فرهنگی‌هنری 09:57 - 22 اسفند 1396
گفتگو با طراح «خاتون چهارشنبه»:
طراح و سازنده عروسک «خاتون چهارشنبه» گفت: این عروسک‌ها برداشت من از قصه هستند؛ افسانه خاتون چهارشنبه در ستایش زنانگی و زایندگی است.

وقتی قصه‌ها عروسک می‌شوند/ عروسکی در ستایش زایندگی

به گزارش خبرنگار مهر، آن‌هایی که علاقه‌مند به دنیای فانتزی و خیال هستند، این روزها می‌توانند به موزه عروسک سر بزنند و در آنجا از نمایشگاه «خاتون چهارشنبه» دیدن کنند. این عروسک‌های دوست داشتنی که بر اساس یک افسانه قدیمی و بر پایه تلاش یک گروه با مدیریت مژده دانش پژوه (با همکاری هنگامه حکیمیان و نرگس تیموری‌فر) ساخته شده‌اند، شما را به دل تاریخ می‌برند و با باران و آب و زنانگی پیوند می‌زنند.

درباره مراحل ساخت این عروسک با مژده دانش پژوه صحبت کردیم.

* ایده عروسک خاتون چهارشنبه از کجا آمد؟

من زمانی که قصه خاتون‌های چهارشنبه را شنیدم برایم بسیار جذاب بود. به نظرم این شخصیت‌ها و این افسانه می‌توانست قابلیت تبدیل شدن به عروسک را داشته باشد. همزمانی این قصه با چهارشنبه سوری، باعث شد تصمیم بگیریم در مراسمی نزدیک به این ایام و پیش از شروع سال جدید، عروسک را رونمایی کنیم.

عروسک را در شورای نظارت کانون پرورش فکری ثبت و بعد با دوستان مان در موزه عروسک صحبت کردیم، آنها هم از این ایده خوششان آمد و جمعه ۱۱ اسفندماه نمایشگاه عروسک‌های خاتون چهارشنبه در مراسمی ویژه افتتاح شد.

* زمان زیادی صرف ساخت عروسک‌ها شد؟

بله، بیشتر به این دلیل که من قبلا با کاغذ و خمیر کاغذ کار نکرده بودم و زمان برد تا توانستیم به شکل مطلوب با این مواد عروسک را طراحی و اجرا کنیم. ساخت چاه هم مهم بود و برای طراحی و اجرایش زمان صرف شد، اما در نهایت به نتیجه دلخواه مان رسیدیم.

* در افسانه‌های قدیمی کمتر به شکل و ظاهر شخصیت‌های قصه ها اشاره می‌شود، خاتون هایی که طراحی کردید چقدر زاییده تخیل شما و چقدر محصول متن و اشاره‌های آن هستند؟

این عروسک ها محصول برداشت من از قصه هستند، معمولا در قصه‌های قدیمی اشاره‌های کلی درباره شخصیت‌ها داریم و درباره قصه چهارشنبه خاتون هم همین طور. یعنی این که این زنان بلند بالا بوده‌اند، لباس سفید داشته‌اند و موهای بلند. جزئیات بیشتری وجود نداشت. من موی عروسک را آبی گرفتم که نشانه‌ای است از این موضوع که این خاتون‌ها، با آب و روشنی پیوند دارند. در طراحی صورت و فرم ابرو کمی به نقاشی‌های دوران قاجار نزدیکیم و صورت عروسک کمی وهم‌آلود است، این هم متاثر از شخصیت و قصه است.

* افسانه خاتون چهارشنبه در ستایش زنانگی و زایندگی است. این وجه می‌تواند برای زنان جامعه جذاب و شنیدنی باشد. احتمالا برای تیم شما هم که گروهی زنانه است، این ویژگی امتیاز بوده...

این شخصیت کمی یادآور اسطوره آناهیتا ایزدبانوی آب هاست، مراسمی هم که برگزار می‌شده کاملا زنانه بوده. طبق باوری که مردم داشته‌اند، خاتون‌ها در چاه آب بوده‌اند و زنان روستاهای شمال کشور یا آذربایجان در چارشنبه سوری سر چاه می‌رفتند و آرزوهایشان را می‌گفتند به این امید که توسط خاتون چهارشنبه برآورده شود. کنار چاه هم نهال کاشته می‌شده. رویش، زایش و بالندگی جزوی از این قصه است. این آیین در آخر زمستان و نزدیک به بهار اتفاق می‌افتاده، جهان در حال نو شدن بوده و خاتون‌های چهارشنبه نوید دهنده زندگی و بهار برای جهان اطراف شان بوده‌اند.

