وصول ۷۵ درصد از درآمدهای مالیاتی در ۶ ماهه ابتدایی سال
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - یکی از مهمترین گام‌ها در مسیر تحقق دولت الکترونیک، هوشمندسازی نظام مالیاتی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای شفاف‌سازی فرآیند مالیات‌ستانی است. در این مسیر، اجرای تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم و استفاده از اطلاعات سامانه‌ای، نظام مالیاتی کشور را از شیوه‌های سنتی، دستی و ممیزمحور به سمت مالیات‌ستانی هوشمند و مبتنی بر داده‌های واقعی فعالیت‌های اقتصادی هدایت کرده است.
اجرای تبصره ماده ۱۰۰ از جمله اقداماتی است که با هدف تسهیل تکالیف مالیاتی صاحبان مشاغل و کاهش مراجعات حضوری به ادارات مالیاتی در دستور کار قرار گرفته است. بر اساس این سازوکار، مودیان واجد شرایط می‌توانند بدون نیاز به طی کردن فرآیندهای پیچیده تنظیم اظهارنامه و ارائه اسناد و مدارک متعدد، از طریق اطلاعات موجود در سامانه‌های مالیاتی، تکالیف خود را انجام دهند.
این شیوه علاوه بر کاهش هزینه‌های اداری و زمانی برای صاحبان مشاغل، زمینه افزایش شفافیت و کاهش اعمال سلیقه در تشخیص مالیات را فراهم می‌کند. همچنین استفاده از داده‌های مالی و اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌های مختلف، امکان تطبیق دقیق‌تر عملکرد اقتصادی مودیان و تعیین مالیات متناسب با فعالیت واقعی آن‌ها را افزایش داده است.
از سوی دیگر، پیش‌بینی تسهیلاتی مانند امکان تقسیط مالیات، لحاظ کردن هزینه اجاره واحدهای استیجاری و برخورداری از بخشودگی برخی جرائم مالیاتی، می‌تواند به کاهش فشار مالی و اداری بر کسب‌وکارهای خرد کمک کند و فرصت بیشتری برای تمرکز فعالان اقتصادی بر فعالیت‌های تولیدی و تجاری فراهم آورد.
در همین راستا، ارتباط نظام مالیاتی هوشمند با طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها نیز می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر مودیان در تعیین محل هزینه‌کرد منابع مالیاتی و افزایش شفافیت عملکرد دولت را فراهم کند.
مهرداد لاهوتی عضوکمیسیون برنامه و بودجه مجلس درباره اجرای تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم و تسهیلات در نظر گرفته‌شده برای کسب‌وکارهای خرد با درآمد سالانه تا ۷۲ میلیارد تومان، اظهار کرد: اینکه واحدهای تولیدی و بنگاه‌هایی که در این چارچوب قرار می‌گیرند، دیگر نیازی به مراجعه حضوری به ادارات مالیاتی ندارند و اظهارنامه آن‌ها به‌صورت خودکار تکمیل و مالیاتشان محاسبه می‌شود، اقدام مثبتی است.
وی با اشاره به اقدامات سازمان امور مالیاتی در سال‌های اخیر برای اصلاح فرآیندهای مالیات‌ستانی افزود: سازمان امور مالیاتی با استفاده از ابزارها و فناوری‌های جدید تلاش کرده است روندهای مالیاتی را اصلاح کند و مالیات‌ستانی دقیق را در دستور کار قرار دهد. استفاده از سامانه‌ها و سیستم‌های هوشمند نیز به ایجاد انضباط در این حوزه کمک کرده است.
این نماینده مجلس با اشاره به مشکلات نظام مالیاتی ممیزمحور در گذشته تصریح کرد: پیش از ایجاد ظرفیت‌هایی مانند تبصره ماده ۱۰۰، در روش‌های غیرهوشمند، دستی و ممیزمحور، ممکن بود فردی که باید یک میلیارد تومان مالیات پرداخت می‌کرد، به‌گونه‌ای فرآیند را پیش ببرد که تنها ۵۰ درصد این مبلغ را بپردازد یا در مقابل، برخی افراد مالیات بیشتری پرداخت کنند؛ چراکه مبنای تشخیص، سیستم ممیزمحور بود.
لاهوتی ادامه داد: اما اکنون با اجرای تبصره ماده ۱۰۰، مالیات‌ستانی هوشمند و تقاطع‌گیری داده‌ها، مالیات‌ها با دقت بیشتری و با توجه به دسترسی سازمان امور مالیاتی به سامانه‌ها و اطلاعات مختلف وصول می‌شود. امروز ابزارها و فناوری‌های لازم در اختیار سازمان قرار دارد و مسیرهای اعتراض نیز مشخص است؛ بنابراین سازمان امور مالیاتی در سال‌های اخیر اقدامات مناسبی در این زمینه انجام داده است.
وی با اشاره به عملکرد درآمدی سازمان امور مالیاتی در نیمه نخست سال جاری گفت: سازمان امور مالیاتی در ۶ ماهه امسال توانسته است ۷۵ درصد مالیات پیش‌بینی‌شده خود را وصول کند که نشان‌دهنده تأثیر استفاده از فناوری‌های نوین در ایجاد انضباط در فرآیندهای مالیاتی و افزایش میزان وصول درآمدهای مالیاتی است.
عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با بیان اینکه حتی در شرایط جنگی نیز فرآیند مالیات‌ستانی با رویکرد عادلانه دنبال شده است، افزود: این روند را باید مثبت ارزیابی کرد و بخشی از این موفقیت حاصل استفاده از سازوکارهایی مانند تبصره ماده ۱۰۰ و توسعه ابزارهای هوشمند در نظام مالیاتی کشور است.
لاهوتی در پایان تأکید کرد: استفاده از این سازوکار موجب شده است مودیان مالیاتی برای انجام تکالیف خود نیازی به حضور در ادارات مالیاتی نداشته باشند؛ موضوعی که ضمن تسهیل امور مودیان، فرآیند پرداخت مالیات را نیز ساده‌تر کرده است.
