فارسمن| عنابهای فراموششدهای که حبه شدند
سالها پشت همان الکی که عنابهای درشت را جدا میکرد، دانههای ریزتر میماندند؛ محصولی که کیفیتش کمتر نبود اما سهم کمتری از بازار داشت. حالا همین عنابهای کمتر دیدهشده، با یک ایده تازه به محصولی ارزشآفرین تبدیل شدهاند؛ روایتی از کارآفرینی که مسیر فرآوری یکی از محصولات شاخص خراسان جنوبی را تغییر داد.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی؛ گاهی یک تغییر بزرگ از جایی آغاز میشود که کمتر کسی به آن توجه کرده است؛ از یک محصول کوچک، یک مشکل ساده یا حتی یک اتفاق شخصی.
محمد افضلی زمانی که نگاهش را از عنابهای درشت به عنابهای ریز تغییر داد، شاید تصور نمیکرد همین بخش کمتر دیدهشده از محصول، روزی به پایه یک کسبوکار تبدیل شود؛ اما آنچه سالها به عنوان محصول کمارزشتر شناخته میشد، با یک ایده تازه مسیر دیگری پیدا کرد.
ماجرا از جایی آغاز شد که افضلی در سال ۱۳۹۵ فعالیت خود را در حوزه عناب شروع کرد. او در جریان کار متوجه شد عنابهای درشت پس از جداسازی وارد چرخه مصرف آجیل میشوند، اما عنابهای ریزی که از الک عبور میکنند، معمولاً یا با قیمت پایینتری فروخته میشوند یا به صورت خام از استان خارج میشوند.
این در حالی بود که به گفته او، عناب ریز از نظر کیفیت و خواص تفاوتی با عناب درشت نداشت و تنها اندازه کوچکتر باعث شده بود کمتر دیده شود.
اما جرقه تولید محصول جدید فقط از یک دغدغه اقتصادی شکل نگرفت؛ یک اتفاق شخصی هم مسیر فکر او را تغییر داد.
وجود هسته عناب باعث شد دو دندان افضلی آسیب ببیند؛ اتفاقی که او را به فکر راهکاری برای مصرف راحتتر این محصول انداخت.
ترکیب این تجربه شخصی با مشاهده مشکل عنابهای ریز، زاویه نگاه او را تغییر داد؛ به جای اینکه تنها به بخش پرتقاضای بازار فکر کند، سراغ بخشی رفت که کمتر مورد توجه بود.
حاصل این نگاه، تولید «حبه عناب» شد؛ محصولی که تلاش میکرد عناب را از شکل سنتی مصرف خارج کند و آن را به محصولی کاربردیتر تبدیل کند. اما فاصله میان یک ایده و تبدیل آن به محصولی که مردم خریداری کنند، مسیر سادهای نبود.
افضلی پس از ثبت اختراع حبه عناب، وارد مرحلهای دشوارتر شد؛ تجاریسازی.
او ابتدا برند خود را ایجاد کرد و سپس با ثبت شرکت، فعالیت تولیدی را آغاز کرد.
در آن زمان، یکی از انگیزههای اصلی او برای ادامه مسیر، ایجاد اشتغال برای فرزندانش بود. کار از یک فضای کوچک استیجاری در شهرستان خوسف آغاز شد؛ جایی که خودش به همراه دو نفر از فرزندانش نخستین محصولات را تولید کردند.
حبه عناب ساده، اولین محصول این مجموعه بود، اما استقبال مردم باعث شد تولید محصولات جدید مانند حبه عناب زنجبیلی و دارچینی نیز آغاز شود.
به مرور، افراد دیگری نیز به این مجموعه اضافه شدند و کار از یک فعالیت خانوادگی کوچک، به یک مجموعه تولیدی تبدیل شد.
مسیر تولید اما همیشه به آسانی پیش نرفت. یکی از بزرگترین مشکلات این مجموعه، ماندگاری محصول بود؛ مشکلی که باعث شد پس از مدتی کیفیت محصول کاهش پیدا کند و بخشی از مشتریان از دست بروند.
