فرهنگی‌هنری 16:08 - 27 اردیبهشت 1397
همشهری آنلاین نیش و نوش
سعید مروتی - خبرنگار:کتاب «نسیه و نقد» بخشی از حاصل عمر خسرو دهقان به‌عنوان منتقد سینماست. برگزیده‌ای از ۵۰سال نقدنویسی دهقان که سال۴۷ با نوشتن درباره لورل و هاردی در مجله فردوسی اعلام حضور کرد و خوشبختانه هنوز هم درباره سینما می‌نویسد.

این فصل را با من بخوان

منتقدی که با نگاه متفاوت و قلم شیرینش در دهه60 چهره شد و نوشته‌هایش خواننده‌های بسیار یافت و کنار نوشتن، همیشه درس سینما هم داده است. حالا در کتاب نسیه و نقد فرصت مغتنمی فراهم شده تا تعدادی از بهترین نقدها و مقالات استاد را در دسترس داشته باشیم. البته که کتابی 287صفحه‌ای نمی‌تواند تصویر جامعی از منتقدی با سابقه نیم قرن نوشتن ارائه کند و ظاهرا قرار است جلدهای دیگری هم در راه باشد، اما همین هم می‌تواند توشه‌ای باشد برای نسل جوان علاقه‌مندی که این سال‌ها دهقان را با یادداشت‌های کوتاهش به‌خاطر می‌آورد. نسیه و نقد الزاما کتاب مخاطب خاص نیست.

اغلب مقالات کتاب قبلا در نشریات و روزنامه‌ها منتشر شده‌اند و مخاطبش می‌تواند هر فرد علاقه‌مند سینمایی با هوش متوسط باشد. اینجا خبری از نقد خشک و آکادمیک نیست و در عین حال کلی حرف حساب درباره مفاهیم سینمایی مثل تئوری مؤلف را می‌توانید در نسیه و نقد بخوانید. می‌توانید با برخی از مواضع خسرو دهقان موافق نباشید؛ به‌خصوص اینکه او سال‌ها مخالف‌خوانی درجه یک بوده و بسیاری از فیلمسازان نامدار ایرانی را از عباس کیارستمی گرفته تا امیر نادری از دم تیغ نقدش گذرانده است. نمونه‌هایی از نقدهای تند و تیز دهقان در نسیه و نقد هم آمده است. مثل نقد معروفش بر «دونده» نادری که یکی از ستایش‌شده‌ترین فیلم‌های سینمای پس از انقلاب است و دهقان زمان اکران فیلم درباره‌اش چنین نوشت: «فیلم دونده در پله اول درمانده است. زبان فیلم، زبان یاجوج و ماجوج است. ما زبان یاجوج و ماجوج را نمی‌فهمیم. فیلم، نتیجه و کارکرد یک آدم اسطوره‌ساز از خود است... فصلی از فیلم به یادگیری الفبا اختصاص یافته است. خوب است که آدم از الفبا شروع کند. باید عزم را جزم کند.

کتابفروشی‌های روبه‌روی دانشگاه در این فصل تا ساعت 5/7 شب هم بازند...» دهقان در دهه‌های 60 و 70 از این نوع مقالات زیاد نوشته و اساسا بخشی از شهرت و محبوبیت او به‌عنوان منتقد هم ناشی از همین مخالف‌خوانی‌ها بوده ولی تعداد کمی از آنها به نسیه و نقد راه‌یافته: می‌خواهم زنده بمانم (درباره عباس کیارستمی)، مسیر (درباره امیر نادری)، اسطوره امیر نادری، فراتر از دونده (درباره فیلم دونده) و فیلم در زندگی، زندگی در فیلم (درباره بوی کافور، عطر یاس) ولی بیشتر مقالات کتاب درباره فیلم و فیلمسازانی است که دهقان نگاه مثبتی به آنها داشته یا دستکم دیدگاهش بینابینی بوده است. مثل مقاله «میوه در عزا طعم ندارد» که به خصایص مسعود کیمیایی می‌پردازد و براساس درس‌گفتارهای شفاهی دهقان در کلاس‌هایش تنظیم شده است. نکته مهم تفاوت دیدگاه‌های دهقان با بیشتر منتقدان است و اینکه او از دریچه‌ای تازه به سینمای کیمیایی نگاه می‌کند. مثل این توضیحش درباره قهرمانان کیمیایی: «قهرمانان کیمیایی کله‌شق و چپ‌رو (به‌معنای مخالف) هستند و این یک مسئله ذاتی و خیلی مهم است و یکی از معضلات منتقدان با کیمیایی است. به‌طور ساده قهرمانان کیمیایی خوش‌شان نمی‌آید چهارراه و پشت چراغ‌قرمز بایستند، چه شب و چه روز، چون برای قهرمانان او زشت است به سوت پاسبان گوش کنند و او باید برود... به‌نظر من غریزی بودن، طبیعی بودن، پایین‌شهری بودن و عادی بودن آثار کیمیایی از همین است. اگر او با مدیر مدرسه مخالف است، با نظام آموزش و پرورش مخالف نیست، فقط از مدیر مدرسه خوشش نمی‌آید ...» نوشته‌های خسرو دهقان بسیار خوش‌خوان هستند؛ نوشته‌هایی که معمولا از طنز سیاه او هم بهره می‌گیرند. خیلی‌وقت‌ها دهقان تلخ‌ترین حرف‌ها را با زبانی شیرین می‌گوید و در جاهایی رسما متلک می‌اندازد ولی همین کار را هم با نثری فوق‌العاده و فارسی‌ درست انجام می‌دهد. با خواندن نسیه و نقد می‌توان به شخصیت منتقد رسید؛ اینکه منتقد سلایقش چیست، نگاهش به دنیا چگونه است و اساسا کیست. برای خسرو دهقان نقد فیلم شرح حال است. شرح حال منتقد که در جاهایی بیشتر از فیلم، خودش را توضیح می‌دهد و دلمشغولی‌هایش را. نسیه و نقد خواندنی است. حتی برای علاقه‌مند پیگیری که بیشتر این مقالات را قبلا در مطبوعات خوانده هم گرد آمدن این نوشته‌ها در کتابی جمع و جور فرصتی مغتنم است. نسیه و نقد هم سرگرم‌کننده است و هم آموزنده؛ درست مثل سینمایی که خسرو دهقان دوست می‌دارد.

