استانی 18:39 - 12 تیر 1399
/سلسله نشست‌های مجازی حدیث کرامت/
ایسنا/قم هشتمین نشست از سلسله نشست‌های مجازی "حدیث کرامت" چهارمین جشنواره سیره امام رضا(ع)؛ آموزه‌ها و راهکارها، با موضوع "ابعاد شخصیت و حیات امام رضا(ع) در مداخل دانشنامه جهان اسلام "، برگزار شد.

بررسی «ابعاد شخصیت و حیات امام رضا(ع) » در دانشنامه جهان اسلام

هشتمین نشست از سلسله نشست‌های مجازی "حدیث کرامت" چهارمین جشنواره سیره امام رضا(ع)؛ آموزه‌ها و راهکارها، با ارایه حجت‌الاسلام حسن طارمی با موضوع "ابعاد شخصیت و حیات امام رضا(ع) در مداخل دانشنامه جهان اسلام "،به همت نمایندگی قم بنیاد پژوهش های رضوی و جهاددانشگاهی در قم برگزار شد.

مدیر علمی دانشنامه جهان در ابتدای این نشست که به شکل مجازی برگزار شد، گفت: دایره العمارف تخصصی جهان اسلام در واقع یک دایره‌المعارف تخصصی و علمی است و مجموعه آنچه به فرهنگ و تمدن و علم و معرفت و مسایل جهان اسلام مرتبط است را در خود دارد که به مدد جمعی از دانشگاهیان و حوزویان مدیریت فعالیت می‌کند.

وی با ذکر این مطلب که ۳۴ یا ۳۵ سال از عمر این موسسه می‌گذرد، افزود: مدخل‌هایی که برای حوزه های مختلف انتخاب شده که شامل ۱۸ هزار مدخل است. تا کنون غریب دو پنجم  کار به انجام رسیده است. در ۲۲ سال گذشته ۲۸ مجلد از دانشنامه به ثمر رسیده است.

حجت‌الاسلام طارمی گفت: دانشنامه علمی تخصصی براساس منابع مختلف تولید می شود. الان مجلد ۲۸ و تا آخر حرف "ش" این مجموعه تولید شده است و بر اساس احتساب تقریبی این مجموعه شامل ۶۰ مجلد ۹۰۰ صفحه‌ای خواهد بود.

مدیر علمی دانشنامه جهان اسلام بیان کرد: همه آنچه را که به نحوی معرف اسلام درمعنی عام است و هرچه به این جهان مرتبط است در عرصه معرفت و تمدن و جغرافیا و آثار علمی مرتبط، موضوع تحقیق این دایره‌المعارف است. وقتی که از امام رضا(ع) صبحت می‌کنیم هر آنچه که مرتبط با ایشان است را با محورهای مختلف به شکل خوشه ای در مداخل متعدد و با نظم الفبایی تحقیق و ارایه می دهیم.

وی گفت: این مجموعه باید منظومه همگن جامع و همه جانبه‌نگر باشد و که در باره همه چیز اطلاعات جامعی ارایه دهد.

حجت‌الاسلام طارمی  با اشاره به اهمیت اطلاعات این دانشنامه در خصوص امام رضا(ع) تصریح کرد: شخصیت ایشان به عنوان نقطه کانونی بحث ما است. در خصوص ایشان باید به ابعاد مختلفی توجه کنیم. نخستین بخش، دوران حیات و بخش بعدی دوران امامت حضرت است. در این مدت نیز اصحاب و شاگردان و آثار مکتوب و منتسب به حضرت نیز بوجود آمده که باید به همین این موارد پراخت. چنانکه درخصوص حضرت امیرالمومنین(ع) نهج البلاغه را منتسب به ایشان می دانند و صحیفه سجادیه نیز میراث معنوی ماندگار امام سجاد(ص) است و نامه امام صادق(ع) به شیعیان نیز یک نسخه ویژه است.

وی افزود: در خصوص امام رضا(ع) به دلیل موقعیت‌های زمانی خاصی که پیش آمده آثاری منسوب به ایشان است. از جمله رساله الذهبیه یا صحیفه الرضا(ع) یا حدیث سلسله الذهب که هر کدام باید بررسی شود. بنابر این از نظر شخصی، اولین قلمرویی که کار ما را شکل می دهد به آن چه که به ایشان منسوب است همین کتب است.