* موزه عروسک اگرچه برای بسیاری از ما آشنا نیست، اما فضایی مناسب برای حفظ عروسک‌ها و ترغیب به ساخت عروسک‌های ایرانی است. عروسک‌هایی که با توجه به فرهنگ، اسطوره‌ها و باورهای ما ساخته شده باشند. عروسک‌های خاتون چهارشنبه در موزه می‌مانند؟

این موزه در طول سال برنامه‌های مختلفی دارد و خوشبختانه ارتباط مستمر با کودکان وجود دارد و بچه‌ها معمولا برای شنیدن قصه‌های ایرانی به این موزه می‌آیند. فضایی هم وجود دارد که عروسک‌ها در آن قرار دارند، در نمایشگاه ما که عروسک‌ها برای فروش و تماشا وجود دارد و پس از پایان آن، تعدادی از عروسک‌ها به موزه سپرده می‌شود تا باقی بماند. یکی از تجربه‌های شیرینی که در ساخت عروسک خاتون چهارشنبه برایم اتفاق افتاد، این بود که وقتی درباره این عروسک صحبت می‌کردم باید به قصه هم اشاره می‌کردم و خود به خود، به بسیاری از دوستان و نزدیکانم این افسانه قدیمی کمتر شنیده شده را روایت کردم. عروسک می‌تواند این جریان را در جامعه و برای کودکان ایجاد کند، می‌تواند زمینه ساز شنیده شدن افسانه‌های اصیل ایرانی باشد و کودکان را با قصه‌ها و ادبیات کهن پیوند بدهد.

* به عروسک بعدی فکر کرده‌اید؟

آقای مسعود ناصری مدیر موزه عروسک، پیشنهاد دادند که بر اساس اسطوره‌ها و افسانه‌های محلی عروسک‌های دیگری هم بسازیم. یکی از افسانه‌های قدیمی اما فراموش شده کردی شاماران است. رد پای این افسانه را می‌شود در سوزن دوزی، فرش، سینی‌های قلم‌زنی دید. اما بسیاری از مردم ما گمان می‌کنند ریشه این افسانه در ترکیه و سوریه است. در حالی که کردهای ایران هم این افسانه را داشته‌اند. شاماران یا همان شاه ماران سمبل دانش است. امیدوارم بتوانیم مراسم رونمایی از این عروسک و معرفی این افسانه را خردادماه ۹۷ برگزار کنیم.

 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ورایتی، جاد اپتاو فیلمساز با چندین توییت که دیروز دوشنبه منتشر کرد از فاکس قرن بیست و یکم، روپرت مرداک مدیرعامل آن و گروه وی انتقاد کرد. این چهره سینمایی با انتقاد از کمپانی فاکس برای پوشش و حمایت سیاست‌های مهاجرتی د...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، عاطفه تهرانی طراح حرکت و کارگردان تئاتر قصد دارد تابستان امسال نمایش «گزارش وضع هوا» را با حضور هنرجویانش به صحنه ببرد. تهرانی که کار خود را از سال ۱۳۷۵ در مقام بازیگر با گروه نرگس سیاه به سرپرستی حامد محمدطاهری آغاز کرد بعد ...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی فیلم، فیلم سینمایی «به وقت خماری» به کارگردانی محمدحسین لطیفی و تهیه‌کنندگی جمال گلی از چهارشنبه هفته آینده ششم تیرماه در گروه سینمایی ایران روی پرده می رود. با نزدیک شدن به زمان اکران سازندگان فیلم از جد...
فرهنگی‌هنری
/رسانه‌ها ناامیدی پمپاژ می‌کنند؟/
«خبرگزاری ایسنا» یک فعال و کارشناس رسانه‌ معتقد است که رسانه‌ها باید ضمن بیان واقعیت‌ها و طرح انتقادهای به موقع، از پیچیده‌تر شدن شرایط جلوگیری کنند.
فرهنگی‌هنری
مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران گیلان خبر داد:
«خبرگزاری ایسنا» مدیرکل بنیاد شهید و امورایثارگران استان گیلان از برگزاری مراسم نکوداشت شهیدان انصاری و نورانی و شهدای کارمند استان گیلان خبر داد و گفت: این مراسم روز۱۴ تیر در شهرستان‌های رشت، رودسر و لنگرود برگزار می‌شود .
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، امیرمحمد دهستانی که از اواخر دی‌ماه ۱۳۹۶ به عنوان معاون انیمیشن مرکز گسترش معرفی شده است، اولویت های مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی در حوزه‌ انیمیشن را سه بخش تولید انیمیشن...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی شبکه چهار سیما، «برداشت ۴» که برنامه تخصصی شبکه چهار در حوزه فیلم کوتاه است، امشب ۲۹ خرداد ساعت ۲۲ با جعفر صانعی مقدم، آرین وزیر دفتری فیلمساز، پوریا ذوالفقاری منتقد، مونا شاهی فیلمساز و محسن خدابخشی پخش کن...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی«دستم را بگیر»، آرای مردمی برنامه رئالیتی شوی «دستم را بگیر» به کارگردانی و تهیه کنندگی سعید ابوطالب تا این مرحله از پخش مشخص شد. گروه ۱ با سرپرستی ایمان کحوری در منطقه جنوب کرمان، گروه ۲ متشکل از زوج جوان...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» معاون فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان از برگزاری دوره‌های تخصصی مهارت‌های زندگی ویژه گروه‌های سنی کودک، نوجوان و خانواده‌ها در ایام تابستان خبر داد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» چاپ تازه مجموعه سه‌جلدی "شریعتی به روایت اسناد ساواک" به تازگی منتشر شده است.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است