اقتصادی 01:18 - 22 دی 1397
یادداشت/ابراهیم نعمت الهی- کارشناس صنعت خودرو

فرصت سوزی؛ فرجام پسابرجام خودروسازان

روزی که برجام به فرجام رسید، به نظر می رسید بهار صنعت خودروی ایران از پس زمستانی سخت آغاز شده است. سه سال پیش از آن در سال ۱۳۹۱ سخت ترین تحریمها بر صنعت خودروی ایران اعمال شده بود. غرب و به ویژه آمریکا موتور محرک اقتصاد ایران را نشانه گرفته بودند. شدیدترین تحریمها بر صنعت خودرو ایران چنان سایه افکند که پژو شریک ۳۰ ساله ایران خودرو راه خروج در پیش گرفت و رنو که هفت سال قبل با بوق و کرنا شرکت مشترک باایران تاسیس کرده و همزمان در سایت دو خودروساز به تولید پرداخته بود، تقریبا کار را تعطیل کرد.

اولین نشانه های تاثیر تحریم ها با کاهش تولید خودروسازان و به تبع آن قطعه سازان ایرانی بروز کرد و خودرو به کالایی نایاب و گران قیمت بدل شد. قیمتها سر به فلک کشید و مردم و رسانه ها ناراضی از وضعیت پیش آمده ادعاهای سابق خودروسازان را مبنی بر تولید ۱۰۰درصد داخلی خودروهای ملی همچون سمند و پراید به چالش کشیدند. آن روزها مشخص شد که ادعای تولید داخلی خودروهای ملی صرفا اهداف تبلیغاتی داشته و عدم واردات برخی قطعات همچون گیربکس اتوماتیک و icu و برخی قطعات موتور می تواند خطوط تولید محصولات خودروسازان را متوقف کند. این در حالی بود که خودروسازان حتی رینگ آلومینیومی برخی محصولات خود را در همان ماههای اول شروع تحریمها حذف کردند!

با روی کار آمدن دولت اعتدال، مذاکره با جهان غرب در اولویت قرار گرفت و سرانجام برجام به فرجام رسید. سالهای ابری و سرد سپری شد و شرکتهای خارجی با پیشنهادهای رنگارنگ به تهران سرازیر شدند. مذاکرات خودروسازان با شرکای خارجی اما رنگ و بوی دیگری داشت. به نظر میرسید این بار ایرانی ها هستند که برای شرکای غربی شرط و شروط گذاشته اند. ایران خودرو مدعی بود پژو باید به دلیل خروج یکباره از ایران در سالهای قبل خسارت بپردازد و سایپا میان دو دلبر یعنی رنو و سیتروئن ناز می کرد که طرف کدام را بگیرد. در این میان آنچه نگران کننده بود، مذاکرات محرمانه و پشت درهای بسته بود که خبرنگاران و افکار عمومی از جزییات آن بی اطلاع بودند. کار به بهانه تامین حداکثر منافع ملی به گونه ای پیش می رفت که باوجود حضور نعمت زاده - وزیر وقت صنعت، معدن و تجارت (صمت) - در مذاکرات با رنو حتا برخی مقامات سازمان گسترش و وزارت صمت هم از جزییات نحوه انعقاد قراردادها و مفاد آنها آگاهی نداشتند. این امر آنجا آشکار شد که در انتهای یکی از جلسات نهایی انعقاد قرارداد همکاری با رنو در فرانسه، مقاماتی که برای حضور در انتهای جلسه و لحظه امضا دعوت شده بودند، کاملا سورپرایز شده و در مقابل سوال خبرنگاران در خصوص جزییات قرارداد ابراز بی اطلاعی می کردند و می گفتند ساعتی قبل دعوت شده اند و نمی دانند دقیقا قرار است چه اتفاقی بیفتد!

خودروسازان ایرانی مدعی بودند حداکثر منافع ملی در قراردادها دیده شده و حالا علاوه براینکه خارجی ها باید جریمه تنهاگذاشتن ما را در روزهای سخت بپردازند، متعهد شده اند که انتقال تکنولوژی انجام دهند و در ایران سرمایه گذاری کنند. خارجی ها هم ژست با لبخند مقابل دوربین رسانه ها می گرفتند و می گفتند این بار با تحریم هم نخواهیم رفت! زمان اما ثابت کرد که غربی ها برای اخم آمریکا بیش از خودروسازان ایرانی ارزش قایل اند و با سخنرانی رییس جمهوری آمریکا مبنی بر خروج یکجانبه از برجام ساز جدایی کوک کردند.

حدود سه سال فرصت پسابرجام برای پوشاندن نقاط ضربه پذیری خودروسازان ایرانی از دست رفت و حالا دوباره همان زخمهای قدیمی سر باز کرده اند. تولید خودرو کاهش یافته، قیمتها سربه فلک گذاشته، گیربکس اتوماتیک نایاب شده و رینگ آلومینیومی از خودروها حذف شده اند! ابتدای دهه ۹۰ با تحریم اوباما حلقه های مفقوده خودروسازی ایران برای پایان دادن به وابستگی آشکار شده بود، اما خودروسازان ایرانی با فرصت سوزی تنها به مذاکره برای واردات و مونتاژ خودروهایی جذاب همچون پژو ۲۰۰۸ و سیترون سی۳ قناعت کردند. نتیجه قناعت به حداقل ها این شد که با اخم ترامپ، عرصه از شرکای خارجی خالی شد؛ آن هم در شرایطی که حتی به یکی از قولهای خود برای جبران وعده های رنگارنگ سرمایه گذاری عمل نکردند.

