فرهنگی‌هنری 14:36 - 19 تیر 1392
در دین مقدس اسلام، دعاها و اذکار و همچنین اعمالی به منظور افزایش هوش و استعداد معرفی شده که رعایت آن توسط مومنین می توان راهگشا باشد.

دعایی برای افزایش هوش
در کتاب شریف مفاتیح ‏الجنان در فصل اول از باب اول که درباره تعقیبات است این دعا را نقل نموده است و می‏گوید:
این دعا را پیغمبر(ص) به امیرالمؤمنین(ع) برای حافظه تعلیم نمود:
« سُبْحانَ مَنْ لا یَعْتَدی عَلی اَهلَ مَمْلَکَتِةِ، سُبْحانَ مَنْ لا یَاْخُذُ اَهْلَ الْاَرضِ بِاَلْوانِ الْعَذابِ ، سُبْحانَ الرَّؤُفِ الرَّحیمِ ، اللهُمَّ اجْعَلْ لی فی قَلبیْ نُوراً و بَصَرَاً و فَهْماً و عِلْماً ، اِنَّکَ عَلی کُلِّ شَیئٍ قَدیرٌ »
 
و نیز در خلاصه الاذکار است که در وقت مطالعه بخواند:
« اَللّهُمَّ اَخْرِجْنی مِنْ ظُلُماتِ الْوَهْمِ وَ اَکْرِمْنی بِنُورِ الْفَهْمِ اَللّهُمَّ افْتَحْ عَلَیْنا اَبْوابَ رَحْمَتِکَ وَانْشُرْ عَلَیْنا خَزائِنَ عُلُومِکَ بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ
خدایا مرا بیرون آور از تاریکی‏های‏ وهم،و به نور فهم گرامی‏ام بدار،خدایا درهای رحمتت را به روی ما بگشا،و خزانه‏های علومت را بر ما باز کن به مهربانی‏ات ای مهربان‏ترین مهربانان. ».
 
و مؤلف محترم گوید که کسی که می‏خواهد حافظه‏اش زیاد شود مسواک کند و قرآن بخواند و به خصوص آیه‏الکرسی را قرائت نماید و همینطور خوردن مویز در ناشتا، به خصوص اگر سرخ و بیست و یک دانه باشد، برای تقویت فهم و ذهن و حافظه نافع است خوردن حلوا و گوشت نزدیک گردن و عسل و عدس نیز مورث حفظ است ...
و هر روز بعد از نماز صبح پیش از آنکه تکلم کند بگوید: « یا حی یا قیّوم فلا یفوت شیئا علمُه و لایؤده ...»
 
و اجتناب کند از چیزهایی که سبب نسیان می‏شود و آن ... و کثرت معاصی و کثرت هموم و احزان در امر دنیا و کثرت اشتغال و علائق و ... است.
 
در کتاب شریف کافی نیز از امام معصوم نقل شده است که از خدا بخواه که عقل تو را قوی بگرداند و از خدا طلب فهم و درک نما (بحارالانوار، ج 1، ص 224 روایت 17 روایت عنوان بصری)
علاوه بر دعاها و امور ذکر شده بطور کلی به دست می‏آید که امور معنوی و عبادی برای تقویت قوای ذهنی مؤثر است و انجام گناه و مکروه برای قوای ذهنی و عقلی مضر است.
 
آنچه در مورد تقویت حافظه و هوش از کتب روایی و ادعیه بیان شد، علت تامه محسوب نمی شود. بعضی از عوامل مربوط به هوش و حافظه در اختیار ما نیست و مربوط به عوامل ژنتیکی و وراثتی است. به عبارت دیگر هوش و حافظه و استعداد هر انسانی برآیندی از عوامل متعدد وراثتی و محیطی است که بعضی از این عوامل در اختیار ماست. از قبیل آنچه در بالا گفته شد و بعضی از آنها از حوزه اختیار انسان خارج است مانند نقش عوامل ژنتیکی اجداد گذشته. بنابراین توقع نداشته باشید که با انجام کارهای فوق که قطعا مؤثر هستند معجزه شود که ناگهان بهره هوشی شما از 90 به 130 ارتقاء پیدا کند و اگر این چنین نشد اعتقاد به این توصیه هایی که معصومین کرده اند کم شود.
 