مدیر علمی دانشنامه امام رضا(ع) بیان کرد: کتاب‌های خاصی که در خصوص ایشان نوشته که یکی از آنها، عیون اخبارالرضا شیخ صدوق است که این کتب نیز در این دانشنامه باید معرفی می شد.

وی گفت: در کنار آن اصحاب بزرگ ایشان را هم می شناسیم که آنها انسان های بزرگی بودند که به برکت امام شناخته شدند و رشد کردند از جمله در میان بزرگان محدثان می توان به یونس ابن عبدالرحمن، زکریا ابن آدم، صفوان ابن یحیی ، ابن ابی عمیرو... انسان‌های بزرگی هستند که منشا آثار بزرگی هم بودند. از میان ادبا هم می توان به شاعران بزرگی چون دعبل خزاعی شاعر معروف خوزستانی اشاره کرد که به دیدار امام رفت.

وی بیان کرد: از دیگر ویژگی‌های ائمه ما این است که پس از وفاتشان مزار شریف آن حضرات نیز حرم و پناه گاه و کانون پویش فرهنگی و کانون گردآوری آثار تمدنی می‌شود که در خصوص امام رضا(ع) باید گفت که ایشان نسبت به سایر ائمه در این زمینه وضع استثنایی دارند.

طارمی اظهارکرد: همچنین کتابخانه معظمی که به نامه امام رضا(ع) و در وقف امام در اطراف جهان اسلام شکل گرفت که همه باید در این دانشنامه ذکر شود. آثار منسوب به امام رضا نیز در این دانشنامه به صورت مقالات تخصصی مورد بحث قرار گرفته است.

مداخل رضوی در دانشنامه جهان اسلام

وی افزود: زندگی ایشان، شاگردان و مواجه‌هایی که با جریان‏های مختلف داشتند در بخش الرضا امام (ع) در مجلد۲۰ جهان اسلام جای گرفته که خود این مدخل دارای ۴ مدخل است. یک مقاله در خصوص زندگی نامه حضرت است. مقاله دیگر پیرامون ماجرای های چون حضور ایشان مرو و مشهد و ولایت عهدی امام، همچنین مباحث علمی پیرامون میراث علمی امام رضا(ع) و اینکه حضرت در زمانی بودند که جریان ها در خراسان و بغداد در تکاپو بودند و مذاهب کلامی و ادبی و فلسفی در این هنگام توسعه یافته بودند و امام می بایست با مدیریت دقیق به مواجهه عمیق و گسترده با این جریانات می پرداختند هم از مسایل مهمی بود که در این مقالات به آن اشاره شده است.

حجت‌الاسلام طارمی گفت: کتاب عیون اخبارالرضا توسط یک محدث بزرگ شیعه یعنی شیخ صدوق به استقلال در این دانشنامه معرفی می شود. یعنی روی محور امام رضا ۵ مدخل تولید می شود که شامل چهار مقاله از جمله رساله الذهبیه و سلسله الذهب و... و یک رساله نیز پیرامون فقه رضوی است که در آنجا این رساله نیز معرفی و بررسی می شود که به اشتباه آن را به امام رضا(ع) نسبت داده اند. در کل این رساله نیز به تحقیق بررسی و ارایه می شود.

وی از نگارش یک مدخل دیگر به عنوان آستان قدس رضوی خبر داد که برپایه حرف "آ" تولید می شود و تصریح کرد: میراث تمدنی و پایگاهی فرهنگی که بر محور امام رضا(ع) است از بخش های مهم دانشنامه جهان اسلام است. به برکت امام رضا(ع) نهادهای فرهنگی و آثار بزرگ تمدنی در اطراف و اکناف جهان اسلام در هند و آذربایجان و ایران و شهرهای مختلف به نام امام و در وقف این مکان شریف شکل گرفته است. کتابخانه های متعدد که باید معرفی شود. کتابخانه ارزشمند امیرالمومنین در نجف اشرف که به همت دانشمند دلسوخته اهل بیت علامه امینی تاسیس شد و الان فعالیت بزرگ دارد هم وقف امام رضا است. این کتابخانه در دوران سخت و تلخ بعثی‌ها از دستبرد آنها در امان مانده بود.

