افشای پرتفوی صندوق‌های حمایتی در سطح نماد؛ گامی برای شفافیت بیشتر بازار سرمایه
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - شفافیت اطلاعاتی یکی از الزامات اساسی برای تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران و بهبود عملکرد بازار سرمایه به شمار می‌رود؛ موضوعی که در بازار ایران، به‌ویژه درباره عملکرد صندوق‌های حمایتی، اهمیت دوچندانی دارد. در همین راستا، سازمان بورس و اوراق بهادار گام تازه‌ای برای انتشار جزئیات پرتفوی صندوق‌های حمایتی در سطح نماد برداشته است؛ اقدامی که می‌تواند دسترسی فعالان بازار به اطلاعات مربوط به سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها را افزایش دهد.
۲۷ مهرماه، قادر معصومی‌خانقاه، مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار، با اشاره به اهمیت تصمیمات جدید در ارتقای شفافیت اطلاعاتی بازار سرمایه اعلام کرد که انتشار و افشای اطلاعات پرتفوی صندوق‌های حمایتی در سطح نماد، گامی تازه در مسیر شفافیت بازار سرمایه ایران است.
او با اشاره به سابقه انتشار اطلاعات این صندوق‌ها توضیح داد که پیش از این، اطلاعات پرتفوی صندوق سرمایه‌گذاری مشترک توسعه بازار سرمایه از پاییز سال ۱۴۰۲ در سطح صنعت منتشر می‌شد و گزارش پرتفوی صندوق سرمایه‌گذاری تثبیت بازار سرمایه نیز یک سال پس از آن، در همین سطح در دسترس قرار گرفت.
به گفته معصومی‌خانقاه، اقدام جدید می‌تواند به تقویت نظارت، افزایش شفافیت و بهبود کارکرد این دو صندوق در بازار سرمایه کمک کند.
چرا افشای اطلاعات در سطح نماد اهمیت دارد؟
شجاعی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به نقش صندوق‌های حمایتی در بازار سرمایه گفت: صندوق توسعه و تثبیت بازار سرمایه با هدف حمایت از سهام و بازار سرمایه ایجاد شده و منابع آن از محل‌های مختلف، از جمله منابع حمایتی و بخشی از کارمزد کارگزاران بورسی، تأمین می‌شود.
او افزود: پیش از این، اطلاعات سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها عمدتاً در سطح صنعت منتشر می‌شد؛ به این معنا که مشخص بود صندوق در کدام صنایع سرمایه‌گذاری کرده است، اما جزئیات مربوط به نماد‌های معاملاتی در اختیار عموم قرار نداشت. با تغییر رویکرد افشا، امکان بررسی دقیق‌تر دارایی‌ها و سرمایه‌گذاری‌های صندوق در سطح نماد فراهم می‌شود.
این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اهمیت پاسخ‌گویی صندوق‌های حمایتی اظهار کرد: از آنجا که عملکرد این صندوق‌ها بر کلیت بازار و منافع سهامداران اثرگذار است، انتشار اطلاعات دقیق‌تر می‌تواند زمینه نقد و بررسی عملکرد آنها را فراهم کند و در بلندمدت به بهبود فرآیند تصمیم‌گیری و مدیریت دارایی‌ها منجر شود.
شجاعی با اشاره به ذی‌نفعان مستقیم و غیرمستقیم این صندوق‌ها بیان کرد: فعالان بازار سرمایه و سهامداران به‌صورت غیرمستقیم از عملکرد صندوق‌های حمایتی تأثیر می‌پذیرند. همچنین کارگزارانی که بخشی از منابع آنها در این صندوق‌ها قرار دارد، از ذی‌نفعان مستقیم محسوب می‌شوند و دسترسی به اطلاعات روشن‌تر می‌تواند امکان ارزیابی نحوه سرمایه‌گذاری منابع را برای آنها فراهم کند.
او یکی دیگر از مزیت‌های این اقدام را کاهش ابهام درباره خریدوفروش سهام از سوی صندوق‌های حمایتی دانست و گفت: پیش از این، ورود این صندوق‌ها به برخی نماد‌ها ممکن بود از سوی سهامداران به‌عنوان سیگنال معاملاتی تلقی شود و درباره دلایل خرید یا فروش آنها پرسش‌هایی شکل بگیرد. افشای اطلاعات در سطح نماد می‌تواند به کاهش این ابهام‌ها کمک کند و امکان بررسی مستندتر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری را در اختیار فعالان بازار قرار دهد.
البته کارشناسان معتقدند آثار واقعی چنین اقدامی به کیفیت، نظم و به‌موقع بودن انتشار اطلاعات نیز وابسته است. افشای جزئیات پرتفوی به‌تنهایی تضمین‌کننده بهبود عملکرد صندوق‌ها نیست؛ بلکه اطلاعات منتشرشده باید قابل اتکا، قابل مقایسه و همراه با سازوکار‌های مؤثر نظارتی باشد. همچنین باید میان شفافیت اطلاعاتی و ضرورت رعایت الزامات قانونی و ملاحظات مربوط به معاملات بازار تعادل برقرار شود.
در مجموع گفتنی است، انتشار پرتفوی صندوق‌های حمایتی در سطح نماد را می‌توان گامی در جهت تقویت پاسخ‌گویی، کاهش ابهام و افزایش اعتماد فعالان بازار سرمایه دانست. این اقدام زمانی می‌تواند به نتایج ملموس‌تری منجر شود که با نظارت مستمر، انتشار منظم اطلاعات و ارزیابی عملکرد صندوق‌ها همراه باشد. در چنین شرایطی، شفافیت نه‌تنها به سهامداران برای تحلیل بهتر تحولات بازار کمک می‌کند، بلکه می‌تواند زمینه ارتقای کارایی و اعتماد عمومی به سازوکار‌های حمایتی بازار سرمایه را نیز فراهم سازد.
