فرهنگی‌هنری 16:08 - 27 اردیبهشت 1397
همشهری آنلاین نیش و نوش
سعید مروتی - خبرنگار:کتاب «نسیه و نقد» بخشی از حاصل عمر خسرو دهقان به‌عنوان منتقد سینماست. برگزیده‌ای از ۵۰سال نقدنویسی دهقان که سال۴۷ با نوشتن درباره لورل و هاردی در مجله فردوسی اعلام حضور کرد و خوشبختانه هنوز هم درباره سینما می‌نویسد.

این فصل را با من بخوان

منتقدی که با نگاه متفاوت و قلم شیرینش در دهه60 چهره شد و نوشته‌هایش خواننده‌های بسیار یافت و کنار نوشتن، همیشه درس سینما هم داده است. حالا در کتاب نسیه و نقد فرصت مغتنمی فراهم شده تا تعدادی از بهترین نقدها و مقالات استاد را در دسترس داشته باشیم. البته که کتابی 287صفحه‌ای نمی‌تواند تصویر جامعی از منتقدی با سابقه نیم قرن نوشتن ارائه کند و ظاهرا قرار است جلدهای دیگری هم در راه باشد، اما همین هم می‌تواند توشه‌ای باشد برای نسل جوان علاقه‌مندی که این سال‌ها دهقان را با یادداشت‌های کوتاهش به‌خاطر می‌آورد. نسیه و نقد الزاما کتاب مخاطب خاص نیست.

اغلب مقالات کتاب قبلا در نشریات و روزنامه‌ها منتشر شده‌اند و مخاطبش می‌تواند هر فرد علاقه‌مند سینمایی با هوش متوسط باشد. اینجا خبری از نقد خشک و آکادمیک نیست و در عین حال کلی حرف حساب درباره مفاهیم سینمایی مثل تئوری مؤلف را می‌توانید در نسیه و نقد بخوانید. می‌توانید با برخی از مواضع خسرو دهقان موافق نباشید؛ به‌خصوص اینکه او سال‌ها مخالف‌خوانی درجه یک بوده و بسیاری از فیلمسازان نامدار ایرانی را از عباس کیارستمی گرفته تا امیر نادری از دم تیغ نقدش گذرانده است. نمونه‌هایی از نقدهای تند و تیز دهقان در نسیه و نقد هم آمده است. مثل نقد معروفش بر «دونده» نادری که یکی از ستایش‌شده‌ترین فیلم‌های سینمای پس از انقلاب است و دهقان زمان اکران فیلم درباره‌اش چنین نوشت: «فیلم دونده در پله اول درمانده است. زبان فیلم، زبان یاجوج و ماجوج است. ما زبان یاجوج و ماجوج را نمی‌فهمیم. فیلم، نتیجه و کارکرد یک آدم اسطوره‌ساز از خود است... فصلی از فیلم به یادگیری الفبا اختصاص یافته است. خوب است که آدم از الفبا شروع کند. باید عزم را جزم کند.

کتابفروشی‌های روبه‌روی دانشگاه در این فصل تا ساعت 5/7 شب هم بازند...» دهقان در دهه‌های 60 و 70 از این نوع مقالات زیاد نوشته و اساسا بخشی از شهرت و محبوبیت او به‌عنوان منتقد هم ناشی از همین مخالف‌خوانی‌ها بوده ولی تعداد کمی از آنها به نسیه و نقد راه‌یافته: می‌خواهم زنده بمانم (درباره عباس کیارستمی)، مسیر (درباره امیر نادری)، اسطوره امیر نادری، فراتر از دونده (درباره فیلم دونده) و فیلم در زندگی، زندگی در فیلم (درباره بوی کافور، عطر یاس) ولی بیشتر مقالات کتاب درباره فیلم و فیلمسازانی است که دهقان نگاه مثبتی به آنها داشته یا دستکم دیدگاهش بینابینی بوده است. مثل مقاله «میوه در عزا طعم ندارد» که به خصایص مسعود کیمیایی می‌پردازد و براساس درس‌گفتارهای شفاهی دهقان در کلاس‌هایش تنظیم شده است. نکته مهم تفاوت دیدگاه‌های دهقان با بیشتر منتقدان است و اینکه او از دریچه‌ای تازه به سینمای کیمیایی نگاه می‌کند. مثل این توضیحش درباره قهرمانان کیمیایی: «قهرمانان کیمیایی کله‌شق و چپ‌رو (به‌معنای مخالف) هستند و این یک مسئله ذاتی و خیلی مهم است و یکی از معضلات منتقدان با کیمیایی است. به‌طور ساده قهرمانان کیمیایی خوش‌شان نمی‌آید چهارراه و پشت چراغ‌قرمز بایستند، چه شب و چه روز، چون برای قهرمانان او زشت است به سوت پاسبان گوش کنند و او باید برود... به‌نظر من غریزی بودن، طبیعی بودن، پایین‌شهری بودن و عادی بودن آثار کیمیایی از همین است. اگر او با مدیر مدرسه مخالف است، با نظام آموزش و پرورش مخالف نیست، فقط از مدیر مدرسه خوشش نمی‌آید ...» نوشته‌های خسرو دهقان بسیار خوش‌خوان هستند؛ نوشته‌هایی که معمولا از طنز سیاه او هم بهره می‌گیرند. خیلی‌وقت‌ها دهقان تلخ‌ترین حرف‌ها را با زبانی شیرین می‌گوید و در جاهایی رسما متلک می‌اندازد ولی همین کار را هم با نثری فوق‌العاده و فارسی‌ درست انجام می‌دهد. با خواندن نسیه و نقد می‌توان به شخصیت منتقد رسید؛ اینکه منتقد سلایقش چیست، نگاهش به دنیا چگونه است و اساسا کیست. برای خسرو دهقان نقد فیلم شرح حال است. شرح حال منتقد که در جاهایی بیشتر از فیلم، خودش را توضیح می‌دهد و دلمشغولی‌هایش را. نسیه و نقد خواندنی است. حتی برای علاقه‌مند پیگیری که بیشتر این مقالات را قبلا در مطبوعات خوانده هم گرد آمدن این نوشته‌ها در کتابی جمع و جور فرصتی مغتنم است. نسیه و نقد هم سرگرم‌کننده است و هم آموزنده؛ درست مثل سینمایی که خسرو دهقان دوست می‌دارد.

