جنگ علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز چه پیامدهایی بر اقتصاد جهان داشته است؟
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - خبرگزاری‌های مختلف دنیا خبر شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات آمریکا را مخابره می‌کنند و ترامپ مجبور به یک اعتراف می‌شود و این که مردم آمریکا تحمل قیمت بالای بنزین را نداشتند؛ تحملی که رییس‌جمهور آمریکا از آن صحبت کرده قیمت بنزینی است که در طول ۱۱ ماه، بعد از شروع تنش‌های او با ایران این طور آشکار شده است.
قیمت بنزین در فوریه ۲۰۲۶ هر گالن ۴ دلار را نشان می‌داد و امروز، قیمت هر گالن بنزین به حدود ۸ دلار رسیده و هر گالن گازوییل نیز، ۹ دلار را رد کرده است و بدنبال آن، اعتراض‌هایی شکل گرفت و مردم آمریکا، دموکرات‌ها را به جمهوری‌خواهان ترجیح دادند و اندیشکده‌های بانکی آمریکایی پیش‌بینی‌های خود درمورد افزایش قیمت نفت در سال ۲۰۲۷ را به‌روزرسانی کردند.
موج نارضایتی‌ها که اروپایی‌ها را در بر گرفته بود انگلیس را هم به جیره‌بندی کشانده؛ به طوری‌که بر اساس نظرسنجی‌ها، حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار خانوار بریتانیایی قصد دارند زمستان امسال، سیستم گرمایشی خانه‌هایشان را به دلیل هزینه بالای انرژی روشن نکنند و بسته شدن تنگه هرمز، کام ساکنان حاشیه خلیج فارس را به حدی تلخ کرده است که یکی یکی اخبار کاهش درآمدها و عقب‌گردهای اقتصادی آن‌ها منتشر می‌شود.
داوود منظور، عضو هیئت‌علمی دانشگاه گفت: امروز، انتخابات آمریکا نشان داد که مردم آمریکا درمورد سیاست‌های ترامپ به شدت نگران هستند و طبیعی است آن چه بیش از همه برای مردم آمریکا اهمیت دارد معیشت، زندگی و هزینه‌های اقتصادی است.
مردم آمریکا تنها چیزی که برایشان مهم است رفاه اقتصادی است و آمریکا عملاً همه دنیا را برای منفعت خودش می‌خواهد و آمریکا سیاست‌های خصمانه‌ای درمورد جمهوری اسلامی ایران و حمله به کشور داشته است که ما به خوبی توانسته‌ایم این هزینه‌ها را به سفره آمریکایی‌ها منتقل کنیم. یعنی نه تنها آمریکایی‌ها نتوانسته‌اند از نظر سیاسی، به تغییر رژیمی که مدنظر آن‌ها بوده است دست پیدا کنند بلکه آن چه که خودشان کاشته بودند را درو می‌کنند و هزینه‌هایی که می‌خواستند به مردم کشور ایران تحمیل کنند به مردم این کشور سرازیر شده است و پاسخی که امروز مردم آمریکا در انتخابات داده و دو مجلس را جمهوری‌خواهان از دست داده‌اند و دموکرات‌ها توانستند که مجلس را در دست بگیرند.
منظور ادامه داد: در این سال‌ها که ترامپ ریاست‌جمهوری آمریکا را برعهده داشته است مردم این کشور درمورد سیاست‌های خارجی، نظامی، تعرفه‌ای و اقتصادی آمریکا اعتراض داشته‌اند و طبیعی است که امروز با این رأی، نارضایتی خود از نوع حکمرانی ترامپ را نشان دادند.
ترامپ قول داده بود که وضع اقتصاد آمریکا را بهتر می‌کند و تورم در این کشور را کاهش می‌دهد و عملاً این اتفاق برعکس شد؛ به طوری‌که تورم و نرخ بهره در آمریکا بالا رفته و میزان بدهی‌های دولت به شدت افزایش پیدا کرده است و روابط اقتصادی آمریکا با همه دنیا به شدت آسیب دیده است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه گفت: تعرفه‌گذاری‌های یک‌طرفه‌ای که ترامپ انجام داده باعث شده است که هزینه واردات کالاها به آمریکا به مردم آمریکا منتقل شود و جنگی که علیه ایران اتفاق افتاد نتیجه‌اش به هم خوردن بازارهای جهانی انرژی بود و این جنگ باعث شد که قیمت‌های نفت تا حدود ۱۲۰ دلار افزایش پیدا کند و شاهد تورم و رکود جهانی هستیم.
