توربین ملی کلاس F؛ نماد خودباوری و اقتدار فناورانه در صنعت برق کشور
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - رونمایی از نخستین توربین ملی گازی پیشرفته کلاس F با نام MGT-۷۵ در یک سال گذشته، برگی ارزشمند در کارنامه صنعت برق ایران و جلوه‌ای روشن از توانمندی، خودباوری و اراده متخصصان ایرانی برای دستیابی به فناوری‌های پیشرفته نیروگاهی بود؛ دستاوردی که حاصل سال‌ها دانش‌اندوزی، تجربه‌اندوزی، تحقیق، طراحی و تلاش مستمر مهندسان، پژوهشگران و متخصصان صنعت برق کشور است. این توربین ملی با توان تولید ۲۲۲ مگاوات در سیکل ساده و ۳۳۰ تا ۳۴۵ مگاوات در سیکل ترکیبی و راندمان بیش از ۵۹ درصد، گامی مهم در مسیر توسعه نیروگاه‌های پربازده و کاهش مصرف سوخت به شمار می‌رود و نشان می‌دهد دانش و توان فنی ایرانی در حوزه فناوری‌های پیچیده تولید برق، ظرفیت رقابت در بالاترین سطوح را دارد.
توربین MGT-۷۵ تنها یک تجهیز نیروگاهی نیست؛ بلکه حاصل پیوند دانش دانشگاهی، تجربه صنعتی و عزم متخصصان کشور برای ساخت فناوری‌های راهبردی در داخل ایران است. قابلیت استفاده از هیدروژن در کنار گاز طبیعی، بهره‌گیری از سیستم احتراق Can-annular با هدف کاهش آلایندگی، سرعت ۳۰۰۰ دور در دقیقه و فرکانس ۵۰ هرتز، از جمله ویژگی‌های فنی این توربین ملی است. دستیابی به چنین فناوری پیچیده‌ای، حاصل کار جمعی متخصصانی است که با تکیه بر دانش بومی و عبور از مسیر دشوار تحقیق، طراحی، آزمون و توسعه فناوری، یکی از تجهیزات کلیدی صنعت برق را در داخل کشور به مرحله بهره‌برداری رسانده‌اند؛ مسیری که نمادی از توان ایران برای تبدیل نیاز‌های راهبردی صنعت به دستاورد‌های فناورانه و صنعتی است.
در ادامه این مسیر، پروژه نیروگاه ری به‌عنوان نخستین نیروگاه سیکل ترکیبی هزار مگاواتی با راندمان بالا و مبتنی بر توربین ملی MGT-۷۵، با آرایش ۳+۳+۱ و راندمان حدود ۵۹ درصد در حال اجراست. اجرای چنین طرحی، علاوه بر افزایش ظرفیت تولید برق، زمینه‌ساز ورود فناوری ملی به مقیاس بزرگ نیروگاهی و تجربه عملیاتی آن در یکی از مهمترین زیرساخت‌های تولید برق کشور خواهد بود؛ اقدامی که می‌تواند مسیر توسعه نسل جدید نیروگاه‌های حرارتی کشور را بیش از پیش هموار کند.
همزمان با توسعه فناوری توربین‌های پیشرفته، افزایش راندمان نیروگاه‌های حرارتی نیز به یکی از محور‌های مهم ارتقای بهره‌وری در صنعت برق تبدیل شده است. میانگین راندمان نیروگاه‌های حرارتی کشور از ۳۹.۵ درصد به ۴۰ درصد افزایش یافته و این رشد، حاصل مجموعه‌ای از اقدامات از جمله ورود واحد‌های جدید با راندمان بالا در نیروگاه‌هایی همچون رودشور، فردوسی، عسلویه و نکا، اصلاح و بهبود آرایش تولید و بهره‌برداری هدفمندتر از ظرفیت نیروگاه‌ها و کاهش استفاده از واحد‌های کم‌بازده بوده است.
افزایش راندمان نیروگاه‌ها، دستاوردی صرفاً فنی نیست؛ بلکه مستقیماً با امنیت انرژی، کاهش مصرف سوخت و حفاظت از محیط زیست پیوند دارد. برآورد‌ها نشان می‌دهد صرفه‌جویی ناشی از ارتقای راندمان نیروگاه‌های حرارتی تا پایان سال به حدود ۱۲۰۰ میلیون لیتر سوخت خواهد رسید که تاکنون حدود ۶۰۰ میلیون لیتر آن محقق شده است. هر واحد افزایش راندمان، به معنای استفاده هوشمندانه‌تر از منابع انرژی کشور، کاهش مصرف سوخت برای تولید میزان مشخصی برق و کاهش انتشار آلاینده‌هاست.
توربین مذکور در کنار یکدیگر، تصویری از مسیر رو به جلو صنعت برق ایران ترسیم می‌کنند؛ مسیری که در آن دانش، تجربه و اراده متخصصان ایرانی به پشتوانه‌ای برای ساخت تجهیزات راهبردی و ارتقای بهره‌وری تبدیل شده است. از طراحی و ساخت توربین ملی کلاس F تا افزایش راندمان نیروگاه‌های موجود، حلقه‌های مختلف زنجیره‌ای در حال شکل‌گیری است که هدف آن، تولید برق بیشتر با مصرف سوخت کمتر و تکیه هرچه بیشتر بر توان داخلی است.
این دستاورد نمادی از این باور ملی است که فناوری‌های پیچیده و راهبردی را می‌توان با تکیه بر دانش و توان ایرانی توسعه داد. پشت این توربین، سال‌ها تلاش بی‌وقفه مهندسان، پژوهشگران، صنعتگران و متخصصانی قرار دارد که با اتکا به ظرفیت‌های علمی و صنعتی کشور، یکی از مهمترین فناوری‌های صنعت برق را در مسیر بومی‌سازی قرار داده‌اند. این حرکت، فراتر از ساخت یک توربین، گامی در جهت خودکفایی صنعتی، استقلال فناورانه و تحکیم امنیت انرژی ایران است؛ مسیری که می‌تواند پایه‌های صنعت برق کشور را برای سال‌های آینده مستحکم‌تر نماید.
