صندوق‌های ارزی؛ پلی میان منابع ارزی مردم و نیازهای تولید

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - رباب وفایی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، درباره ورود ابزار‌های مالی جدید به بازار سرمایه اظهار کرد: ورود ابزار‌های مالی جدید به بازار سرمایه موجب تنوع بیشتر گزینه‌های سرمایه‌گذاری و افزایش جذابیت بورس برای سرمایه‌گذاران خواهد شد.

او با اشاره به اهداف راه‌اندازی صندوق‌های ارزی گفت: هدف اصلی از راه‌اندازی صندوق ارزی، حفظ ارزش سرمایه در برابر نوسانات ارزی، کاهش ارزش پول ملی، کسب سود از تغییرات نرخ ارز و تنوع‌بخشی به سبد دارایی است. این صندوق‌ها از نوع صدور و ابطال هستند و هر شخص برای سرمایه‌گذاری در این صندوق باید حساب ارزی در بانک افتتاح کند. صندوق ارزی سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، بلکه سود به اصل سرمایه سرمایه‌گذاران اضافه می‌شود.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: صندوق ارزی نه به معنای ایجاد یک تقاضای جدید برای دلار، بلکه به معنای تغییر مسیر تقاضای موجود است؛ یعنی بخشی از منابعی که پیش از این با هدف حفظ ارزش دارایی کنار گذاشته می‌شد، وارد فرآیند تأمین مالی تولید شود. برای مثال، نیاز ارزی یک واحد تولیدی برای خرید مواد اولیه، تجهیزات یا اجرای طرح توسعه می‌تواند از این طریق تأمین شود.

وفایی تصریح کرد: صندوق ارزی می‌تواند نقش واسطه‌ای میان منابع ارزی موجود و نیاز ارزی بخش واقعی اقتصاد ایفا کند و شاید بخشی از فشار تأمین مالی را از دوش بانک‌ها بردارد.

او با اشاره به ترکیب دارایی صندوق‌های ارزی گفت: ترکیب دارایی صندوق‌های ارزی بسته به نوع صندوق می‌تواند متفاوت باشد. مهم‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری شامل سپرده‌های ارزی، اوراق بدهی ارزی و پروژه‌های صادراتی است.

این کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: صندوق‌های ارزی می‌توانند به یکی از ابزار‌های جدید تأمین مالی اقتصاد تبدیل شوند؛ اما موفقیت آنها به میزان ارزی که جذب می‌کنند محدود نمی‌شود، بلکه باید مشخص شود این منابع چه میزان ظرفیت جدید تولید و صادرات ایجاد کرده‌اند.

وفایی با اشاره به مهم‌ترین ابهام درباره صندوق‌های ارزی گفت: مهم‌ترین ابهام این است که منابع جمع‌آوری‌شده دقیقاً صرف چه پروژه‌هایی خواهد شد و چه شرکت‌هایی امکان استفاده از این منابع را پیدا می‌کنند. اگر منابع صندوق‌ها به صنایع صادرات‌محور و پروژه‌های ارزآور اختصاص یابد، این ابزار می‌تواند همزمان به حفظ ارزش دارایی مردم، تأمین مالی تولید، توسعه صادرات و تقویت تراز پرداخت‌ها کمک کند.

او افزود: اتفاقاتی مانند تغییر سیاست‌های اقتصادی، تحریم‌ها یا نوسانات بازار‌های جهانی بر بازار ارز و در نتیجه عملکرد صندوق اثرگذار هستند.

این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: اگر پروژه‌های انتخاب‌شده ارزآور نباشند، برای تسویه اصل و سود سرمایه‌گذاران در آینده، امکان شکل‌گیری تقاضای ارزی وجود خواهد داشت.

وفایی تأکید کرد: شفاف بودن بخش‌های اولویت‌دار، نحوه ارزیابی بازدهی ارزی، شیوه سنجش ریسک، زمان‌بندی بازگشت منابع و سطح تعهدات شرکت‌های دریافت‌کننده، از جمله شروطی است که می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را جلب کند.

او در پایان گفت: گزارش‌دهی منظم و انتشار اطلاعات درباره ترکیب دارایی‌ها، مصارف منابع، بازدهی پروژه‌ها و وضعیت تعهدات ارزی به‌صورت مستمر، از الزامات ایجاد اعتماد در عموم جامعه است. موفقیت و آینده این صندوق‌ها را نه وعده‌های اولیه، بلکه عملکرد عملی آنها برای سرمایه‌گذاران تعیین خواهد کرد.