فرهنگی‌هنری 09:57 - 22 اسفند 1396
گفتگو با طراح «خاتون چهارشنبه»:
طراح و سازنده عروسک «خاتون چهارشنبه» گفت: این عروسک‌ها برداشت من از قصه هستند؛ افسانه خاتون چهارشنبه در ستایش زنانگی و زایندگی است.

وقتی قصه‌ها عروسک می‌شوند/ عروسکی در ستایش زایندگی

به گزارش خبرنگار مهر، آن‌هایی که علاقه‌مند به دنیای فانتزی و خیال هستند، این روزها می‌توانند به موزه عروسک سر بزنند و در آنجا از نمایشگاه «خاتون چهارشنبه» دیدن کنند. این عروسک‌های دوست داشتنی که بر اساس یک افسانه قدیمی و بر پایه تلاش یک گروه با مدیریت مژده دانش پژوه (با همکاری هنگامه حکیمیان و نرگس تیموری‌فر) ساخته شده‌اند، شما را به دل تاریخ می‌برند و با باران و آب و زنانگی پیوند می‌زنند.

درباره مراحل ساخت این عروسک با مژده دانش پژوه صحبت کردیم.

* ایده عروسک خاتون چهارشنبه از کجا آمد؟

من زمانی که قصه خاتون‌های چهارشنبه را شنیدم برایم بسیار جذاب بود. به نظرم این شخصیت‌ها و این افسانه می‌توانست قابلیت تبدیل شدن به عروسک را داشته باشد. همزمانی این قصه با چهارشنبه سوری، باعث شد تصمیم بگیریم در مراسمی نزدیک به این ایام و پیش از شروع سال جدید، عروسک را رونمایی کنیم.

عروسک را در شورای نظارت کانون پرورش فکری ثبت و بعد با دوستان مان در موزه عروسک صحبت کردیم، آنها هم از این ایده خوششان آمد و جمعه ۱۱ اسفندماه نمایشگاه عروسک‌های خاتون چهارشنبه در مراسمی ویژه افتتاح شد.

* زمان زیادی صرف ساخت عروسک‌ها شد؟

بله، بیشتر به این دلیل که من قبلا با کاغذ و خمیر کاغذ کار نکرده بودم و زمان برد تا توانستیم به شکل مطلوب با این مواد عروسک را طراحی و اجرا کنیم. ساخت چاه هم مهم بود و برای طراحی و اجرایش زمان صرف شد، اما در نهایت به نتیجه دلخواه مان رسیدیم.

* در افسانه‌های قدیمی کمتر به شکل و ظاهر شخصیت‌های قصه ها اشاره می‌شود، خاتون هایی که طراحی کردید چقدر زاییده تخیل شما و چقدر محصول متن و اشاره‌های آن هستند؟

این عروسک ها محصول برداشت من از قصه هستند، معمولا در قصه‌های قدیمی اشاره‌های کلی درباره شخصیت‌ها داریم و درباره قصه چهارشنبه خاتون هم همین طور. یعنی این که این زنان بلند بالا بوده‌اند، لباس سفید داشته‌اند و موهای بلند. جزئیات بیشتری وجود نداشت. من موی عروسک را آبی گرفتم که نشانه‌ای است از این موضوع که این خاتون‌ها، با آب و روشنی پیوند دارند. در طراحی صورت و فرم ابرو کمی به نقاشی‌های دوران قاجار نزدیکیم و صورت عروسک کمی وهم‌آلود است، این هم متاثر از شخصیت و قصه است.

* افسانه خاتون چهارشنبه در ستایش زنانگی و زایندگی است. این وجه می‌تواند برای زنان جامعه جذاب و شنیدنی باشد. احتمالا برای تیم شما هم که گروهی زنانه است، این ویژگی امتیاز بوده...

این شخصیت کمی یادآور اسطوره آناهیتا ایزدبانوی آب هاست، مراسمی هم که برگزار می‌شده کاملا زنانه بوده. طبق باوری که مردم داشته‌اند، خاتون‌ها در چاه آب بوده‌اند و زنان روستاهای شمال کشور یا آذربایجان در چارشنبه سوری سر چاه می‌رفتند و آرزوهایشان را می‌گفتند به این امید که توسط خاتون چهارشنبه برآورده شود. کنار چاه هم نهال کاشته می‌شده. رویش، زایش و بالندگی جزوی از این قصه است. این آیین در آخر زمستان و نزدیک به بهار اتفاق می‌افتاده، جهان در حال نو شدن بوده و خاتون‌های چهارشنبه نوید دهنده زندگی و بهار برای جهان اطراف شان بوده‌اند.

