فرهنگی‌هنری 12:40 - 22 دی 1395
کمتر کسی اکبر هاشمی رفسنجانی را به عنوان اهل قلم و مولف می‌شناسد و در حالی که او در عرصه سیاست سایه‌ای بود که بسیاری از فعالان سیاسی و سیاستمداران را پوشش می‌داد، جایگاه سیاسی وی بر نقش کتابی‌اش سایه انداخت.

آیت‌الله هاشمی و کتاب‌هایش

این بخشی از یادداشت سیدمحمد طباطبائی کارشناس رسانه، نشر و کتاب است که آن را در اختیار ایسنا گذاشته است.

او در این یادداشت می‌نویسد: سیاست است دیگر، بر همه چیز سایه می‌اندازد، بر اقتصاد، فرهنگ، اجتماع و حتی روابط خانوادگی چه رسد بر کتاب. فرقی هم نمی‌کند هاشمی رفسنجانی باشد یا دیگری. اکبر هاشمی بهرمانی که ما او را به عنوان هاشمی رفسنجانی و بیشتر همان رفسنجانی می‌شناسیم پیش از آنکه یک سیاستمدار شود اهل کتاب و قلم بود، اگرچه در زندگی او سیاست بر کتاب پیشی گرفت و بیشتر به عنوان سیاستمدار شناخته شد.

قبل از انقلاب فعال سیاسی و مبارز انقلابی و بعد از انقلاب مرد سیاست. در هر دو دوره اما او هرگز با کتاب بیگانه نشد و از کتاب دوری نکرد هرچند سیاست بر این وجه از شخصیت آیت‌الله سایه انداخت؛ سایه‌ای که باعث شد تا بیش از ۱۰۰ عنوان کتابی که در بانک اطلاعاتی کتاب خانه کتاب به نام آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی ثبت شده کمتر دیده شود اگرچه تنها حدود نیمی از این کتاب‌ها تالیف وی و به قلم مولف بوده است اما همین تعداد هم بسیار کمتر از آنچه باید دیده شد.

این موضوع نه تنها در زمان حیات که بعد از درگذشت او هم قابل مشاهده است. در هیچ‌کدام از پیام‌های تسلیت صادرشده برای درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی هیچ اشاره‌ای به شخصیت کتابی او و نقش ارزنده‌ای که در تاریخ‌نگاری در قبل و بعد از انقلاب داشته نشده است. تنها در بعضی از پیام‌ها وی را راوی صادق انقلاب خوانده‌اند که کمترین ارتباط را با موضوع مورد بحث در این یادداشت دارد. چه این‌که نقش و جایگاه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در تاریخ‌نگاری تنها به روایت تاریخ انقلاب محدود نمی‌شود.

وی پیش از انقلاب در سال ۱۳۴۲ و در اوج مبارزات انقلابی کتابی را درباره فلسطین ترجمه کرد با عنوان «سرگذشت فلسطین» که به دلیل ارائه نگاه جدید در موضوع فلسطین بسیار پرسر و صدا و پرمخاطب شد. تا آن‌جا که وقتی کتاب در تبعیدگاهِ احمدآباد مستوفی به دست مرحوم محمد مصدق رسید یادداشتی بر کتاب نوشت و با ارسال یک برگ چک بانکی برای خرید و در اختیار گذاشتن کتاب از آن حمایت کرد؛ نخست‌وزیرِ در تبعید نوشت: «حیفم آمد این کتاب خوانده نشود...» یا چند سال بعد او کتابی درباره امیرکبیر و خدمات او و نیز جفاهایی که بر او رفته بود نوشت که هنوز هم در زُمره کتاب‌های خوب در موضوع صدراعظمِ مقتول است. کتابی که با نهایت ارادت به میرزاتقی خان و البته وفاداری به تاریخ تالیف شده است و در صداقت راوی کتاب و دوری‌اش از برخورد احساسی همین بس که هرگز چهره منفور و ناپسند از ناصرالدین شاه ارائه نمی‌کند و حتی در صفحاتی از کتاب به پشیمانی ناصرالدین میرزا از صدور دستور عزل و سپس قتل امیرکبیر و اعتراف شاهِ پشیمان به خدمات امیرکبیر اشاره می‌کند.

بعد از انقلاب هم حتی او را با توجه به ارائه تحلیل در کنار روایت، نمی‌توان فقط راوی تاریخ دانست و در این مسیر حتی کتاب‌هایی در تحلیل مسائل تاریخی و سیاسی دارد که از آن جمله می‌توان به کتاب‌های «روحانیت و لیبرالیسم شریعتی»، «نقش روحانیت در انقلاب»، «ه‍راس‌ دنیای‌ اس‍ت‍ک‍ب‍اری» و ... اشاره کرد. اگرچه لازم به توجه است که او در روایت تاریخ هم تفاوتی آشکار با بسیاری دیگر از رجال سیاسی دارد و آن صراحت و صداقت وی در روایت است به گونه‌ای که خاطرات او و روایتش از وقایع تاریخی سند معتبر و قابل اعتنایی برای تاریخ‌پژوهان و تحلیلگران خواهد بود.