مداخل اصلی

استاد حوزه بیان کرد: وقتی در خصوص شخص امام رضا(ع) صحبت می کنیم باید بر پایه مستندات قوی تاریخی زندگی ایشان را شرح دهیم. اینکه چرا به ایشان چرا رضا(ع) گفته‌اند هم نکته مهمی زیرا همه ما القابی داشتند. باید مشخص می‌شد که چرا ایشان ملقب به رضا(ع) شده اند. درمنابع اهل سنت می‌گویند که خود مامون این لقب را بر ایشان نهاد. یکی از مباحث مهم این است که امامت هر امامی بحث مفصلی دارد که دراین مقاله مشخص شده. یک نکته مهم این است که امام کاظم(ع) چگونه حضرت رضا(ع) را معرفی می کنند.

وی افزود: ماجرایی که پیش آمد پس از امام کاظم و عده ای ولایت امام عبدی را انکار کرده و با امام رضا(ع) به مواجهه پرداختند که البته در میان آنها نیز انسان های قوی و مطرحی هم بودند از نکات دیگری است که باید در این دانشنامه به آن اشاره می شد. این گروه تکانه بزرگی به جامعه شیعیان در مصر و کوفه و... وارد کرد. نوع مواجهه امام رضا(ع) و اثبات امامت حضرت در میان سیل جریانات مختلف، خود مساله مهمی بود که باید در این تحقیق به آن اشاره می شد. امام توانستند امامت خود را ثابت و این فرقه را محو کنند. البته رگه هایی از آنها تا قرن پنجم هم باقی ماندند.

حجت‌الاسلام طارمی با اشاره به ارایه مباحثی چون مواجهه حضرت امام و هارون، اظهارکرد: هارون امام کاظم را سالها به زندان انداخت و با توجه به شبکه یاران امام، هارون مجبور به کنترل امام رضا هم بود و به همین دلیل در ده سال از دوران امام رضا(ع) شاهد مواجهه هارون با حضرت هستیم و البته چند بار هم اراده به شهادت امام رضا(ع) کرد. اینکه چگونه نتوانست به خواسته خود هم برسد از نکات جالبی است که باید به تاریخ و نسل های آینده منتقل شود.

وی با اشاره به معجزه جلوه های این مواجه گفت: عده ای بعد از واقفیه به امام رضا(ع) عرض کردند که شما تقیه می کنید که ایشان هم عرضه داشتند که اگر تقیه می کردم که مدعی امامت نمی شدم. امامت امام رضا(ع) در دوران مامون چیزی جز معجزه نیست. چون هارون می‌خواست به هر نحوی فرزندان امام علی(ع) را از بین ببرد و امام رضا(ع) از طرفی هم اعلام امامت کردند.. عده ای به امام گفتند که شما چرا مدعی هستید درحالی که شمشیر هارون از عطش قتل اولاد علی(ع) خون چکان است. حضرت هم فرمودند که همانگونه که ابوجهل در دوران پیامبر کاری از پیش نبرد هارون هم نمی تواند کاری کند.

حجت‌الاسلام طارمی افزود: مرحوم کلینی در جلد هشتم کافی آورده است که هارون مرد درحالی که نتوانست هیچ اقدامی علیه حضرت امام رضا(ع) انجام دهد و البته امام نیز این امر را یک معجزه نامیدند.

وی گفت: مساله دیگر این است سادات از برخورد عباسیان ناراحت بودند و حضرت جامعه شیعه را هدایت کردند به نوعی که هم یک جامعه متشکل شکل گیرد و هم این جامعه از گزند حوادث زمان در امان بماند. یکی از دلایل آمدن حضرت به مرو نیز در آن مقطع همین نکته بود. امام جامعه تازه شکل گرفته شیعه را به خوبی مدیریت کردند. جامعه شیعه پس از عاشورا آسیب بسیار دید و امام رضا توانستند پیروان ائمه را به یک جامعه متشکل مبدل کنند.

