رونمایی از «نشان فیلم» با تأکید بر رسالت فرهنگی/ روح‌الامین: در خدمت ادبیات فارسی بوده‌ام

باشگاه خبرنگاران جوان؛الهام قبادی -محمد روح‌الامین، گردآورنده کتاب «نشان فیلم»، در آیین رونمایی از کتاب «نشان فیلم؛ ۱۵۰ نشان‌نوشت برای سینمای ایران» گفت: در این جمع، بسیاری حضور دارند که من مدیون محبت‌هایشان هستم. افرادی بودند که در شروع کار من در سینما لطف‌های زیادی به من کردند. دامنه فعالیت من در سینما امروز گسترده‌تر شده، اما هنوز مزه روز‌های آغازین کار را از خاطر نبرده‌ام.

وی افزود:زبان فارسی برای من یک دغدغه است. روز اول از خودم پرسیدم چه لزومی دارد که این کار را انجام دهم، اما دوستان گفتند که حتماً باید این کار آغاز شود، چراکه مورد نیاز است و برای همه مفید خواهد بود.

روح‌الامین عنوان کرد: تلاش همه دوستان و استمرار عزیزان باعث شد که امروز دیگر کسی فیلم و سریال ایرانی را بدون واژه‌های فارسی تصور نکند. من در خدمت ادبیات فارسی بوده‌ام و هستم.

این هنرمند درباره روند انتشار کتاب نیز گفت: روزی که کتاب آماده شد، با جنگ ۱۲روزه هم‌زمان شد و شرایط به‌گونه‌ای بود که حتی قیمت کتاب نیز با امروز متفاوت بود. با این حال، ما معتقد بودیم کتاب باید بماند و حیف است که منتشر نشود. پس از آن نیز با اتفاقات و شرایط دشواری که در کشور پیش آمد، مواجه شدیم و این کتاب نشان داد که این اثر یک رسالت فرهنگی دارد.

وی بیان کرد: من اصلاً به این فکر نکردم که کتاب خودم را چاپ می‌کنم؛ هدف اصلی، انجام یک کار فرهنگی و توجه به زبان و ادبیات فارسی بود.

جای این کتاب همیشه خالی بوده است

ابراهیم حقیقی، طراح گرافیک، عکاس و کارگردان، در ادامه این مراسم با اشاره به گفت‌وگویی که پیش‌تر با محمد روح‌الامین داشته است، گفت: بعد از گفت‌وگویی که با روح‌الامین داشتم، امروز دیدم که دو بخش دیگر نیز به کتاب اضافه شده و همین موضوع آن را آموزنده‌تر کرده است.

وی افزود: جای چنین کتابی همیشه خالی بوده است. عمر سینما که تقریباً در همه کشور‌ها هم‌زمان با یکدیگر شکل گرفته، در مقایسه با هنر‌های دیگر چندان زیاد نیست. اگر نقاشی، مجسمه‌سازی و معماری قدمت زیادی دارند، سینما، عکاسی و گرافیک هنر‌هایی بسیار جوان‌تر هستند.

حقیقی با اشاره به کمبود منابع در حوزه سینما اظهار کرد: منابع ما در سینما کم است و این مجموعه می‌تواند بسیار آموزنده باشد؛ به‌خصوص در حوزه نشان‌نوشتاری که متکی بر خط فارسی است.

وی شناخت خط فارسی را برای طراحان و هنرمندان ضروری دانست و گفت: شناختن خط فارسی بسیار مهم است، حتی اگر خوشنویس نباشید. محمد روح‌الامین می‌گوید خوشنویس نیست، اما مشخص است که خط فارسی را به‌خوبی می‌شناسد.

این طراح گرافیک ادامه داد: خط فارسی یکی از زیباترین خط‌های جهان است. همیشه دانشجویان گله‌مند بوده‌اند که کار با خط فارسی سخت است. ما در حوزه قلم فارسی بسیار فقیر هستیم. چند سالی است دانشجویانی که در این زمینه فعالیت می‌کنند، تلاش دارند قلم طراحی کنند، هرچند این کار بسیار زمان‌بر است،در نهایت، درباره مفید بودن این کتاب هیچ تردیدی ندارم.