بنابراین همان طور که یک فردی که مثلا 170 سانتی متر است نمی شود قد او را به 190 ارتقاء داد. همین طور هوش 100 را نمی توان به 120 ارتقاء داد. بله، یک فرد با 170 سانتی متر قد را می توان از طریق ورزش و تغذیه سالم تقویت کرد تا کارآیی بهتری داشته باشد.
 
یک هوش با نمره 100 را می توان تقویت کرد تا کارآمدتر باشد. البته در یک دوره هایی از رشد مثل دروان جنینی و سال های اولیه زندگی کودک می توان براساس یک برنامه صحیح تغذیه مادر و همچنین تغذیه کودک و علاوه بر آن غنی کردن محیط رشد کودک با فراهم کردن محرک های سالم محیطی، حتی بهره هوشی را افزایش داد ولی در دوران جوانی و میان سالی باید بیشتر به این فکر بود که موانع کارآیی هوش را حذف کرد و عوامل شکوفایی و قابلیت ها را فراهم نمود تا آنچه دست آفرینش در خلقت انسان تعبیه کرده است به منصه ظهور رساند و این روایات و توصیه ها بیشتر ناظر به همین مسائل است.
 
واما از دیدگاه روانشناسان می توان با استفاده از راهکارهای زیر به تقویت حافظه پرداخت.
1. تقطیع : یعنی حروف را به قطعه های واژه ای و قطعه های واژه ای را به قطعه های عبارتی دسته بندی کردن از طریق تقطیع می توان حروف یا ارقام را به قطعه های معنادار تبدیل کرده و ظرفیت حافظه ی خود را افزایش داد مثلا زنجیره ی عددی 83 - 619 - 2177 - 149 را به زنجیره ی 1492 - 1176 - 1983 (که سالهای میلادی است ) تبدیل نموده و حافظه ی خود را افزایش می دهیم .
 
2. معنادار کردن : این روش بهتر از هر شیوه دیگر به حافظه کمک می کند و هر چه معنا عمیق تر یا با جزئیات بیشتری رمزگردانی شود, مطلب بهتر به یاد می ماند. بنابراین وقتی می خواهید نکته ای را از کتابی به خاطر بسپارید احتمال یادآوری آن در صورتی بیشتر است که توجه خود را بیشتر بر معنای آن مطلب متمرکز کنید تا بر واژه ها. هر چه عمیق تر و کامل تر به معنا توجه کنید بهتر آن را به یاد خواهید آورد. به عبارت دیگر به جای حفظ الفاظ معانی را حفظ نمایید.
 
3. سازماندهی : با سازماندهی مطالب به راحتی می توان مطالب را یاد گرفت , حفظ کرد و سپس به یاد آورد. یعنی برای یادگیری و حفظ موضوع و مطلبی که دارای زیر مجموعه و زیرشاخه های متعدد و متکثری است آن را در یک سلسله مراتبی منطقی قرار داده و از کل به جزئ و از بالا به پائین به زیرشاخه های جزئی تر تقسیم نموده و به خاطر خود بسپارید.
 
4. بافت : ما معمولا مطالبی را می آموزیم که در یک شرایط زمانی , مکانی و... خاصی یاد می گیریم این مجموعه شرایط حاکم بر فضای یادگیری را بافت می گویند ما وقتی می توانیم به آسانی مطالب را بازیابی کنیم که بافت حاکم بر بازیابی را همان بافتی قرار دهیم که در زمان یادگیری و وقوع آن وجود داشته است مثلا اگر قرار باشد شما نام همکلاسیهای دوران راهنمایی خود را بیاد آورید, با گردشی در راهروهای مدرسه ای که دوره ی راهنمایی را در آن گذرانیده اید باز یابی اسامی دوستان همکلاسی را آسان تر می توانید انجام دهید.
 
5. روش پس ختام : این روش که توانایی دانشجو را در به خاطر سپردن مطالب کتابهای درسی کمک می کند به روش پس ختام معروف است که نام این روش متشکل از حروف اول شش مرحله ی آن است .
1- پیش خوانی
2- سؤال کردن
3- خواندن
4- تفکر
5- از حفظ کردن
6- مرور کردن .
 