استاد حوزه بیان کرد: از مسایل مهم زندگی ایشان در این دانشنامه مقاله سفر امام رضا(ع) بود. مامون به کارگزار خود گفت که امام را از شهرهای شیعه نشین امام را عبور ندهد. به همین خاطر است که برخی مورخان قائل هستند که مسیر ایشان از قم نبوده است. نیشابوری هم که در زمان سفر امام، آن حادثه مهم حدیثی رخ داد، در آن زمان شهر شیعه نشین نبود. لذا عمده راویان حدیث معروف سلسله الذهب از اهل سنت هستند. به همین خاطر این حدیث حدیث شیعی نیست و شیخ صدوق از طریق غیر شیعه و یک طریق دیگر آن را نقل می کند.

حجت‌الاسلام طارمی بیان کرد: در آن زمان شهر آوه در نزدیکی ساوه، قم و منطقه اهواز شیعه نشین بود. والی اهواز به نام نجاشی نیز مورد عنایت امام صادق(ع) بود که امام به وی گفتند که مواظب حرکات عباسیان باش که به تو گزندی نرسانند.

وی گفت: ولایت عهدی در این مقاله آمده است که خیلی مساله بزرگی است. در اینجا باید به یک سوال جواب داده می شد که پیشنهاد دهنده این مساله چه کسی بوده است. آنچه در ذهن ما است این است که مامون چنین کرده است ولی گزارشاتی نیز وجود دارد که ابن فضل این پشنهاد را ارایه کرده است. گزارش دیگر نیز آن را به مامون منتسب می کند. حال اینکه این دو چه قصدی داشتند هم بسیار مهم است. یکی از نظرها در خصوص پیشنهاد مامون آن بوده است که مامون نذر کرده بود که چنین کند.

حجت‌الاسلام طارمی افزود: ماجرای نماز عید از نقاط درخشان تاریخ شیعه است که امام رضا(ع) آن را از شکل تشریفاتی حکومتی به شکل واقعی آن که همان نماز و بن مایه آن که همان تقوا و دعا است با آن شکل خاص پوشش و حضور در صحرا و... برگرداندند. درست است که مامونیان ایشان را ز میانه راه برگرداندند ولی این نماز به عنوان نماد نماز اسلام ثبت شد. همچنین نماز بارانی که ایشان خواندند از حوادث مهم تاریخ امامت است.

مدیر علمی دانشنامه جهان اسلام بیان کرد: یکی از کارهای جالب امام رضا(ع) این است که زمانی که مامون امام را به ولایت عهدی انتخاب کردند بنی هاشم شورش کردند و برای خود والی انتخاب کردند و می خواستند بغداد بگیرند. فضل ابن سهل که ایران را انتخاب کرد این قضایا را از مامون دور می داشت ولی  امام رضا حس خطر کردند و به مامون خبر دادند و گفتند بغداد شورش است و شما باید اول امنیت ایجاد کنی. او هم به سمت بغداد حرکت کرد که در این سفر فضل کشته شد.

مقام علمی امام رضا(ع)

وی گفت: یکی از بحث‌های مهم امام رضا(ع) مقام علمی امام است. هم در زمانی که در مدینه بودند و هم در زمانی که به مرو آمدند. آغاز قرن دوم ظاهرا هنوز جریان ترجمه راه نیافتاده بود ولی مقدماتش توسط مامون انجام شد. وی د رابتدا عده را دعوت کرد که کتب علمی را ترجمه کنند. پیرامون ادیان و مکاتب مختلف و روسای ادیان و پیروان بسیاری از آنها در مرو و اطراف بودند و امام در آنجا از این تهدید فرصتی تاریخی ساختند و منظومه معرفتی اسلام را بیان کردند. خطبه‌های توحیدی امام در مرو بود. بیانات ایشان در دوران امامت یک باب بزرگ در کافی است.

حجت‌الاسلام طارمی افزود: مقابله با جریان غالیان، مقابله جریان واقفیان و... از بخش های مهم خوانش تاریخی دوران امام رضا(ع) است. بخش مقام علمی نیز عنوان مقاله ای است که به همه ابعاد می پردازد و چون به منابع مستند است کلی منابع مطالعه را در اختیار قرار می‌دهد.

این کارشناس تاریخ و تمدن اسلامی بیان کرد: یکی از ویژگی های امام رضا(ع) مجموعه بیانات حضرت در قالب علل الشرایع است. یعنی اینکه امام بیان می کند که حکمت احکام چیست. این نکته از امتیازات مکتب شیعه است که بر این نکته تاکید دارد که صرفا احکام قرارداد نیست بلکه دارای حکمت است.

