علمی فناوری 14:50 - 23 اسفند 1396
در پژوهشی دانشگاهی بررسی شد؛
غرور ملی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سازه‌های هویت ملی و ناسیونالیسم ایرانیان، کارکردهای گوناگونی دارد. در رابطه با این موضوع، محققان کشورمان پژوهش جالبی را انجام داده‌اند که به تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم غرور ملی در ایران می‌پردازد.

غرور ملی ایرانیان چگونه شکل می‌گیرد؟

به گزارش ایسنا، از مهم‌ترین کار ویژه‌های غرور ملی، دفاع در برابر تهاجمات ملل مهاجم در طول تاریخ و مستحیل ساختن آن‌ها بوده است. احساس غرور ملی در بین اقشار مختلف مردم و در بین اقوام گوناگون یکی از شاخص‌های احساس وفاداری ملی است. با تقویت این احساس در هر جامعه‌ای می‌توان به تداوم و پایداری نظام سیاسی حاکم بر آن جامعه امیدوار بود. علاوه بر این، با شناسایی میزان غرور ملی در ابعادی نظیر تاریخ، علم و تکنولوژی، تأمین اجتماعی، مسائل سیاسی، ورزش و نظایر آن می‌توان به طراحی علمی یک استراتژی جامع برای رفع تهدیدات و تبدیل آن‌ها به فرصت‌ها در راستای اعتلای غرور ملی پرداخت.

به گفته محققان، غرور ملی را می‌توان به‌عنوان احساس مثبتی که افراد درنتیجه هویت ملی نسبت به کشورشان دارند، تعریف کرد. همین‌طور می‌توان غرور ملی را به‌عنوان احساس غرور و حس احترامی که یک شخص نسبت به ملت خود دارد یا احساس غرور یا عزت‌نفسی که یک شخص درنتیجه هویت ملی خود کسب می‌کند، تعریف کرد. مفهوم غرور ملی همچنین شامل مفهوم «میهن‌پرستی» نیز می‌شود. بر این اساس فرد برای کشوری که بدان تعلق دارد نسبت به سایر کشورها، جایگاه رفیع‌تری قائل می‌شود.

در رابطه با این پدیده مهم، محققان دانشگاه گیلان پژوهشی جالب را انجام داده‌اند که در آن مفهوم غرور ملی در ایران و بین مردم کشور ما، به‌صورت جامعه‌شناختی مورد تحلیل واقع شده است.

در این تحقیق توصیفی، همه ساکنان 15 ساله و بالاتر ساکن استان‌های کشور به‌عنوان جامعه آماری پژوهش در نظر گرفته شده‌اند.

به‌منظور طرح‌ریزی این تحقیق، محققان دانشگاه گیلان، ابتدا به‌صورت تصادفی از بین استان‌های موجود، 7 استان تهران، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، کردستان، گلستان، خوزستان و بوشهر را انتخاب کردند و سپس از افراد ساکن در این استان‌ها به شیوه علمی و با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد،  اطلاعات موردنیاز را جمع‌آوری کرده و مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار دادند.

تعداد افراد شرکت‌کننده در پژوهش به تفکیک استان‌ها به شرح زیر بوده است: استان تهران: شهر تهران بزرگ-800 نفر، استان خراسان شمالی: شهر بجنورد-200 نفر، استان خراسان جنوبی: شهر بیرجند-200 نفر، استان کردستان: شهر سنندج-200 نفر، استان گلستان: شهر گرگان-200 نفر، استان خوزستان: شهر اهواز-200 نفر و استان بوشهر: شهر بوشهر-200 نفر.

اطلاعات جمعیت شناختی این پژوهش حاکی از آن است که اکثر شرکت‌کنندگان در آن، در گروه سنی 34-15 سال واقع‌شده و اغلب شغل آزاد داشته و یا خانه‌دار و دانشجو بوده‌اند. همچنین سطح تحصیلات اکثریت آن‌ها دیپلم و بالاتر بوده و غالب آن‌ها شیعه بوده‌اند. به‌علاوه اغلب پاسخگویان، مجرد بوده، حدود نیمی از پاسخگویان فاقد درآمد بوده و شغل پدر آن‌ها غالباً آزاد، بازنشسته و کارمند ساده بوده است.

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اکثریت پاسخگویان احساس مثبتی به خاطر هویت ملی‌شان داشته و به عبارتی غرور ملی در آنان در حد زیاد بوده است.

درعین‌حال بر اساس این نتایج، میزان اعتماد مدنی پاسخگویان در حوزه اقتصادی کم، در حوزه اجتماعی متوسط به پایین و در حوزه سیاسی نیز متوسط ارزیابی شده است.

همچنین طبق نتایج به‌دست‌آمده از این مطالعه، میزان احساس محرومیت و تبعیض در شرکت‌کنندگان در این پژوهش در حد متوسط بوده و اکثراً بر این نظر بوده‌اند که مشروعیت نظام سیاسی ایران عادلانه و معتبر است. 

دکتر محمدرضا غلامی، استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان و همکارش علیزاده در این پژوهش می‌گویند: «نتایج کیفی به‌دست‌آمده از پژوهش ما نشان داد که ارتباط معناداری بین متغیرهای اساسی رضایت از اوضاع اقتصادی و اجتماعی، احساس محرومیت، احساس مشروعیت نظام سیاسی و احساس تبعیض بین افراد با مفهوم غرور ملی وجود دارد. به یک معنا 50 درصد از احساس غرور ملی وابسته به متغیرهای ذکر شده است».