 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» دبیرخانه جایزه کتاب سال شعر الوند زمان ارسال اثر را به دبیرخانه این رویداد ادبی، تا ۱۰ آبان ماه تمدید کرد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، نمایشگاه جهانی موسیقی «ومکس» (WOMEX) به‌عنوان بزرگترین مارکت تبادلات موسیقایی اروپا، از دوم تا ششم آبان ماه سال جاری در لاس پالماس اسپانیا برگزار می‌شود. این نمایشگاه بیست و سومین دوره خود را با حضور بیش از ۲ هزار و ۶۰۰ فعال موس...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از آساهی شیمبون، کمتر از دو هفته دیگر طرفداران «گودزیلا» در محله هیبی‌یا در توکیوی ژاپن، گردهم جمع می‌شوند تا شصت و چهارمین سالگرد تولد این کاراکتر غول‌پیکر اما محبوب را جشن بگیرند. طبق برنامه‌ریزی‌ها این مراسم قرار است...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» سیاوش طهمورث بازیگر و کارگردان تئاتر که پیش از این قرار بود در مهرماه سال جاری نمایش «معرکه در معرکه» را در مجموعه تئاتر شهر روی صحنه ببرد، درباره چرایی اجرا نشدن این اثر نمایشی به خبرنگار مهر گفت: متأسفانه دست راستم با مشکلاتی مواجه شده و پزشکان می‌...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» سید جواد هاشمی کارگردان و تهیه‌کننده سینما در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به پروژه سینمایی «تورنادو» گفت: فیلمبرداری این پروژه سینمایی به پایان رسیده و تدوین آن توسط من و مهران گنبدلو در حال انجام است. وی ادامه داد: بخشی از موسیقی این پروژه ساخته...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» مسعود آب‌پرور در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به استفاده از اسپانسرها برای برنامه‌سازی عنوان کرد: در تمام دنیا اسپانسرها در تامین بودجه برنامه‌ها و سریال‌ها مشارکت می‌کنند پس در وهله اول استفاده از اسپانسر ایرادی ندارد، اما مساله مهم این است که چطور...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» یک شرکت بیمه آثار هنری در آلمان به‌ نام «ای ایکس ای» در یک گزارش در رویترز به شرح سرنوشت آثار هنری تحت بیمه خود که دچار آسیب شده‌اند، پرداخته است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ _ صادق وفایی: سربازرس مگره یکی از شخصیت‌های آشنای ادبیات کلاسیک پلیسی بین طرفداران این ژانر در جهان است که اقتباس‌های سینمایی و تلویزیونی مختلفی براساس داستان‌هایش ساخته شده است. خالق این شخصیت همان‌طور که می‌دانیم ژرژ سیمنون...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار خبرگزی مهر، «احسان بیسادی» از فعالان و مسئولان فرهنگی جوانی است طی فرایند اعتماد به نسل جوان برای مدیریت فرهنگی کشور وارد این گود پر فراز و نشیب شده است. او حدود ۶ ماه است که به سمت معاونت فرهنگی متروی تهران، جایی که روزانه میلیونها ...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» فریدون شهبازیان که این روزها چوب رهبری ارکستر ملی ایران را در دست دارد، درباره موضوعات مختلفی مانند این ارکستر، موسیقی کودک و موسیقی پاپ صحبت‌هایی انجام داد و نکته‌نظرات خود را مطرح کرد.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است