صفحاتی از کتاب به پشیمانی ناصرالدین میرزا از صدور دستور عزل و سپس قتل امیرکبیر و اعتراف شاهِ پشیمان به خدمات امیرکبیر اشاره می‌کند.

بعد از انقلاب هم حتی او را با توجه به ارائه تحلیل در کنار روایت، نمی‌توان فقط راوی تاریخ دانست و در این مسیر حتی کتاب‌هایی در تحلیل مسائل تاریخی و سیاسی دارد که از آن جمله می‌توان به کتاب‌های «روحانیت و لیبرالیسم شریعتی»، «نقش روحانیت در انقلاب»، «ه‍راس‌ دنیای‌ اس‍ت‍ک‍ب‍اری» و ... اشاره کرد. اگرچه لازم به توجه است که او در روایت تاریخ هم تفاوتی آشکار با بسیاری دیگر از رجال سیاسی دارد و آن صراحت و صداقت وی در روایت است به گونه‌ای که خاطرات او و روایتش از وقایع تاریخی سند معتبر و قابل اعتنایی برای تاریخ‌پژوهان و تحلیلگران خواهد بود.

پیوند هاشمی با کتاب اما هرگز به تاریخ محدود نمی‌شود؛ در میان کتاب‌های آیت الله هاشمی رفسنجانی نزدیک به ۱۰ عنوان کتاب در حوزه دین و علوم قرآنی دیده می‌شود که بیشتر آن‌ها رویکرد تحقیقی، تحلیلی و تفسیری دارد. «فرهنگ قرآن: کلید راهیابی به موضوعات و مفاهیم قرآن کریم» ، «معجم موضوعات و مفاهیم قرآن»، «سیر مطالعه در قرآن»، «جایگاه مساجد در نظام اسلامی از منظر قرآن» و ... از جمله همین کتاب‌هاست. نکته مهم در کتاب‌های هاشمی در حوزه علوم قرآنی این است که او سبک و روشی نو و ابتکاری در نگارش کتاب‌های این حوزه به کار بسته است. آثار قرآنی او تا جایی قابل اعتناست که دکتر محمدعلی مهدوی راد؛ قرآن‌پژوه و کتاب‌شناس درباره یکی از کتاب‌های هاشمی رفسنجانی می‌گوید: «کتاب «ف‍ره‍ن‍گ‌ ق‍رآن‌: ک‍ل‍ی‍د راهیابی ب‍ه‌ م‍وض‍وع‍ات‌ و مفاهیم ق‍رآن‌ ک‍ری‍م‌» گسترده‌ترین، دقیق‌ترین و کارآمدترین فهرست موضوعی قرآن کریم است.»

در نقش آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان مولف و اهل قلم می‌توان به آثار او در موضوعات اجتماعی نظیر عدالت و جایگاه زن در جامعه نیز اشاره کرد. کتاب‌هایی همچون «زن‌ و ع‍دال‍ت‌ اج‍ت‍م‍اعی» و «‌آزاداندیشی اسلامی و روشنفکری دینی» در همین راستا قابل توجه است. با این همه همان‌طور که گفته شد کمتر کسی اکبر هاشمی رفسنجانی را به عنوان اهل قلم و مولف می‌شناسد و در حالی که او در عرصه سیاست سایه‌ای بود که بسیاری از فعالان سیاسی و سیاستمداران را پوشش می‌داد، جایگاه سیاسی وی بر نقش کتابی‌اش سایه انداخت و سیاست سایه‌ای شد بر کتاب‌هایش؛ سایه‌ای که هنوز هم هست.

انتهای پیام

 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
ادای دین سینماگران به شهید حججی
«خبرگزاری مهر» پرونده یازدهمین جشن بزرگ منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران امشب با معرفی برترین های سینمای ایران بسته شد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» یادواره شهید «محسن حججی» در مسجد روضه محمدیه یزد برگزار شد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» در حالی که چند روز پیش فیلمی از اجرای صحنه اکشن فیلم توسط تام کروز به خبر رسانه‌ها بدل شد اکنون اعلام شده در اثر این سانحه قوزک پای تام کروز شکسته و تولید فیلم جدید او به تعویق افتاده است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» ‌آزادگان کتاب‌های مصوری از تاریخ معاصر کشور و گنجینه‌ای رازآلود از حقایق ناگفته دفاع جانانه‌ای هستند که مقدس نام گرفت. قطعنامه 598 که امضاء شد چشم‌ها بیش از گذشته منتظر بازگشت فرزندان میهن بود،فرزندانی که سال‌ها در جنگی نابرابر از خاک وطن د...
فرهنگی‌هنری
مقایسه آمار نشر کتاب از تیر ۹۵ تا تیر ۹۶ نشان داد؛
«خبرگزاری مهر» مقایسه آمار نشر کتاب از تیرماه ۹۵ تا تیرماه ۹۶ از کاهش ۲۵ درصدی تیراژ کتاب و رشد ۱۶ درصدی تعداد کتاب‌های کمک درسی در این بازه زمانی یکساله، حکایت دارد..
فرهنگی‌هنری
محمد مسلمی خبر داد
«خبرگزاری ایسنا» محمد مسلمی، کارگردان برنامه تلویزیونی «فیتیله»، از آغاز فصل جدید این برنامه برای تلویزیون به همراه تغییرات در محتوا و شکل ظاهری خبر داد و در عین حال از نبود افراد متخصص در حوزه کودک انتقاد و اظهار کرد که با نبود نگاه جدی به این حوزه، مرگ کا...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» گروه موسوم به داعش سال‌هاست از تمام توان رسانه‌ای و تبلیغاتی خود جهت ایجاد رعب و وحشت در افکار عمومی مردم دنیا برای ترسیم میزان ددمنشی خود استفاده کرده است و تا حدی نیز در این بازی رسانه‌ای موفق بوده است اما این اواخر داعش با انتشار یک عکس ...
فرهنگی‌هنری
شعر انصاری‌نژاد برای شهید حججی
«خبرگزاری فارس» محمدحسین انصاری‌نژاد از شاعران کشورمان در پی شهادت محسن حججی از رزمندگان مدافع حرم شعری سروده است.
فرهنگی‌هنری
علی‌اصغر شیرزادی عنوان کرد
«خبرگزاری ایسنا» علی‌اصغر شیرزادی می‌گوید: داشتن غریزه برای نویسندگی شرط لازم است اما کافی نیست. برای نویسنده شدن باید مطالعه زیادی داشت، با تکنیک‌های نویسندگی آشنا بود و به صورت مستمر کار کرد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» «سفر گردشگران آمریکایی به ایران متوقف نشده و وزارت خارجه کشورمان روند پیشین خود را در صدور ویزا برای اتباع این کشور تغییر نداده است. تعداد گردشگرانی هم که امسال از ایالات متحده به ایران سفر کرده‌اند کمتر از سال گذشته نبوده است.»

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است