گوناگون 22:26 - 25 مهر 1397
مرضیه موسوی- خبرنگار:کوچه پرترافیک و شلوغ «ارباب جمشید» در خیابان منوچهری روزگاری گذر پررفت‌وآمد اما آرام بود که «جمشید جمشیدیان» در آن سکونت داشت؛

کوچه ارباب جمشید، یادگار تاجر مشروطه خواه

نخستین نماینده زرتشتیان در مجلس شورای ملی، مؤسس بانک ملی و مبارز مشروطه‌خواهی که نامش در محله لاله‌زار و منوچهری فراموش نشده است. حدود 150 سال از مراجعه ارباب جمشید از یزد به تهران و سکونتش در این کوچه و این خانه می‌گذرد و حالا اهالی منوچهری و لاله زار، خاطرات رو به فراموشی این کوچه و آدم‌هایش را گوش به گوش می‌شنوند و در ذهن مرور می‌کنند. قصه پارک اتابک که به دست روس‌ها افتاد و محله جمشیدآباد اما برای هیچ‌کدام از این اهالی آشنا نیست.

کوچه ارباب جمشید درست در کنار ویترین‌های عتیقه‌فروشی خیابان منوچهری قد علم کرده است. ساختمان‌ها قدیمی هستند و اغلب معماری دوره پهلوی را به نمایش می‌گذارند. تا 2دهه پیش کوچه ارباب جمشید به استودیوهای فیلمبرداری‌اش شناخته شده بود اما این روزها خبری از آن نیست و ساختمان‌ها یا دفاتر اداری هستند یا انبار نگهداری از کالا. هرچه به میان کوچه نزدیک می‌شویم شلوغی و ترافیک کوچه بیشتر می‌شود.

درست جایی که اهالی محله از آن به‌عنوان خانه ارباب جمشید یاد می‌کنند ازدحام دلارفروش‌ها به چشم می‌خورد. اهالی محله خانه‌ای با معماری نه چندان قدیمی را نشان می‌دهند که دورتادور آن را نرده‌های آهنی احاطه کرده است. «ایوب رضایی» بیش از 50 سال است در همسایگی خانه ارباب جمشید کاسبی می‌کند.

او می‌گوید: «اینجا خانه ارباب جمشید است. از زمانی که من این خانه را در خاطر دارم، یعنی از 50 سال پیش تاکنون این خانه همین معماری را داشت.» ساختمان قدیمی روبه‌روی خانه ارباب جمشید را نشان می‌دهد که قدمت آن به اواخر دوره قاجار برمی‌گردد: «اینجا قبلاً کافه رستوران فرانسه قرار داشت. ملک بزرگی بود که بعدها به چند دهنه مغازه تقسیم شد و نانوایی و مغازه‌های دیگر آن را اجاره کردند. کوچه ارباب جمشید بعد از شکل‌گیری لاله‌زار تا دهه50 به رستوران‌هایش شهرت داشت.»

دست و دلبازی‌های ارباب جمشید

خانه ارباب جمشید درست در شلوغ‌ترین نقطه کوچه قرار دارد؛ جایی که به آن «میدان ارباب جمشید» می‌گویند. اما هیچ میدانگاهی در ظاهر اینجا به چشم نمی‌خورد. درست روبه‌روی خانه، عمارتی قدیمی با ستون‌های گچبری هنوز سرپاست و در اختیار اتحادیه صنف خیاط‌ها قرار دارد. به گفته «مهدی بامداد» در کتاب شرح حال رجال ایران، جمشید جمشیدیان از تاجران نامدار دوره قاجار بود که در 23 سالگی از یزد به تهران آمد و در سرای مشیرخلوت مشغول به کار شد. جمشیدآباد یا همان جمالزاده کنونی از املاک شخصی او بود که اغلب در اختیار خانواده دربار قاجار برای استراحت و تفریح قرار می‌داد. تأمین لباس قشون و قزاقخانه در دوره محمدعلی‌شاه یکی از مسئولیت‌های ارباب جمشید در طول حیاتش بود که ارتباط او را با دربار قاجار محکم‌تر می‌کرد. ارباب جمشید فردی زرتشتی بود اما در ایام خاصی مثل ماه محرم برای برگزاری مراسم تعزیه به اهالی تهران کمک می‌کرد. اگر می‌فهمید کسی آرزوی سفر عتبات یا مشهد را دارد از کمک به او دریغ نمی‌کرد. مدرسه جمشید جم یکی از موقوفه‌های ارباب جمشید در تهران است که در خیابان جمهوری ساخته شد. ارباب جمشید از طرفداران مشروطه بود و در طول مبارزات مشروطه مبالغ قابل توجهی پول در اختیار مبارزان و متحصنان قرار می‌داد. پارک اتابک تا قبل از اینکه در اختیار سفارت روس قرار بگیرد باغ شخصی ارباب جمشید بود. ارباب جمشید این باغ را بعد از فوت میرزاعلی اصغرخان اتابک از وارثان او خریده بود.

پارک از کف رفته اتابک

جمشید جمشیدیان از بنیانگذاران و سهامداران اصلی بانک ملی بود. این بانک در سال 1282 خورشیدی برای نخستین بار اطلاعیه‌ای برای دریافت سرمایه‌های مردم صادر کرد و از همان روزها رقابت آن با بانک استقراضی روس و بانک شهدای انگلیس آغاز شد. ارباب جمشید برای تأمین سرمایه‌ لازم برای تأسیس بانک، مبالغی را از این دو بانک به‌عنوان وام دریافت کرده بود. پارک اتابک، وثیقه‌ دریافت این وام از بانک استقراضی روس بود. مدتی بعد وقتی رقابت بانک ملی با بانک استقراضی و بانک شاهی شدت گرفت این دو بانک‌ طلب خود بابت وام به ارباب جمشید را مطالبه کردند.

