۶.۸ میلیون هکتار از اراضی آبی کشور با محدودیت‌های خاک مواجه است
باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - جعفر گوهرکانی در هشتمین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری با تأکید بر ضرورت حفاظت هم‌زمان از منابع آب و خاک اظهار کرد: آب و خاک منابعی به‌هم‌پیوسته هستند و تخریب خاک می‌تواند بر وضعیت منابع آبی کشور نیز تأثیر بگذارد؛ چراکه خاک یکی از ذخیره‌گاه‌های آب به شمار می‌رود و تخریب آن می‌تواند مشکلات مرتبط با منابع آب را تشدید کند. ازاین‌رو، مسائل آب و خاک باید به‌صورت توأمان بررسی شوند.
وی با اشاره به وضعیت اراضی آبی کشور افزود: از مجموع هشت میلیون هکتار اراضی آبی ایران، حدود ۶.۸ میلیون هکتار با محدودیت‌هایی از جمله شوری، فرسایش خاک، کاهش مواد آلی و تخریب ساختمان خاک مواجه است و تنها ۱.۲ میلیون هکتار از این اراضی فاقد محدودیت‌های یادشده است.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر اهمیت حفاظت از زمین‌های حاصلخیز بیان کرد: محدودیت‌های خاک می‌توانند بر میزان تولید و پایداری فعالیت‌های کشاورزی تأثیر بگذارند؛ بنابراین، شناخت دقیق وضعیت اراضی و برنامه‌ریزی برای کاهش این محدودیت‌ها باید مورد توجه قرار گیرد.
گوهرکانی با بیان اینکه ایران حدود ۱۸.۵ میلیون هکتار اراضی کشاورزی دارد، گفت: از این میزان، حدود هشت میلیون هکتار آبی و ۱۰.۵ میلیون هکتار دیم است. همچنین سرانه اراضی کشاورزی در کشور حدود ۰.۱۶ هکتار برآورد می‌شود.
وی کاهش حاصلخیزی خاک، افزایش شوری، فرسایش، کاهش مواد آلی و آلودگی خاک را از جمله چالش‌های مؤثر بر کیفیت و توان تولیدی زمین‌های کشاورزی دانست و بر ضرورت صیانت از ظرفیت تولید این اراضی تأکید کرد.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی همچنین با اشاره به پیامدهای توسعه شهری و روستایی بر اراضی کشاورزی اظهار کرد: وزارت جهاد کشاورزی به‌تنهایی نمی‌تواند همه مسائل ناشی از این توسعه را مدیریت کند؛ ازاین‌رو، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول برای جلوگیری از تغییر کاربری و حفاظت از زمین‌های کشاورزی ضروری است.
گوهرکانی درباره میزان فرسایش خاک در کشور نیز گفت: برآوردهای موجود درباره میزان فرسایش خاک اختلاف قابل‌توجهی دارند و ارقام مطرح‌شده از حدود یک میلیارد تن تا بیش از چهار میلیارد تن در سال متغیر است. این اختلاف نشان می‌دهد که برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت فرسایش خاک و شناسایی عوامل مؤثر بر آن، باید برنامه‌ریزی جدی‌تری انجام شود.
وی با اشاره به فاصله میان نرخ فرسایش خاک و نرخ تشکیل طبیعی آن، بر ضرورت حفاظت از این منبع ارزشمند تأکید کرد و افزود: تداوم فرسایش می‌تواند ظرفیت تولیدی اراضی کشاورزی را کاهش دهد و پایداری تولید محصولات کشاورزی را با چالش مواجه کند.
این مقام مسئول در پایان، سیاست‌گذاری یکپارچه در حوزه آب، خاک، جنگل‌ها، محیط‌زیست و حوزه‌های آبخیز را برای دستیابی به اهداف مشترک ضروری دانست و بر لزوم هماهنگی میان بخش‌های مختلف در مدیریت و حفاظت از منابع طبیعی کشور تأکید کرد.
