توضیحات شرکت نفت فلات قاره ایران درباره قراردادهای خرید تضمینی خدمات ۴ دکل حفاری دریایی
باشگاه خبرنگاران جوان - در پی انتشار مطلبی با عنوان «خرید خدمات ۴ دکل حفاری، با دو برابر قیمت/ ماجرای دکل گمشده در ابعاد گسترده‌تر تکرار می‌شود؟» در یکی از رسانه‌ها، شرکت نفت فلات قاره ایران ضمن تاکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی دقیق و کارشناسی درباره پروژه‌های راهبردی صنعت نفت، توضیحات زیر را برای تنویر افکار عمومی ارائه کرد:
نخست باید به این نکته توجه داشت که موضوع قراردادهای امضا شده، خرید چهار دستگاه دکل حفاری نیست، بلکه خرید تضمینی خدمات ۴ دستگاه دکل حفاری دریایی در قالب الگوی قراردادی تأمین، مالکیت و بهره‌برداری مشارکت عمومی خصوصی (BOO) است.
از همین رو، مقایسه ارزش این قرارداد‌ها با قیمت خرید چند دستگاه دکل، بدون در نظر گرفتن ماهیت و تعهدات قراردادی طرفین، مقایسه‌ای دقیق و قابل اتکا نیست.
در این شیوه قراردادی، سرمایه‌گذار مسئولیت تامین تجهیزات، سرمایه‌گذاری، فراهم‌سازی زیرساخت‌های موردنیاز راهبری و بهره‌برداری از دکل‌ها را بر عهده دارد و شرکت نفت فلات قاره ایران خدمات مورد نیاز خود را در چهارچوب تعهدات قراردادی دریافت می‌کند. بنابراین، ارزش قرارداد صرفاً معادل قیمت خرید دکل نیست و مجموعه هزینه‌ها و تعهدات مربوط به تامین و ارائه خدمات در یک دوره ۶ ساله را در بر می‌گیرد. بدیهی است ارزیابی اقتصادی چنین قراردادی باید با در نظر گرفتن تمام این مولفه‌ها انجام شود.
نکته دیگر اینکه دکل‌های موضوع قرارداد، از نوع دکل‌های حفاری دریایی ۴۰۰ فوتی و دارای سال ساخت پایین هستند و مشخصات فنی و قیمت این نوع تجهیزات در بازار جهانی قابل بررسی است. از این رو، طرح ادعای غیرقابل استفاده بودن این دکل‌ها یا مقایسه آنها با تجهیزات فرسوده، بدون ارائه مستندات فنی و کارشناسی، کاملا نادرست و محل تأمل است. همچنین وضعیت فنی و قابلیت عملیاتی هر دکل بر اساس مشخصات، استاندارد‌ها و الزام‌های تخصصی آن تعیین می‌شود، نه برداشت‌های غیرمستند.
در خصوص نحوه انتخاب شرکت‌های طرف قرارداد نیز تاکید می‌شود که فرایند شناسایی و انتخاب سرمایه‌گذاران و پیمانکاران کاملا شفاف و در ضوابط چهارچوب و مقررات مربوطه از سوی شرکت ملی نفت ایران انجام شده است. بنابراین، القای غیرشفاف بودن این فرایند یا زیر سوال بردن صلاحیت شرکت‌های منتخب، بدون توجه به مراحل ارزیابی و الزام‌های آن، غیرمنصفانه و غرض‌ورزانه است. نکته مهم اینکه در قراردادهای BOO ارزیابی شرکت‌ها بر اساس توان مالکیت و سرمایه‌گذاری علاوه بر مدیریت دکل و ایفای تعهدات فنی و عملیاتی انجام می‌شود.
اجرای این قرارداد‌ها از تجربه‌های نخستین به‌کارگیری الگوی BOO در تأمین مالی و تقویت شرکت‌های داخلی در شرکت ملی نفت ایران است؛ اقدامی که تحقق آن مستلزم پیگیری‌های گسترده و هماهنگی‌های متعدد در سطوح مختلف عالی وزارت نفت بوده است. هدف از اجرای این الگو، استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاری و توان اجرایی شرکت‌ها برای تأمین بخشی از نیاز‌های راهبردی صنعت نفت و کاهش محدودیت‌های موجود در حوزه تجهیزات حفاری دریایی است.
در چنین شرایطی، نسبت دادن رقم ۵۰۰ میلیون دلار به‌عنوان منابع ازدست‌رفته و مقایسه این قرارداد‌ها با پرونده‌هایی نظیر دکل گمشده، آن هم بدون ارائه مستندات و بررسی کارشناسی، ادعا‌هایی کاملا جهت‌دار و مغرضانه و با اهداف خاص است و انتظار می‌رود در انتشار چنین مطالبی، تفاوت میان خرید تجهیزات و خرید خدمات، تعهدات سرمایه‌گذار و ماهیت قراردادهای BOO به‌درستی توجه شود.
شرکت نفت فلات قاره ایران همواره از نقد و پرسشگری رسانه‌ها استقبال کرده و پاسخگویی را بخشی از مسئولیت خود می‌داند؛ با این حال، انتظار می‌رود نقد‌ها نیز بر پایه اطلاعات دقیق و بررسی‌های کارشناسی باشد. قراردادهای یادشده با هدف تقویت توان عملیاتی صنعت نفت و پشتیبانی از تولید در میدان‌های مشترک و مستقل خلیج‌فارس منعقد شده‌اند و امید می‌رود با همکاری و تعهد همه طرف‌ها، اجرای موفق آنها زمینه‌ساز تحولی جدی در توسعه و تولید نفت و گاز کشور باشد.
منبع: شانا