میراث رضوی

وی گفت: در میراث رضوی، صحیفه الرضا را همه قبول دارند. نجاشی و طوسی که فهرست نویسان ما هستند این را گفته اند. یک فردی به نام احمد ابن عامربن سلیمان می گوید که خدمت امام رسیدم و امام مجموعه ای از روایی که از طریق پدران بزرگوارش از پیامبر روایت شده است را  در سال ۱۹۴ به من فرمودندو من هم آن را نوشتم که به صحیفه الرضا(ع) مشهور شد. وی این اثر را به فرزندش عبدالله روایت کرده و توسط راویان دیگر عنوان شده است. خطیب بغدادی، عبدالکریم قشیری و طبرسی در مجمع البیان این کتاب را روایت کرده اندو آورده اند که قشیری این کتاب را در تحت القبه امام رضا تمام کرده است. ۲۰۰ روایت از این اثر در عیون اخبارالرضا منعکس شده است.

استاد حوزه بیان کرد: صاحب سنن، ابن عساکر، کرامی های نیشابور، علی ابن حسن و البته زیدی‌ها نیز روایت هایی زیادی از این اثر دارند زیرا این گروه معتقد هستند که امام رضا این روایات را از ائمه اولیه و اجداد آنها عنوان کرده است.

وی با ذکر این مطلب که نجاشی نسخه از این اثر را داشته و آن را معتبر می دانسته است گفت: در مجموع این کتاب به دیده قبول نزد مسلمانان پذیرفته شده است و به این دلیل هم اهل سنت و شیعه این موارد را نقل وتلخیص کردند. مجلسی تخلیص آن را در بحار آورده است و در مجموعه میراث حدیثی شیعه نیز این تلخیص در مجلد نهم آمده است. در جلد دوم بحار این اثر هم آمده است و بعدها شیخ حر عاملی و مجلسی در کتاب بزرگ حدیثی خود آورده اند. صحیفه الرضا در مجلد ۲۹ ما ذکر می شود.

حجت‌الاسلام طارمی در ادامه به سلسله الذهب به عنوان دیگر مقاله این دانشنامه اشاره کرد وافزود: این حدیث، حدیث معروفی است که امام رضا(ع) در نیشابور توقف کردند و کرامت مشهور آشکار شد و نیشابور که مرکز مهم مشایخ حدیث بود. مسلم که صاحب اثر صحیح مشهور مسلم است در اینجا بود و بخاری هم کتاب صحیح خود را در این شهر عرصه کرد. این محدثان از امام خواستند امام یک حدیث برای آنها بیان کند که ایشان نیز حدیث مشهور را قرائت کردند و هم آن را نوشتند. سس ایشان حرکت کردند.:

وی گفت: طریق اصلی نقل این حدیث از اهل سنت است. وقتی ایشان حرکت کرد فرمودند که محمل بایستد و سپس فرمودند که بشرطها و انا من شرو طها . این حدیث معرف نقطه کانونی اسلام است که کل اسلام در آن خلاصه می شود.

حجت‌الاسلام طارمی در پاسخ به این سوال که چرا به این حدیث سلسله الذهب، می گویند نیز گفت در میان ما مشهور است که این روایات از ائمه نقل شده و حدیث هم قدسی است. سند آن نیز فاخرترین سلسله حدیثی است. حال این حدیث را از این جهت ذهب گفتند چون یکی از امرای سامانی مریض شد و گفت که همین سند را برای او نوشتند و به عنوان استشفا در آبی برد و شفا یافت و دستور داد که آن را با طلا بنویسند. فضل ابن روزبهان در مهمان نامه بخارا درباره این حدیث نوشته است که این حدیث بر هیچ بیماری نوشته نمی شود مگر اینکه شفا یابد.

وی در ادامه به "رساله الذهبیه" اشاره کرد وگفت: این رساله نیز یک رساله علمی با موضوع احکام طبی است. بنا بر روایت مشهور مامون در محضر امام که اطبایی از هند و ایران هم بودند در خواست کرد که چیزی بفرمایید. ایشان ابتدا فرمودند که کاری ندارم. مامون اصرار کرد و سپس امام این مطالب آداب بهداشتی را بیان کردند. علمای ما اصراری روی این ندارند که این کتاب حتما از امام رضا است، زیرا انتساب قطعی آن محل مناقشه است و سند آن نیز قدیمی نیست.