منظور بیان کرد:, مردم آمریکا به قیمت بنزین حساس هستند. زیرا حمل و نقل آن‌ها عمدتاً جاده‌ای است و با توجه به بسته شدن تنگه هرمز و جنگی که اتفاق افتاد موضوع افزایش قیمت حمل و نقل در آمریکا به شدت احساس می‌شود و با افزایش قیمت کود شیمیایی، هزینه‌های تولید مواد غذایی نیز، بالا رفته است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه گفت: تغییر در ترکیب دو مجلس آمریکا لزوماً به معنی تغییر دفعی و آنی در سیاست‌های آمریکا نیست. زیرا در این کشور، رییس‌جمهور، فرمانده کل قواست و تصمیم‌گیری‌های نهایی در موضوعات جنگ بر عهده اوست. البته کنگره و سنا می‌توانند با وضع قوانین و اعمال نظارت‌ها، محدودیت‌هایی را برای رییس‌جمهور به وجود آورند، امّا باید بپذیریم حتی اگر کنگره و سنا نیز در اختیار جمهوری‌خواهان نباشند رییس‌جمهور آمریکا اختیارات ویژه خودش را دارد و می‌تواند مصوبات سنا را وتو کند و عبور از وتوی رییس‌جمهور آمریکا نیاز به حداقل دو سوم آرا دارد و نتیجه انتخابات امروز، به زودی تأثیر خود را نمی‌گذارد، امّا آمریکایی‌ها ناگزیر هستند که قیمت انرژی را مدیریت کنند و اگر شرایط بسته بودن تنگه هرمز ادامه پیدا کند، می‌تواند قیمت‌های ۱۵۰ دلار را رقم بزند.
بابک اسماعیلی، کارشناس اقتصاد بین‌الملل گفت: تا قبل از جنگ، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام، میعانات و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور می‌کرد و این میزان، معادل حدود ۲۰ درصد مصرف جهانی نفت و حدود ۲۵ درصد تجارت دریایی نفت جهانی است که مقصد ۸۰ درصد از این نفت عبوری، کشورهای آسیایی هستند و اتفاقی که بعد از جنگ اخیر افتاد، شوکی را در عرضه نفت داشته‌ایم که بزرگ‌ترین اختلال تاریخی بازار جهانی بوده است و بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، در شرایط عادی پیش از جنگ، حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت خام و ۵ میلیون بشکه فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور می‌کردند، امّا بعد از بسته شدن تنگه هرمز شاهد کاهش تولید کشورهای خلیج فارس در مقایسه با قبل از جنگ بوده‌ایم و این موضوع باعث شده است که هم بر بازسازی ذخایر نفتی جهانی تأثیر بگذارد و هم بر اقتصاد کشورهای مختلف تأثیر داشته باشد.
اسماعیلی ادامه داد: یکی از خطرناک‌ترین پیامدهایی که جنگ اخیر برای اقتصاد جهانی و آمریکا داشته ترکیب دو پدیده بوده است؛ افزایش تورم به دلیل رشد هزینه انرژی و مواد اولیه و دیگری، کاهش رشد اقتصادی به دلیل افت قدرت خرید و سرمایه‌گذاری و تولید که تأثیر جنگ صرفاً ایجاد بحران نفت نبوده است.
این کارشناس اقتصاد بین‌الملل ادامه داد: جنگ صرفاً بر بحران نفت تأثیر نگذاشت حتی بر تأمین زنجیره جهانی نیز تأثیرگذار بوده است و علاوه بر نفت، سه زنجیره مهمی که جنگ روی آن ها تأثیر گذاشت؛قطع گاز طبیعی و LNG بوده است که این اختلال در صادرات LNG به ویژه صادرات در قطر و امارات باعث شد که قیمت گاز در اروپا افزایش پیدا کند و هزینه تولید برق در کشورهای واردکننده بالا برود و صنایع شیمیایی مثل فولاد، سیمان و پتروشیمی نیز، تحت تآثیر این جنگ قرار بگیرند. در چنین شرایطی، کشورهایی که ذخایر گاز کافی ندارند ممکن است که مجبور شوند انرژی را با قیمت بالاتر خریداری کنند و یا این که ناچار شوند برخی از فعالیت های صنعتی خود را کاهش دهند و پیامدهای زنجیره ای که این موضوع داشته باعث شده است که هزینه‌های تولید محصولات کشاورزی افزایش پیدا کنند و حاشیه سود کشاورزان کاهش پیدا کند و قیمت محصولاتی مثل غلات، برنج و محصولات غذایی افزایش پیدا کنند و مهم‌تر از همه، فشار تورمی است که بر خانوارهای کم‌درآمد در دنیا به ویژه اروپا و آمریکا به وجود آمده است.