پنج دهه پیش بنز در مذاکره با ایرانی ها شرکتی را برای تولید موتور و گیربکس محصولات خود پایه گذاشت و در حالی پس از وقوع انقلاب اسلامی، ایران را ترک کرد که این سرمایه گذاری ها پابرجا باقی ماندند. اما با گذشت ۳۰ سال از مذاکره و همکاری با شریکی همچون پژو هنوز حتی یک سوله از این خودروساز در ایران به چشم نمی خورد و یک گیربکس اتوماتیک از این خودروساز جهانی در ایران تولید نمی شود. پسابرجام نیز گذشت و آجری بر آجر سرمایه گذاری و انتقال تکنولوژی امثال پژو و رنو در ایران مشاهده نشد و تنها رنگین کمان وعده ها لحظاتی کوتاه بر بالای سر خودروسازی ایران مشاهده شد و تمام.

چه کسی مدیران صنعت خودروی ایران در پسابرجام را برای این فرصت سوزی مورد سوال قرار می دهد؟ دو وزیر صنعت که نظارت ارشد بر این وضع را داشته اند، کرسی خود را ترک کرده اند، اما مدیران خودروسازی همچنان روزه سکوت گرفته اند. آیا مسوولین این فرصت سوزی پاسخگو خواهند بود؟

انتهای پیام

 
پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار اقتصادی

اقتصادی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر به نقل از راشاتودی، بزرگترین بانک اسلامی که قرار است به طور تخصصی در بخش انرژی فعالیت کند، در سه ماهه چهارم سال جاری، در قطر آغاز به کار می‌کند. رئیس کمیته رسانه بانک انرژی قطر، محمد الماری، در کنفرانس فایننس اسلامی در دوحه گفت...
اقتصادی
«خبرگزاری ایسنا» در ماه‌های گذشته مقدار مالیات شرکت‌های بورسی از نیم به یک دهم درصد کاهش یافت که می‌تواند به افزایش معاملات در بازار سهام کمک کند.
اقتصادی
«خبرگزاری ایسنا» تابستانی که گذشت، نیروگاه‌های برق آبی نتوانستند موفقیت چندانی را بدست آورند چرا که با کاهش بارندگی‌ها، سرعت حرکت موتور این بخش کاهش یافت اما طبق گفته‌های مسوولان پیش‌بینی می‌شود که امسال شاهد اوج گرفتن این نیروگاه‌ها باشیم.
اقتصادی
مرکز آمار اعلام کرد
«خبرگزاری ایسنا» نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به اسفند ماه ١٣٩٧ به ۲۶.۹ درصد رسید که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل (٢٣.٥ درصد) ٣.٤ واحد درصد افزایش نشان می‌دهد.
اقتصادی
«خبرگزاری ایسنا» توسعه‌ گازرسانی به نقاط روستایی و شهری یکی از اهداف دولت یازدهم و دوازدهم بود که در راستای این هدف تاکنون ۸۰ درصد جمعیت روستایی و بیش از ۹۸ درصد جمعیت شهری ایران، از نعمت گاز طبیعی بهره‌مند شدند؛ طبق وعده مسئولان قرار است تا پایان دولت دواز...
اقتصادی
«خبرگزاری ایسنا» صادرات نفت آمریکا به ونزوئلا در پی تحریم‌های واشنگتن علیه شرکت PDVSA، هفته گذشته به صفر رسید.
اقتصادی
«خبرگزاری ایسنا» دونالد ترامپ هشدار داد که آمریکا ممکن است تعرفه‌ها روی کالاهای چینی را به مدت طولانی حفظ کند تا مطمئن شود پکن توافق تجاری را رعایت خواهد کرد.
اقتصادی
با تصمیم بانک مرکزی آمریکا
«خبرگزاری ایسنا» قیمت طلا در بازار جهانی روز پنج شنبه در واکنش به عدم افزایش نرخ‌های بهره آمریکا در سال میلادی جاری، به بالاترین حد در سه هفته گذشته صعود کرد.
اقتصادی
«خبرگزاری ایسنا» قیمت نفت روز پنج شنبه تحت تأثیر محدود شدن عرضه در بازار جهانی به دلیل کاهش تولید اوپک پلاس و تحریم‌های آمریکا علیه ایران و ونزوئلا، به بالاترین رکورد خود در سال ۲۰۱۹ صعود کرد.
اقتصادی
«خبرگزاری ایسنا» بازار جهانی نفت سال گذشته با رویدادهای مهمی شامل توافق اوپک پلاس، جنگ تجاری آمریکا و چین، تنش‌های ژئوپلیتیکی در اقصی نقاط جهان، تحریم‌های واشنگتن علیه ایران و ونزوئلا، رشد بی وقفه تولید نفت شیل آمریکا و نگرانی‌ها پیرامون کندی رشد اقتصاد جها...

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی









ورکات صنعت تولید کننده ژنراتور های گازی ، دیزل ژنراتور و یو پی اس


نیازمندیهای پزشکی پیراپزشکی وزیبایی






سیمکارت انلاکر,گیوی آیفون







خرید کتاب-کتاب دانشگاهی- خرید کتاب با تخفیف





خرید آنلاین بلیط تمامی خطوط هوایی داخلی و خارجی ، اتوبوس ، بیمه سفر و....







صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است