* موزه عروسک اگرچه برای بسیاری از ما آشنا نیست، اما فضایی مناسب برای حفظ عروسک‌ها و ترغیب به ساخت عروسک‌های ایرانی است. عروسک‌هایی که با توجه به فرهنگ، اسطوره‌ها و باورهای ما ساخته شده باشند. عروسک‌های خاتون چهارشنبه در موزه می‌مانند؟

این موزه در طول سال برنامه‌های مختلفی دارد و خوشبختانه ارتباط مستمر با کودکان وجود دارد و بچه‌ها معمولا برای شنیدن قصه‌های ایرانی به این موزه می‌آیند. فضایی هم وجود دارد که عروسک‌ها در آن قرار دارند، در نمایشگاه ما که عروسک‌ها برای فروش و تماشا وجود دارد و پس از پایان آن، تعدادی از عروسک‌ها به موزه سپرده می‌شود تا باقی بماند. یکی از تجربه‌های شیرینی که در ساخت عروسک خاتون چهارشنبه برایم اتفاق افتاد، این بود که وقتی درباره این عروسک صحبت می‌کردم باید به قصه هم اشاره می‌کردم و خود به خود، به بسیاری از دوستان و نزدیکانم این افسانه قدیمی کمتر شنیده شده را روایت کردم. عروسک می‌تواند این جریان را در جامعه و برای کودکان ایجاد کند، می‌تواند زمینه ساز شنیده شدن افسانه‌های اصیل ایرانی باشد و کودکان را با قصه‌ها و ادبیات کهن پیوند بدهد.

* به عروسک بعدی فکر کرده‌اید؟

آقای مسعود ناصری مدیر موزه عروسک، پیشنهاد دادند که بر اساس اسطوره‌ها و افسانه‌های محلی عروسک‌های دیگری هم بسازیم. یکی از افسانه‌های قدیمی اما فراموش شده کردی شاماران است. رد پای این افسانه را می‌شود در سوزن دوزی، فرش، سینی‌های قلم‌زنی دید. اما بسیاری از مردم ما گمان می‌کنند ریشه این افسانه در ترکیه و سوریه است. در حالی که کردهای ایران هم این افسانه را داشته‌اند. شاماران یا همان شاه ماران سمبل دانش است. امیدوارم بتوانیم مراسم رونمایی از این عروسک و معرفی این افسانه را خردادماه ۹۷ برگزار کنیم.

 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» عراق هم در راستای درهم شکستن مقاومت مردم از هیچ راهی دریغ نکرد. دزفول نه تنها مقاومت کرد، بلکه هیچگاه خالی از سکنه نشد و زندگی در شهر جریان داشت. با وجود حملات سنگین صدامیان، مردم دزفول خطوط زیادی در جبهه ایجاد کردند و اعزام‌های ۱۰۰۰ تا ۵۰۰...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، در ادامه برنامه های نمایشنامه خوانی از سوی حوزه هنری انقلاب اسلامی استان کردستان، این بار نمایشنامه چند روایت مجهول و روزانه به نویسندگی شهرام کرمی و کارگردانی آرش محمدی اجرا شد و این اجراها مورد استقبال خوبی از سوی مردم قرار گر...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سیاتل‌تایمز، انجمن منتقدان فیلم سیاتل روز دوشنبه ۱۷ دسامبر (۲۶ آذر) فهرست برنده های ۱۹ بخش از جوایز امسال خود را اعلام کرد. در این دوره فیلم «رُما» به کارگردانی آلفونسو کوارون که یک درام خودزیستنامه درباره زندگی یک خ...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، گروه موسیقی «چارتار» بعد از یک دوره کم کاری در اجراهای زنده، فصل تازه کنسرت‌های خود را با برگزاری کنسرت در کرمانشاه آغاز می‌کند. این کنسرت روز پنجشنبه ۲۹ آذر ماه طی دو نوبت ساعت‌های ۱۸ و ۲۱ در تالار انتظار کرمانشاه میزبان علاقه ...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» مجید امرایی عضو هیأت مؤسس اتحادیه جهانی دراماتراپی «WADT» درباره برنامه‌های این اتحادیه در سال جاری، به خبرنگار مهر گفت: ویدئوکنفرانس فصلی اتحادیه جهانی دراماتراپی بین اعضای مؤسس این اتحادیه برگزار شد. گزارش‌گیری از فعالیت‌های نمایش درمانی از کشورهای...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، تصویربرداری سریال «سلام آقای مدیر» به نویسندگی و کارگردانی علیرضا توانا این روزها ادامه دارد و کار در حوالی شهرک اکباتان پیگیری می‌شود. داریوش فرهنگ، روزبه حصاری، ایوب آقاخانی، وحید نفر، بهناز بستان دوست، محمد مختاری، اتابک نا...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از فاکس‌نیوز، پنی مارشال کارگردان فیلم‌های «بزرگ» و «بیداری‌ها» که در کشور آمریکا بیشتر برای بازی در سریال خاطره انگیز «لاورن و شرلی» شناخته می‌شد، روز ۱۷ دسامبر در سن ۷۵ سالگی دیده از جهان فروبست. سخنگوی خانم مارشال به...
فرهنگی‌هنری
رییس جامعه هتلداران مطرح کرد:
«خبرگزاری ایسنا» رییس جامعه هتلداران ایران از کاهش ۱۰ درصدی مشتریان هتل‌های کشور از ابتدای سال تا کنون خبر داد و گفت:‌ اگرچه سفر عراقی‌ها به ایران افزایش داشته ولی آن‌ها مسافران هتل‌رو نیستند و اقامت در خانه‌های شخصی را ترجیح می‌دهند.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» یک پژوهشگر معتقد است، در موسیقی اقوام ایرانی، موسیقی و ترانه‌ای که مختص شب چله یا یلدا ساخته شده باشد، نداریم اما باید درباره‌ این موضوع تحقیقات گسترده‌تری انجام دهیم؛ زیرا هنوز پژوهش کامل و کافی درباره آن صورت نگرفته است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» چین در تلاش است تا از شهرت خود به عنوان پایتخت آثار کپی جهان بکاهد.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)
صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است