وی با ذکر این مطلب که در دایره المعارف ایرانیکا به حدیث ذهبیه اشاره شده است گفت: این بحث در بحارالانوار نیز بیان شده ولی با دید تایید قاطع نظری عنوان نشده است. لیکن لازم بود این مقاله نوشته شود و این امر بیان شود که اساسا ائمه ما اصراری به این مباحث نداشتند و این مطالب را نوعا جایگزین طب رسمی نمی کردند.

فقه رضوی

حجت‌الاسلام طارمی اظهارکرد: مدخل دیگر، کتاب فقه رضوی است . مرحوم علامه مجلسی در بحار در باب اول جلد اول که منابع را عنوان می کند به کتابی به نام "فقه رضا" اشاره می کند. وی می گوید از عده ای که به حج مشرف بودند کتابی دریافت کرده است. در آن دوره پدر مرحوم مجلسی و علمای آن مقطع نیز این کتاب را بررسی کرده و با توجه به مقدمه و محتوا تشخیص می دهند که این اثر به املای امام باشد زیرا در اول این کتاب هم نام ابوالحسن علی بن موسی ذکر شده است. به همین دلیل این کتاب را فقه الرضا می گویند.

وی بیان کرد:  این کتاب ازنظر اعتبار هیچ مشکلی ندارد ولی درباره کتاب تحقیقات زیاد شده است که وقتی مقایسه صورت گرفت نتیجه آن شد که به ظن قوی این اثر از اصحاب ائمه در اواخر قرن سوم و اوایل چهارم باشد. یک احتمال به پدر کتاب شرایع بوده است. یک احتمال از نسبت این اثر به یکی از محدثان قم است.

حجت‌الاسلام طارمی افزود: آخرین تحقیقی که نسخه‌های کتابشناسی انجام شده در کتابخانه نجف صورت گرفته است که از احتمال قوی انتساب این اثر به ابن ابی عزاقر که در آغاز دوران غیبت صغری بوده است خبر می دهد.

مقاله حرم رضوی

استاد حوزه بیان کرد: حرم رضوی را باید با باید با کسره روی "ر" رضوی قرائت کرد. این حرم از دیرباز پناهگاه بوده است. امام رضا(ع) روزی در سناباد از این محل گذشتند و بیان کردند که در اینجا مدفن من است. مقاله ما گزارش تاریخی این پناهگاه است. داستان جالب ابو منصورو گزارشات شیخ صدوق از حرم و دلبستگی آل بویه به این حرم از نکات جالب این مقاله است.

وی گفت: شیخ صدوق از ری دوبار برای زیارت به مشهد آمد و اثر تاریخی ایشان به نام "امالی " ره آورد این سفر است. در واقع وی در نیشابور اقامت گزید و عصرهای جمعه مجلس حدیث برپا می کرد. این کتاب در واقع حاصل ۹۳ مجلس شیخ است که در مشهد و نیشابور انشا شده است. حوزه علمیه مشهد در آنجا برپا شده و به یک کانون علم مبدل شد. جبل عاملی ها که در دوران عثمانی ها به اینجا آمدند نقش مهمی در توسعه علمی آن داشتند. پس از آن عده بسیاری از علما به مشهد آمدند. ملا عبدالله تستری نیز ازاین بزرگان بود که نقش مهمی در انتقال حوزه علمیه از جبل عامل به ایران داشت نیز در مشهد ساکن بود.

مدیر علمی دانشنامه امام رضا(ع) بیان کرد: امروز نیز حوزه علمیه مشهد به برکت این بارگاه نوری به یکی قطب های مهم علمی جهان تشیع مبدل شده است. آیت الله میلانی به مشهد آمد و رونق بسیاری به این حوزه داد. این مقاله به طور کلی به این مسائل نیز به شکل جامع پرداخته است.

وی گفت: این حرم یکی از الطاف الهی به این سرزمین است. زیرا امروز پایگاه بزرگ نشر معارف شیعی به شمار می رود. مامون می خواست با یک نقشه رازآلود امام را در ایران محو کند ولی امروز همین حرم و همین کشور به منبع نشر معارف آل الله مبدل شد.

