۶ میلیون کاهنده آب در راه شبکه مصرف؛ نسخه صنعت آب برای مدیریت مصرف

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور -  با تداوم کاهش منابع آبی و افزایش فشار بر شبکه‌های تأمین و توزیع آب، مدیریت مصرف به یکی از مهم‌ترین محور‌های سیاست‌گذاری در صنعت آب کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که در کنار توسعه زیرساخت‌ها، نیازمند اصلاح الگوی مصرف و استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف آب در بخش‌های مختلف است.

در سال‌های اخیر، نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب به عنوان یکی از راهکار‌های عملی برای کاهش مصرف بدون ایجاد اختلال در نیاز‌های روزمره خانوار‌ها مورد توجه قرار گرفته است. این تجهیزات با کنترل میزان جریان آب خروجی از شیرآلات و دوش‌ها، می‌توانند بدون آنکه استفاده‌کننده تغییر محسوسی در شیوه مصرف احساس کند، میزان آب مصرفی را کاهش دهند.

به تازگی عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب کشور، درباره روند نصب این تجهیزات گفت: در سال ۱۴۰۴ حدود یک میلیون و ۱۸۷ هزار کاهنده نصب کردیم. در سه ماهه ابتدایی امسال حدود ۹۴۷ هزار قطعه کاهنده نصب شده است و در مجموع حدود ۲ میلیون قطعه کاهنده نصب کرده‌ایم. برنامه‌ریزی کرده‌ایم امسال حدود ۶ میلیون قطعه کاهنده نصب کنیم.

این ارقام نشان می‌دهد توسعه تجهیزات کاهنده مصرف در دستور کار صنعت آب قرار گرفته و قرار است و امسال با سرعت بیشتری دنبال شود. افزایش تعداد نصب این تجهیزات می‌تواند بخشی از ظرفیت مدیریت تقاضا را فعال کند؛ به‌ویژه در شرایطی که تأمین آب جدید نیازمند سرمایه‌گذاری‌های سنگین و زمان‌بر است.

کارشناسان حوزه آب معتقدند مدیریت مصرف لزوماً به معنای کاهش رفاه یا محدود کردن نیاز‌های ضروری مردم نیست، بلکه می‌توان با استفاده از فناوری‌های ساده و کم‌هزینه، میزان مصرف را بدون تغییر جدی در سبک زندگی کاهش داد.

از نگاه کارشناسی، کاهنده‌های مصرف زمانی بیشترین اثرگذاری را خواهند داشت که نصب آنها در مقیاس گسترده و همراه با برنامه‌های فرهنگی و اصلاح الگوی مصرف انجام شود. همچنین کیفیت تجهیزات و نصب صحیح آنها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کاهنده‌ای که جریان آب را بیش از حد محدود کند، ممکن است رضایت مصرف‌کننده را کاهش دهد و در مقابل، تجهیزات استاندارد می‌توانند ضمن حفظ فشار و کیفیت قابل قبول جریان، مصرف آب را کنترل کنند.

یکی از مزیت‌های اصلی تجهیزات کاهنده این است که اثر آنها در سطح هر واحد مصرف‌کننده شاید محدود به نظر برسد، اما وقتی در میلیون‌ها واحد مسکونی، اداری و تجاری مورد استفاده قرار گیرد، مجموع صرفه‌جویی می‌تواند قابل توجه باشد. به همین دلیل، سیاست‌های مدیریت تقاضا در کنار توسعه منابع و شبکه‌های انتقال و توزیع آب، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، کاهش مصرف آب می‌تواند به کاهش هزینه‌های مرتبط با برداشت، انتقال، تصفیه و توزیع آب نیز کمک کند؛ بنابراین استفاده از تجهیزات کاهنده تنها یک اقدام برای کاهش مصرف خانوار نیست، بلکه بخشی از زنجیره مدیریت منابع آب به شمار می‌رود.

برنامه‌ریزی برای نصب ۶ میلیون قطعه کاهنده تا پایان سال، در صورت اجرای موفق، می‌تواند ظرفیت قابل توجهی برای مدیریت مصرف ایجاد کند. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که موفقیت این طرح به استمرار برنامه، تأمین تجهیزات استاندارد، آموزش مصرف‌کنندگان و ارزیابی میزان واقعی صرفه‌جویی وابسته است.

در شرایطی که هر قطره آب اهمیت بیشتری پیدا کرده، مدیریت مصرف دیگر یک انتخاب مقطعی نیست؛ بلکه ضرورتی برای حفظ پایداری منابع آبی کشور است. استفاده از فناوری‌های ساده‌ای مانند کاهنده‌های مصرف، در کنار اصلاح رفتار مصرفی و کاهش هدررفت شبکه، می‌تواند مسیر کم‌هزینه‌تری برای عبور از چالش‌های آبی پیش روی کشور باشد.