کیارش شیراوند: عکاس فقط مسئول ثبت تصویر نیست، مسئول سرنوشت آن هم هست
باشگاه خبرنگاران جوان؛ دل‌آرا ودودی - فیلم کوتاه «شاتر» به کارگردانی کیارش شیراوند، اثری در ژانر جنایی و معمایی با صحنه‌هایی از اکشن است که با محوریت یک عکاس جوان، به موضوع نقض حریم خصوصی و چالش‌های اخلاقی در عکاسی می‌پردازد. این فیلم با بهره‌گیری از فضایی پرتعلیق، مسئله ثبت و انتشار تصاویر خصوصی افراد را در عصر شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار می‌دهد.
این فیلم که به‌صورت مستقل و با همکاری گروهی از دوستان شیراونده ساخته شده، در بخش «کتاب سینما» چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران حضور دارد.
کیارش شیراوند درباره شکل‌گیری ایده اولیه این اثر گفت: «ایده فیلم از یک دغدغه روزمره شروع شد. در فضای شبکه‌های اجتماعی می‌دیدم که هر روز ویدیوهایی بدون اجازه صاحبانشان منتشر می‌شود و در مدت کوتاهی دست‌به‌دست می‌چرخد. چیزی که برای من ترسناک بود، این بود که پشت این کلیک‌های ساده، یک زندگی واقعی ممکن است در حال فروپاشی باشد.»
وی ادامه داد: «شاتر از دل همین نگرانی شکل گرفت؛ اینکه ما در عصری زندگی می‌کنیم که هر گوشی یک دوربین است و هر دوربین می‌تواند تهدیدی برای حریم خصوصی یک انسان باشد.»
این کارگردان درباره شخصیت‌پردازی در فیلم و مواجهه مخاطب با مسائل اخلاقی توضیح داد: «برای من مهم بود که تماشاگر در طول فیلم مجبور شود قضاوتش را تغییر دهد. نمی‌خواستم شخصیت اصلی صرفاً فردی باشد که مخاطب از ابتدا با او همدردی می‌کند. تلاش کردم شخصیتی را روایت کنم که رفتار و تصمیم‌هایش مخاطب را با پرسش‌های اخلاقی روبه‌رو کند.»
شیراوند افزود: «به نظرم مرز میان قربانی و مقصر گاهی باریک‌تر از چیزی است که تصور می‌کنیم. می‌خواستم این موضوع در دل داستان شکل بگیرد، نه اینکه به یک هشدار اخلاقی مستقیم تبدیل شود.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره مرز میان عکاسی و نقض حریم خصوصی و مسئولیت عکاس در قبال تصاویر ثبت‌شده اظهار کرد: «به نظر من این مرز را اجازه و هدف مشخص می‌کند. عکاسی هنر مشاهده است، اما وقتی این مشاهده بدون رضایت صاحب سوژه انجام شود و تصاویر با هدف سوءاستفاده منتشر شوند، دیگر نمی‌توان آن را صرفاً هنر دانست.»
این کارگردان با تأکید بر اهمیت اخلاق حرفه‌ای در عکاسی بیان کرد: «عکاس فقط مسئول گرفتن تصویر نیست، بلکه در برابر سرنوشت آن تصویر نیز مسئولیت دارد. معتقدم هر محتوایی را نباید ثبت کرد، هر محتوایی را نباید ساخت و هر محتوایی را نباید بازنشر کرد.»
شیراوند درباره انتخاب ژانر جنایی و معمایی برای پرداختن به موضوع حریم خصوصی گفت: «اگر این موضوع به شکل مستقیم بیان شود، ممکن است خیلی زود به شعار تبدیل شود و تماشاگر از آن فاصله بگیرد. اما وقتی در قالب یک معما، تعقیب و گریز و موقعیت‌های پرتعلیق روایت شود، مخاطب بدون اینکه متوجه باشد، درگیر مسئله اخلاقی داستان می‌شود.»
وی ادامه داد: «می‌خواستم مخاطب ابتدا از داستان لذت ببرد و بعد با یک سؤال از سالن سینما خارج شود. ژانر جنایی و معمایی این امکان را فراهم می‌کند که بتوان درباره یک موضوع جدی در قالب هیجان صحبت کرد.»
کارگردان «شاتر» در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره تجربه ساخت مستقل فیلم توضیح داد: «ساخت مستقل، سخت‌ترین و در عین حال صادقانه‌ترین شکل فیلمسازی است. در چنین شرایطی باید همه‌چیز را خودتان مدیریت کنید؛ از تأمین بودجه گرفته تا هماهنگی لوکیشن‌ها و عوامل. اما همین سختی‌ها باعث می‌شود احساس کنید فیلم واقعاً متعلق به خودتان است.»
وی افزود: «تمام فیلم را با همراهی گروهی از دوستانم در محله‌های مختلف تهران فیلمبرداری کردیم. با وجود محدودیت‌ها تلاش کردیم فیلم را به شکلی که مدنظرمان بود، بسازیم.»
کیارش شیراوند در پایان، حضور «شاتر» در چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران را اتفاقی مهم در مسیر فیلمسازی خود دانست و گفت: «حضور در این جشنواره برای من مهمترین اعتبار این مسیر بوده است. جشنواره فیلم کوتاه تهران معتبرترین رویداد سینمای کوتاه ایران است و دیده شدن فیلم در این رویداد، به این معناست که تلاش مستقل ما نیز دیده شده است.»