روح‌الامین کیفیت را به‌خوبی حفظ می‌کند

در ادامه مراسم حمید نعمت‌الله، نویسنده و کارگردان، گفت: در روزگاری که کیفیت در همه عرصه‌ها غایب می‌شود، محمد روح‌الامین کیفیت را به‌خوبی حفظ می‌کند.با محمد روح‌الامین می‌شود ساعت‌ها درباره یک لوگو صحبت کرد. درباره فیلم «رگ خواب» فکر می‌کنم طراحی لوگوی آن پنج ماه طول کشید. اسم و طراحی عنوان فیلم، به گمان من، یکی از شیرین‌ترین بخش‌های این حرفه است.

نعمت‌الله درباره همکاری‌های خود با روح‌الامین نیز گفت: جدیدترین کاری که با هم انجام می‌دهیم، فیلم «بُت» است که محمد طراحی لوگوی آن را بر عهده دارد. من عادت دارم فیلم و عناصر مختلف آن را به افراد مختلف نشان دهم و نظرشان را جویا شوم. عنوان «بُت» نیز به اندازه تیزر فیلم مورد توجه مخاطب قرار گرفت.

باید ظرفیت‌های بصری خط فارسی را جدی گرفت

مسعود نجابتی، طراح گرافیک و خوشنویس، با اشاره به اهمیت توجه به نشانه‌های نوشتاری گفت: در اهمیت این موضوع همین بس که مسئله اصلی کشور جنگ است، اما ما همچنان درگیر نشانه‌های نوشتاری هستیم و این نشان می‌دهد قلمرو تایپوگرافی تا چه اندازه گسترده است.

وی افزود: تلاشی که روح‌الامین در ادامه تلاش نسل‌های قبل برای نشان دادن ارزش‌ها و ظرفیت‌های زبان و خط فارسی انجام می‌دهد، قابل تقدیر است.

نجابتی با اشاره به جایگاه عنصر نوشتاری در آثار گرافیکی اظهار کرد: در بین همکاران ما افرادی هستند که عنصر نوشتاری را صرفاً برای اطلاع‌رسانی در آثار خود به کار می‌برند. به زعم من، شاید ما در گرافیک اصلاً عنصر نوشتاری نداشته باشیم و فقط تصویر داشته باشیم.

وی ادامه داد: وجه تصویری خط را ما سال‌ها زمان برد تا یاد بگیریم. گذشتگان نیز در اقلام خوشنویسی این موضوع را ثابت کرده‌اند. تنوع اقلام خوشنویسی نیز ناشی از همین توجه به تصویر خط بوده است. دو گروه، یعنی خوشنویسان و طراحان، توجه ویژه و خوبی به این موضوع دارند و به خط عنایت می‌کنند. همین مسئله باعث شده ظرفیت‌های بصری و نوشتاری گسترش پیدا کند.

نجابتی درباره آثار روح‌الامین نیز گفت: محمد روح‌الامین خوشنویس است، خط را می‌شناسد و با همین شناخت وارد فضای این کار شده است. نکته قابل توجه این است که او بدون استفاده از نرم‌افزار‌های رایج، این آثار را طراحی کرده است.

جمع شدن طیف‌های مختلف به نام یک اتفاق فرهنگی ارزشمند است

محمدحسین مهدویان، کارگردان سینما، نیز در این مراسم گفت: چیزی که امروز توجه من را جلب کرد و در این ایام برایم خوشایند بود، این است که جمعی از افراد با طیف‌های مختلف به نام یک اتفاق فرهنگی در کنار یکدیگر جمع شده‌اند و این اتفاق بسیار باارزش است.

وی ادامه داد: فارغ از مسئله لوگو و نشانه‌های نوشتاری در فیلم، بخش دیگری از این ماجرا به شیوه معاشرت و ارتباطی بازمی‌گردد که محمد روح‌الامین با آدم‌های مختلف و با طرز نگاه‌های متفاوت دارد. اینکه توانسته همه را دور هم جمع کند، بسیار ارزشمند است.

در پایان این مراسم، از کتاب «نشان فیلم؛ ۱۵۰ نشان‌نوشت برای سینمای ایران» به تلاش محمد روح‌الامین با حضور جمعی از هنرمندان و مدیران فرهنگی و سینمایی رونمایی شد.