ماجرای نگارش عیون اخبارالرضا و هدیه شیخ صدوق به وزیر حاکم ری

حجت‌الاسلام طارمی بیان کرد: شیخ صدوق در سفر طولانی خود در مشهد و نیشابور کتاب امالی را نگاشت و وقتی به خانه برگشت کتابی به نام عیون اخبارالرضا را نوشت که یک جلد درباره امام رضا است و یک جلدش میراث علمی ایشان است.

وی گفت: زمانی که وی می خواهد به مشهد برود تحت حمایت آل بویه بوده است. در آن زمان فخرالدوله حاکم آل بویه در ری بود و  صاحب ابن عباد وزیر فخر بود. زمانی که ایشان از وی خداحافظی می کند صاحب به او قصیده ای می دهد که به نیابت از او این شعر زیبا را قبر امام قرائت کند و شیخ نیز به خاطر این کار بزرگ صاحب خودرا ملزوم به یک سوغاتی بزرگ می کند و چه سوغاتی بهتر از کتابی چون عیون اخبارالرضا(ع) که بهره های عظیمی به ما دادند.

انتهای پیام

 
پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار استانی

استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، علی رحیمی فر پیش از ظهر سه شنبه در صحن شورای شهر همدان با تأکید بر حمایت از سرمایه‌گذاری، گفت: علی‌رغم اینکه همواره بر تعیین‌تکلیف هر چه سریع‌تر پروژه میدان میوه و تره‌بار جدید شهر تأکید داشته‌ایم؛ اما شهرداری همدان باید بر اساس...
استانی
«خبرگزاری مهر» حجت‌الاسلام عبدالرضا سروستانی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: با توجه به شیوع کرونا در کشور و استان بوشهر دستورالعمل برگزاری مراسم ایام ماه محرم و صفر در استان تدوین شده است. استفاده از فضای مجازی وی تصریح کرد: استفاده از فضای مجازی، شبکه‌ه...
استانی
معاون امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان:
«خبرگزاری ایسنا» ایسنا/کردستان معاون امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان گفت: یک میلیون و ۴۵۹ هزار نفر معادل ۹۱ درصد از جمعیت استان از نظر بیماری کرونا در مرحله اول توسط مراقبین سلامت غربالگری شده‌اند.
استانی
«خبرگزاری ایسنا» ایسنا/مرکزی فرماندار ساوه گفت: حمایت و احیای صنایع کوچک موجب جهش تولید می‌شود.
استانی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان:
«خبرگزاری ایسنا» ایسنا/کردستان رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان،رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان، به واکسن آنفلوانزا در فصل پاییز اشاره کرد و گفت: افراد پرخطر می‌توانند در فصل پاییز برای پیگیری از بیماری از واکسن آنفلوانزا استفاده کنند.
استانی
مدیرکل بنیاد شهید قم خبرداد
«خبرگزاری ایسنا» ایسنا/قم مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان قم گفت: علاوه بر انجام ١٠هزار دیدار و حضور در منازل خانواده های شهدا و ایثارگران، بیش از ٥هزار تماس تلفنی برای جویایی از احوال خانواده های شهدا و ایثارگران استان صورت گرفته است.
استانی
«خبرگزاری ایسنا» ایسنا/سیستان و بلوچستان مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان سیستان و بلوچستان گفت: ۲۵۵۷ کارت سلامت در چهار ماهه سال جاری برای رانندگان حمل و نقل عمومی مسافری و باری استان صادر شد.
استانی
از هفته آینده صورت می گیرد:
«خبرگزاری ایسنا» ایسنا/سمنان مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از آغاز عملیات ساخت موزه بزرگ سمنان پس از 16 سال توقف؛ از هفته آینده خبر داد.
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان ایلام روز سه شنبه در دیدار با سرپرست خبرگزاری مهر در استان ایلام در محل اداره کل تبلیغات اسلامی استان ایلام از رمضان نوری خبرنگار خبرگزاری مهر در استان به مناسبت روز خبرنگار تقدیر کرد. حجت الاسلام م...
استانی
«خبرگزاری ایسنا» ایسنا/خوزستان عملیات اجرایی ساخت یک مدرسه چهار کلاسه در روستای بغدک رامهرمز آغاز شد.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است