افضلی از آن روزها به عنوان یکی از سختترین دورههای کاری خود یاد میکند؛ روزهایی که احساس میکرد کسبوکارش در آستانه توقف قرار گرفته است.
اما حضور در برنامه «میدون» ورق را برگرداند.
پس از معرفی محصول در این برنامه، مشتریانی از نقاط مختلف کشور با این مجموعه ارتباط گرفتند و دوباره مسیر فروش و تولید رونق گرفت.
پس از افزایش فعالیت، فضای قبلی دیگر پاسخگوی نیاز نبود و این کارآفرین در نزدیکی شهرستان خوسف زمینی تهیه کرد و ساختمانی با حدود ۸۰۰ مترمربع زیربنا احداث کرد؛ جایی که امروز تولید حبه عناب در آن ادامه دارد.
داستان حبه عناب فقط داستان تولید یک خوراکی جدید نیست؛ داستان تغییر نگاه به یک محصول بومی است. عناب خراسان جنوبی سالهاست یکی از ظرفیتهای مهم کشاورزی استان محسوب میشود، اما مانند بسیاری از محصولات کشاورزی، چالش اصلی آن عبور از تولید خام و رسیدن به مرحله فرآوری و ارزش افزوده است.
این موضوع همان مطالبهای است که مخاطبان خبرگزاری فارس در قالب پویش «فارس من» نیز بر آن تأکید کردهاند؛ معرفی بیشتر عناب خراسان جنوبی و روایت فرصتهای تولیدی و سرمایهگذاری در این حوزه.
تجربه افضلی نشان میدهد یک محصول بومی زمانی میتواند اثر اقتصادی بیشتری داشته باشد که از مزرعه تا بازار، زنجیره ارزش آن تکمیل شود.
امروز این مجموعه برای ۱۴ نفر به صورت مستقیم اشتغال ایجاد کرده است و به گفته افضلی، افراد بیشتری نیز به شکل غیرمستقیم از این فعالیت اقتصادی بهرهمند شدهاند.
او معتقد است پیش از تولید حبه عناب، بخش زیادی از محصول به صورت خام از استان خارج میشد، اما فرآوری داخل استان باعث میشود سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصول در محل تولید باقی بماند.
حالا عنابهایی که روزگاری فقط به دلیل اندازه کوچکتر کمتر مورد توجه بودند، به بخشی از یک زنجیره تولید تبدیل شدهاند.
افضلی معتقد است پیشرفت همیشه به معنای ایجاد یک محصول کاملاً جدید نیست؛ گاهی باید به ظرفیتهای موجود با نگاهی متفاوت نگاه کرد.
به باور او، بسیاری از کسبوکارهای سنتی میتوانند با ورود دانش و خلاقیت، مسیر تازهای پیدا کنند و از یک فعالیت معمولی به یک کسبوکار ارزشآفرین تبدیل شوند.
این کارآفرین خوسفی امروز علاوه بر حبه عناب، محصولات دیگری مانند دمنوش عناب و ترکیبات مختلف بر پایه این محصول را نیز تولید کرده و برنامه توسعه بازار داخلی و ورود به صادرات را دنبال میکند.
عناب خراسان جنوبی تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ ظرفیتی است که میتواند با فرآوری، معرفی درست و جذب سرمایه، نقش بیشتری در اقتصاد استان ایفا کند.
مطالبه معرفی بیشتر این محصول و فرصتهای تولیدی آن، در کنار تجربه کارآفرینانی مانند محمد افضلی، یک پیام مشترک دارد؛ اینکه بسیاری از ظرفیتهای بومی هنوز در انتظار ایدههایی هستند که آنها را از مرحله خام به ارزش واقعی برساند.
عنابهای کوچک شاید روزی پشت الک میماندند، اما امروز روایت دیگری دارند؛ روایت محصولی که با یک نگاه تازه، به فرصتی برای اشتغال، نوآوری و ارزشآفرینی تبدیل شد.
#عناب
#حبه_عناب
#خراسان_جنوبی
#فارس_من
#کارآفرینی
#فرآوری_محصولات_کشاورزی