 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» نخستین جلسه‌ی هیات مدیره جدید انجمن بازیگران خانه تئاتر برگزار شد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» مهیارعلیزاده آهنگساز موسیقی ایرانی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تازه‌ترین فعالیت‌های خود بیان کرد: چندی پیش کار ضبط و تولید آلبومی به نام «بی من» را به اتمام رساندم که در این اثر به عنوان خواننده نیز حضور دارم و قرار است غیر از یک اثر صوتی، مو...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» فیلم «پارادایس» که در میان فیلم‌های توقیفی سازمان سینمایی قرار داشت، در حالی که قرار بود پس از ماه محرم اکران شود، سرانجام در آستانه سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر روانه سینماها خواهد شد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مشاور رسانه‌ای بیتا فیلم، اولین پوستر فیلم سینمایی «پارادایس» به کارگردانی علی عطشانی که پس از گذشت ۴ سال از تولید از چهارشنبه ۳ بهمن ماه روی پرده می‌رود با طراحی حمیدرضا اسحاقی (گروه تبلیغاتی آلبوم) رونمایی شد. فیلم...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، مجموعه داستان «خانه‌های فرانسوی» نوشته رامین جهان‌پور به‌تازگی توسط انتشارات نظری منتشر و راهی بازار نشر شده است. این کتاب ۲۶ داستان کوتاه را با این عناوین در بر می‌گیرد: خواب کوتاه، پاتک، روزهای جنگ، خانم‌ هنرپیشه، مرز، ماس...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی معاونت میراث فرهنگی؛ پل تاریخی کلهر یکی از بناهای شاخص و ارزشمند لرستان است که گفته می شود در نوبت ثبت در فهرست میراث جهانی قرار دارد. «علی مصطفی نژاد» مدیر پایگاه میراث فرهنگی پل های تاریخی لرستان با اعل...
فرهنگی‌هنری
رونمایی و جشن امضای آلبوم «یَلَّلی»
«خبرگزاری ایسنا» مراسم رونمایی و جشن امضای آلبوم موسیقی «یَلَّلی» با اجرای آوازی داوود آزاد همزمان با نکوداشت حزین لاهیجی شاعر، مورخ و عالم مشهور قرن ۱۲ هجری در حوزه هنری برگزار می شود.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» دریافت 4 MB به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی پروژه، تازه ترین تیزر سریال «نهنگ آبی» به کارگردانی فریدون جیرانی و تهیه کنندگی سعید ملکان در آستانه انتشار رونمایی شد. این سریال که برای پخش در شبکه نمایش خانگی تولید شده است به...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» آیدین آغداشلو با حکمی از سوی رییس هفتمین دوسالانه «دامون‌فر»، داور این رویداد هنری شد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» مسئول اجرایی دانش‌نامه دفاع مقدس لرستان از شناسایی هزار سوژه و مدخل برای تدوین دانش‌نامه دفاع مقدس لرستان خبر داد.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)

تبلیغات متنی


گیوی آیفون



خرید بلیط هواپیما







خرید بلیط چارتر هواپیما


حذف اپل ایدی کارتی


سررسید 98 - سالنامه 98 - تقویم رومیزی

فروشگاه اینترنتی زیورآلات، نقره و ساعت



نیازمندیهای پزشکی پیراپزشکی وزیبایی








صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است