این محققان ادامه می‌دهند: «به‌عبارت‌دیگر بین متغیرهای احساس محرومیت و مشروعیت نظام سیاسی، همبستگی وجود دارد. این مسئله بدین معنی است که با افزایش احساس محرومیت، احساس تبعیض نیز افزایش می‌یابد و با افزایش مشروعیت نظام سیاسی، اعتماد مدنی افراد نیز افزایش می‌یابد. ضمن آن‌که بر اثر افزایش و بالا رفتن اعتماد مدنی، غرور ملی افراد نیز تحت تأثیر قرار گرفته و افزایش می‌یابد».

غلامی و همکارش در این طرح پژوهشی اعتقاد دارند: «مطالعه اخیر نشان داد که حس غرور ملی در خلأ و صرفاً بر اساس امور انتزاعی شکل نمی‌گیرد، بلکه یک ارزیابی مثبت تعمیم‌یافته، بر آرمانی ساختن ملت غلبه پیدا می‌کند. چراکه آرمانی ساختن یک ملت، خالی از رویکرد انتقادی است و حتی می‌تواند به دنبال تحقیر ملل دیگر نیز باشد. اما در غرور ملی، رویکرد واقع‌بینانه و انتقادی بر رویکرد محافظه‌کارانه و کورکورانه غلبه دارد».

به بیان این پژوهشگران که نتایج مطالعه آن‌ها در فصل‌نامه «مطالعات علمی» وابسته به موسسه مطالعات علمی منتشر شده است: «مطالعه ما نشان داد که ضعف اقتصادی و اجتماعی را باید جدی گرفت و به دور از رویکرد متعصبانه و در تقویت غرور ملی مثبت، کوشش کرد تا از این طریق شهروندان جامعه به مشارکت، همبستگی و ازخودگذشتگی ملی، نزدیک‌تر شوند».

انتهای پیام

 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار علمی فناوری

علمی فناوری
دکتر حداد عادل:
«خبرگزاری ایسنا» رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مراسم بزرگداشت علمی و معرفتی دکتر احمد احمدی، ایشان را "عاقبت به خیر" دانست و خاطرنشان کرد: بزرگترین درسی که مرحوم احمدی به ما داد، این بود که خداوند هرکس را که اخلاص داشته باشد، حفظ می‌کند.
علمی فناوری
در آیین بزرگداشت علمی و معرفتی استاد فقید عنوان شد؛
«خبرگزاری ایسنا» عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، مرحوم احمدی را مظهر جهاد و مجاهدت در زندگی توصیف و خاطرنشان کرد: ایشان فردی اسوه و نمونه و از جمله علمایی بود که تعداد آن‌ها روز به روز کمتر می‌شود.
علمی فناوری
«خبرگزاری ایسنا» در ادامه اعتراضات روزهای گذشته و با اعلام آمادگی جمع کثیری از دانشجویان برای عدم شرکت در امتحانات امروز دوشنبه 28 خرداد ماه دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی در لابی دانشکده جمع شدند تا اعتراض‌ خود را نسبت به احکام صادره برای همکلاسی‌هایشان نش...
علمی فناوری
رئیس دانشگاه بوعلی در نشست معاونان پژوهشی منطقه ۴ کشور:
«خبرگزاری ایسنا» رئیس دانشگاه بوعلی در پنجمین اجلاس شورای سیاست گذاری و برنامه ریزی معاونان پژوهش و فناوری منطقه ۴ کشور گفت: آسیب‌شناسی در حوزه پژوهش یکی از بحث‌های جدی ما است و این موضوع باید به صورت جزء در استان‌ها و شهرها بررسی شود تا بتوانیم راهبرد کلی ...
علمی فناوری
دکتر برومند در جمع معاونان پژوهشی منطقه ۴ کشور:
«خبرگزاری ایسنا» معاون پژوهش و فناوری وزیر علوم گفت: ارتقای فعالیت دانشگاه‌های کشور از آموزش و پژوهش به تولید فناوری‌های نو نیازمند همفکری و کار مشترک تیمی بین دانشگاه‌ها، مراکز آموزشی و قطب‌های علمی است.
علمی فناوری
از سوی رئیس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه تشریح شد
«خبرگزاری ایسنا» رئیس موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه، دکتر احمد احمدی را فیلسوف ثابت قدم معاصر دانست و گفت: این ثابت قدمی به معنی عدم تکامل اندیشه‌های ایشان نبوده، بلکه این تکامل در کتاب بن‌لایه‌های شناخت ایشان به خوبی قابل مشاهده است.
علمی فناوری
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی:
«خبرگزاری ایسنا» رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در مراسم بزرگداشت علمی و معرفتی استاد فقدی دکتر احمد احمدی، وی را یک روحانی به معنی واقعی کلمه توصیف کرد و گفت: ایشان عموم کتاب‌ها را به دقت می‌خواند و دغدغه و وسواس خاصی به لحاظ سطح علمی، سلامت فکری و اه...
علمی فناوری
«خبرگزاری ایسنا» قائم مقام معاون پژوهش و فناوری وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در امور فناوری و سرپرست دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی امور فناوری در سی‌امین نشست مدیران مراکز رشد سراسر کشور از بازنگری در آیین‌نامه نحوه راه‌اندازی و فعالیت مراکز رشد واحدهای فناو...
علمی فناوری
قائم مقام معاون پژوهشی وزیر علوم خبر داد
«خبرگزاری ایسنا» قائم مقام معاون پژوهش و فناوری وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در امور فناوری و سرپرست دفتر سیاستگذاری و برنامه‌ریزی امور فناوری در سی‌امین نشست مدیران مراکز رشد سراسر کشور از بازنگری در آیین‌نامه نحوه راه‌اندازی و فعالیت مراکز رشد واحدهای فناو...
علمی فناوری
تحقیقات جدید نشان داد؛
«خبرگزاری ایسنا» طبق یک مطالعه جدید، میزان بالای ویتامین D در بدن می‌تواند خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش دهد.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است