توضیح : فرض کنید می خواهید مطلبی از یک کتاب را به خاطر بسپارید و سپس باز یابی کنید ابتدا با پیش خوانی یک برداشت کلی از موضوعات مهم انجام می دهید. این نوع پیش خوانی باعث می شود که مطالب مهم فصل را شما سازمان دهی کنید (همان طور که قبلا گذشت ) در مرحله ی دوم و سوم : دانشجو باید درباره ی هر بخشی سؤالهایی طرح کند و در مرحله ی خواندن (سوم ) باید هر بخش را به قصد پاسخ دادن به سئوالهای طرح شده بخواند. در مرحله ی چهارم به دانشجو گفته می شود که هنگام خواندن , ساختن سؤال ها و ایجاد ارتباط بین دانسته های خود درباره ی مطلب فکر کن که در واقع دانشجو به مطالب خوانده شده معنا دهی می کند. سپس در مرحله پنجم و ششم یعنی در مراحل از حفظ گفتن و مرور کردن دانشجو باید سعی کند واقعیتهای اصلی مطالب را که خوانده بیاد آورد و به سئوالهایی که خود طرح کرده , پاسخ دهد.
 
علاوه بر آنچه گفته شد عوامل زیر نیز در تقویت حافظه مؤثر است .
1. تقویت تمرکز و دقت .
2. کاهش اضطراب و کسب آرامش بویژه هنگام مطالعه .
3. تأمین نیازهای طبیعی و فیزیولوژیکی (تغذیه ی مناسب , ورزش , رعایت بهداشت )
4. کاهش اشتغالات ذهنی
5. یاد خدا (انجام امور عبادی بویژه نماز اول وقت , قرائت قرآن و ادعیه )
6. استفاده بیشتر از مواد حاوی گلوکز (مثل خرما, عسل و شیرینی جات طبیعی ). مواد دارای کلسیم و فسفر و ویتامینهای D مانند: لبنیات , روغن ماهی , C پرتقال , گوجه فرنگی , B سبوس گندم , سبزیجات تازه A هویج , جگر.
7. تمرین و تکرار مطالب (خیلی مهم است ).
8. بعد از هر 45 دقیقه مطالعه حدود 10 دقیقه استراحت کنید.
9. تمرینات تنفسی برای انجام این تمرین کافی است در حالت ایستاده یا درازکش ریه را از هوا پر نموده و با آرامش بازدم را انجام دهید.
 
دانشجوی گرامی در رابطه باعلل فراموشی باید به عرض تان برسانیم که روان شناسان معتقدند که حافظه سه مرحله دارد:
1- رمز گردانی،
2- اندوزش ،
3- بازیابی.
 
منظور از رمز گردانی تبدیل اطلاعات فیزیکی به نوعی رمز قابل قبول برای حافظه است این مرحله همان سپردن اطلاعات به حافظه می‏باشد اندوزش عبارت از نگهداری و ذخیره اطلاعات رمز گردانی شده است و باز یابی فرایندی است که از طریق آن اطلاعات به هنگام نیاز از حافظه فرا خوانده می‏شوند در نظریه‏های جدیدی که در رابطه با حافظه مطرح شده است اعتقاد بر این است که فراموشی ناشی از احتمال وقوع خطا در یک یا چند مرحله از این مراحل سه گانه می‏باشد البته نباید نقش عوامل هیجانی نظیر اضطراب و استرس را در فراموشی نادیده گرفت .
 
توصیه‏های زیر را عملی سازید:
1- تلاوت و حفظ قرآن،
2- پرهیز از پرخوابی و پرخوری و خوردن غذاهای سنگین،
3- سحرخیزی و بیداری بین‏الطلوعین،
4- خواندن دعاهایی که به این منظور وارد شده (در مفاتیح‏الجنان در تعقیبات مشترکه دعایی ذکر گردیده)
5- مداومت بر مسواک زدن،
6- خوردن عسل،
7- خوردن کندر و زنجبیل (به مقدار کم)
8- استراحتتان به اندازه کافی باشد و از فشار درسی و کاری خود بکاهید.
9- به اندازه کافی تفریح داشته باشید. امید است با عمل کردن به روش مذکور و توصیه‏های بالا دیگر هیچ وقت دچار فراموشی مشکل‏زا نشوید.
 