همزمان این بانک‌ها به سراغ مطالبات تجار بازار هم رفتند تا‌کاری کنند تاجران سرمایه‌های خود را از بانکی که ارباب جمشید راه‌اندازی کرده بود بیرون ببرند. مطالبه همزمان این بدهی‌ها از ارباب جمشید او را به بن‌بست کشاند و سرانجام به ورشکستگی رساند. بعد از این ورشکستگی، باغ اتابک که در گرو بانک استقراضی روس بود به دست روسیه افتاد. بعد از این ورشکستگی، ارباب جمشید زندگی خود در فقر را آغاز کرد تا اینکه در 82 سالگی درگذشت. خانه بازسازی شده ارباب جمشید در کوچه‌ای که هنوز هم به نام او شناخته می‌شود باقی مانده و اکنون در اختیار مالک خصوصی قرار دارد.

 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار گوناگون

گوناگون
«خبرگزاری ایسنا» بلک فرایدی یا همان جمعه سیاه، روز شکرگزاری و سایبر ماندی یا دوشنبه مجازی، سه مناسبت مهم در ماه یازدهم میلادی یعنی ماه نوامبر و درست قبل از آغاز سال جدید میلادی هستند.
گوناگون
«خبرگزاری ایسنا» کشور دیدنی و زیبای تایلند در قسمت جنوب شرق آسیا که بین کشورهای چین و هند قرار گرفته است. گردشگران تور تایلند توجه داشته باشند که کشور تایلند از قسمت شمال با خلیج تایلند و از قسمت شرق به دریای آندامان منتهی می‌شود. همچنین کشور تایلند در قسمت...
گوناگون
/تخفیف ویژه برای مخاطبان ایسنا/
«خبرگزاری ایسنا» مستند «من کاکاسیاه تو نیستم» در نقد نژادپرستی حاکم بر کشور آمریکاست. مستند سینمایی «من کاکاسیاه تو نیستم» به کارگردانی رائول پک، فیلم‌ساز اهل هائیتی، یکی از مهم‌ترین آثار سینمایی مرتبط با سیاه‌پوستان در سال‌های اخیر است. این مستند دو جایزه...
گوناگون
«خبرگزاری ایسنا» از میان فیلم‌های در حال اکران بر پرده سینماهای سراسر کشور، پنج فیلم توانسته‌اند رتبه‌های بالای جدول پرفروش‌ترین‌های هفته اخیر (۱۶ تا ۲۳ آبان ۱۳۹۷) را به خود اختصاص دهند. در این ویدئو این پنج فیلم را مرور می‌کنیم.
گوناگون
«خبرگزاری ایسنا» هزینه تحصیل در استرالیا برای متقاضیان تحصیل در استرالیا در این روزها به بزرگترین دغدغه تبدیل شده است. با وجود افزایش نرخ دلار در کشور، هزینه تحصیل در استرالیا متعاقبا برای متقاضیان افزایش داشته است. اما با این وجود یک سوال در ذهن شکل می‌گیر...
گوناگون
«خبرگزاری ایسنا» در ابتدای سال ۹۷ قیمت‌ها روند طبیعی خود را پیش می‌بردند و مردم بدون استرس و نگرانی به زندگی عادی خود مشغول بودند که به‌طور ناگهانی در اردیبهشت ماه جو روانی افزایش قیمت دلار در کل کشور پخش شد و با هجوم مردم به سمت خرید دلار سیستم عرضه و تقاض...
گوناگون
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «در جستجوی نظریه های اجتماعی در گفتمان شریعتی» نوشته سید جواد میری، توسط انتشارات نقد فرهنگ به چاپ رسید. کتاب دارای شش فصل است و یک دیباچه. در فصل اول مولف به «رسالت ادیان در دیدگاه شریعتی» پرداخته است. در فصل دو به «احسا...
گوناگون
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، برنامه « شب روایت» با موضوع ادبیات و فلسفه، شامگاه سه شنبه ۲۲ آبان، با اجرای مسعود دیانی از شبکه ۴ سیما، روی آنتن رفت. مهمان این برنامه چهره ماندگارفلسفه،کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه بود. مجتهدی در ابتدای برنامه گفت: فلسفه ...
گوناگون
«خبرگزاری ایسنا» همزمان با سالگرد زلزله کرمانشاه، نمایشگاه عکسی با موضوع «کودک و زلزله» در باغ موزه قصر افتتاح شد. این نمایشگاه که از سوی پویش «بدسرپرست تنهاتر است»، برگزار شده، تا ۲۸ (۱۹ نوامبر، روز منع خشونت علیه کودکان) ادامه خواهد داشت.
گوناگون
نگاهی به فعالیت‌های استارت‌آپ باسلام، بازار خرید و فروش محصولات ایرانی
«خبرگزاری ایسنا» باسلام، پلتفرم خرید از تولیدکننده‌ ایرانی است. تولیدکنندگان می‌توانند در باسلام غرفه رایگان بسازند و محصولات خود را به خریداران عرضه کنند. در این بازار آنلاین می‌توان محصولات خوراکی خانگی، صنایع دستی و بسیاری دیگر از تولیدات ایرانی را پیدا ...

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است