پیوند هاشمی با کتاب اما هرگز به تاریخ محدود نمی‌شود؛ در میان کتاب‌های آیت الله هاشمی رفسنجانی نزدیک به ۱۰ عنوان کتاب در حوزه دین و علوم قرآنی دیده می‌شود که بیشتر آن‌ها رویکرد تحقیقی، تحلیلی و تفسیری دارد. «فرهنگ قرآن: کلید راهیابی به موضوعات و مفاهیم قرآن کریم» ، «معجم موضوعات و مفاهیم قرآن»، «سیر مطالعه در قرآن»، «جایگاه مساجد در نظام اسلامی از منظر قرآن» و ... از جمله همین کتاب‌هاست. نکته مهم در کتاب‌های هاشمی در حوزه علوم قرآنی این است که او سبک و روشی نو و ابتکاری در نگارش کتاب‌های این حوزه به کار بسته است. آثار قرآنی او تا جایی قابل اعتناست که دکتر محمدعلی مهدوی راد؛ قرآن‌پژوه و کتاب‌شناس درباره یکی از کتاب‌های هاشمی رفسنجانی می‌گوید: «کتاب «ف‍ره‍ن‍گ‌ ق‍رآن‌: ک‍ل‍ی‍د راهیابی ب‍ه‌ م‍وض‍وع‍ات‌ و مفاهیم ق‍رآن‌ ک‍ری‍م‌» گسترده‌ترین، دقیق‌ترین و کارآمدترین فهرست موضوعی قرآن کریم است.»

در نقش آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان مولف و اهل قلم می‌توان به آثار او در موضوعات اجتماعی نظیر عدالت و جایگاه زن در جامعه نیز اشاره کرد. کتاب‌هایی همچون «زن‌ و ع‍دال‍ت‌ اج‍ت‍م‍اعی» و «‌آزاداندیشی اسلامی و روشنفکری دینی» در همین راستا قابل توجه است. با این همه همان‌طور که گفته شد کمتر کسی اکبر هاشمی رفسنجانی را به عنوان اهل قلم و مولف می‌شناسد و در حالی که او در عرصه سیاست سایه‌ای بود که بسیاری از فعالان سیاسی و سیاستمداران را پوشش می‌داد، جایگاه سیاسی وی بر نقش کتابی‌اش سایه انداخت و سیاست سایه‌ای شد بر کتاب‌هایش؛ سایه‌ای که هنوز هم هست.

انتهای پیام

 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
«همشهری آنلاین» سه برنده پیشین جایزه مایلز فرانکلین جزو ۱۱ نویسنده حاضر در فهرست ابتدایی نامزدهای معتبرترین جایزه ادبی استرالیا هستند که امسال ۷۱ نفر برای بردن آن رقابت می‌کردند.
فرهنگی‌هنری
«همشهری آنلاین» تابلوی نقاشی «دوران گذشته» در حراجی هفته گذشته ساثبیز به مبلغ ۲۱ میلیون دلار چکش خورد تا کری جیمز مارشال گران‌ترین هنرمند رنگین‌پوست آمریکایی آفریقایی تاریخ معاصر لقب بگیرد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» رونمایی از سه پوستر در بخش عفاف و حجاب و اعلام برنامه‌های بخش تبلیغی و ترویجی عفاف و حجاب، خبرهای چهارمین روز از بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم هستند.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» عضو مجمع عالی تفسیر حوزه با اشاره به آیه "و ما تشاءون إلا أن یشاء الله" گفت: انسان نمی‌تواند فعل خواستن و اراده کردن را داشته باشد مگر اینکه از جانب خداوند اجازه آن به او داده شده باشد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» تفاهم‌نامه همکاری علمی، آموزشی، پژوهشی میان دانشگاه مذاهب اسلامی و دانشگاه ادیان و مذاهب قم به امضاء رسید.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» فرمانده سپاه انصارالحسین(ع) استان همدان با تأکید بر اینکه آزادسازی خرمشهر درسی برای همیشه تاریخ ایران است، گفت: آزادسازی خرمشهر درس مقاومت و حماسه برای مردم ایران بود و باید به جوانان امروز بگوییم درمقابل دشمن باید ایستاد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس آذربایجان شرقی گفت:بیش از ۳۶ برنامه مختلف به مناسبت سالگرد فتح خرمشهر در استان در نظر گرفته شده است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» غرفه "سازمان زنان" و موسسه قرآن و عترت "راحم" و بخش نشست‌های تخصصی و دانشگاهی نمایشگاه قرآن با ویژه برنامه‌های متنوعی پذیرای بازدیدکنندگان نمایشگاه بین‌المللی قرآن است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» مسئول دفتر سیاسی و اجتماعی حوزه‌های علمیه بیان کرد: فریاد شیخ عیسی قاسم، فریاد استکبار ستیزی است و این فریاد تمام عالمان بزرگ جهان اسلام است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» همزمان با ماه مبارک رمضان، هفت مجلس تعزیه با محوریت به تصویر کشیدن سیره عملی زندگی حضرت علی(ع) و بخش‌هایی از رشادت‌های آن حضرت (ع) در جنگ احد با حضور پیشکسوتان عرصه هنر تعزیه خوانی، از ۵ تا ۱۱ خردادماه سال جاری بعد از نماز مغرب و عشاء در ا...

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است