در روایات معصومین اشاراتی به علل و موجبات فراموش شده است که اهم آنها از این قرار است:
1- ارتکاب گناه.
2- خوردن چیزهای ترش.
3- خنده زیاد.
4- بی احترامی به استاد.
5- خوردن پنیر زیاد.
6- غم و اندوه برای امور دنیایی.
7- خواندن سنگ قبرها.
8- تماشای به دار آویخته.
9- خوردن در حالت جنابت.
10- آشامیدن زیاد آب و مایعات.
11- غذای داغ خوردن.
12- افراط در مجامعت.
13- به کار نینداختن حافظه.
 
( الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ )
 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
گزارش مهر از اختتامیه فیلم فجر جهانی ۳۵
«خبرگزاری مهر» اختتامیه سی و پنجمین جشنواره جهانی فیلم فجر در تالار وحدت در حال برگزاری است.
فرهنگی‌هنری
خبر به روز می شود
«خبرگزاری مهر» اختتامیه سی و پنجمین جشنواره جهانی فیلم فجر در تالار وحدت در حال برگزاری است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» نشست خبری داوران بخش بین الملل سی و پنجمین جشنواره جهانی فیلم فجر عصر پنجشنبه ۷ اردیبهشت ماه در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری فارس» مراسم تشییع پیکر مرحوم فیروز زنوزی جلالی از حوزه هنری دقایقی پیش آغاز شد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری فارس» دیدار شرکت‌کنندگان مسابقات بین‌المللی قرآن کریم با رهبر معظم انقلاب دقایقی پیش با تلاوت سعید پرویزی نفر اول رشته قرائت این مسابقات آغاز شد.
فرهنگی‌هنری
سوالات خبرنگاران از سه مدیر
«خبرگزاری مهر» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مواجهه با این سوال که آیا میرکریمی به عنوان دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر ابقا می شود پاسخ روشنی نداد و گفت او همچنان با رییس سازمان سینمایی همکاری می کند.
فرهنگی‌هنری
آخر هفته با فیلم های سیما
«خبرگزاری مهر» شبکه های مختلف سیما در روزهای آخر هفته فیلم های انیمیشن و سینمایی مختلفی را پخش می کنند.
فرهنگی‌هنری
به طور زنده از شبکه یک و رادیو ایران
«خبرگزاری مهر» روزهای پنجشنبه و جمعه در ساعت های مختلف سخنان برخی نامزدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری از رادیو و تلویزیون پخش می شود.
فرهنگی‌هنری
پیکر نقی سیف جمالی تشییع شد
«خبرگزاری مهر» مراسم تشییع پیکر زنده یاد نقی سیف جمالی بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون پنجشنبه ۷ اردیبهشت ماه با حضور تعداد زیادی از هنرمندان و علاقه مندان در تالار وحدت تهران برگزار شد.
فرهنگی‌هنری
به دلیل سرطان ریه
«خبرگزاری مهر» منوچهر بهروج بازیگر پیشکسوت تئاتر کشورمان بعد از سال ها مبارزه با بیماری سرطان در سن ۶۵ سالگی دار فانی را وداع گفت.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی
فروش موبایل و لوازم جانبی با نازل ترین قیمت


مجری کفپوش اپوکسی،پلی یورتان،ضد اسید و بتن سخت سالن های تولید، ورزشگاه ها و انبار ها



با کیفیت ترین پارتیشن های اداری در پازل ستاپ همراه با تنوع گوناگون



سلامتی دندانهایتان را با نخ دندان ارکید تضمین نمایید

رادیولوژی و سونوگرافی شبانه روزی بیمارستان کودکان تهران


ترجمه گستر | ترجمه تخصصی مقاله و متن انگلیسی و فارسی



فوق تخصص گوش و حلق و بینی


در بهین سرور ابتدا سرویس را تحویل و بعدا پرداخت نمایید

آلیران نماینده انحصاری ورق های کامپوزیت آلوباند مثلثی





تبدیل پایان نامه به کتاب با مجوز

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است