کامل‌ترین دیوان صوتی حافظ در رادیو فرهنگ رونمایی شد
باشگاه خبرنگاران جوان - رادیو فرهنگ در بیستم مهرماه، هم‌زمان با یادروز خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، طی ویژه‌برنامه زنده و دوساعته «ققنوس» در استودیو شماره هشت ساختمان شهدای رادیو، از مجموعه صوتی نفیس و فاخر خوانش ۴۹۵ غزل حافظ با صدای استادان برجسته صداپیشگی کشور رونمایی کرد؛ رویدادی که با حضور و سخنان مدیران ارشد رسانه ملی، چهره‌های ماندگار ادبیات، کارشناسان حکمت کهن، هنرمندان و نسل نو همراه شد.
آیین رونمایی از این اثر ماندگار شنیداری با عنوان «الا یا‌ای‌ها الساقی» با حضور مدیران رسانه ملی، ادیبان، شاعران، هنرمندان و پژوهشگران ادب فارسی برگزار شد تا گنجینه‌ای کامل از غزل پارسی با تلفظ و بیان معیار و دقیق به عموم فارسی‌زبانان سراسر جهان پیشکش شود.
محسن حبیبی، مدیر شبکه رادیویی فرهنگ، در آغاز این آیین ادبی با تأکید بر سهم بی‌بدیل قرن هشتم هجری در تکوین و کمال ادب فارسی اظهار کرد: مکتب شیراز در سده هشتم و با درخشش خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، اوج غزل‌سرایی و سرآمدی شعر فارسی و اسلامی را رقم زد. شبکه رادیویی فرهنگ مفتخر است که در بیستم مهرماه، مجموعه صوتی کامل ۴۹۵ غزل حافظ را پس از سال‌ها کار پیوسته و بهره‌گیری از حنجره‌های ماندگاری همچون شادروان استاد باقر خلیلی، استاد امیر نوری و دکتر سید علی موسوی گرمارودی به ثبت و ضبط نهایی رسانده و از طریق تارنمای رادیو فرهنگ و پایگاه صوتی «ایرانصدا» در دسترس علاقه‌مندان قرار دهد.
در ادامه این برنامه، محمدجعفر محمدزاده، دبیر شورای پاسداشت زبان و ادب فارسی معاونت صدا و از مدیران باسابقه فرهنگی رسانه ملی، با واکاوی مفهوم چندبعدی شعر حافظ و چرایی ماندگاری اعجاب‌آور او گفت: دیوان حافظ تجلی‌گاه «گشایش» و مدارا با مخاطب است؛ حافظ معنا را بر جان مخاطب نمی‌بندد و برای هر انسان در هر دوره از زندگی، پنجره‌ای گشوده از امید، رهایی و آرامش باز می‌گذارد. انسانِ حافظ، انسانی عام و فارغ از مرز‌های مذهبی، زمانی و جغرافیایی است و او با بهره‌گیری هوشمندانه از اضداد جهان، چون جبر و اختیار، روشنایی و تاریکی و غم و شادی، غزلی پویا و تبدیل‌پذیر پدید آورده است که هرگز غبار کهنگی بر آن نمی‌نشیند.
پیوند عمیق میان حکمت ایران باستان با مضامین اسلامی از دیگر محور‌های اصلی این نشست پژوهشی بود. دکتر محمد رسولی، پژوهشگر تاریخ و شاهنامه‌شناس و حافط پژوه در سخنان خود تصریح کرد: حافظ با اشراف کامل بر متون پیش از خود، نه تنها مضامین شعرای نامداری، چون فردوسی، نظامی و سعدی را با عیاری ارزنده‌تر و متعالی‌تر بازآفرینی کرد، بلکه با تکرار نام‌ها و اندیشه‌های شاهنامه، پاسدار هویت و انسجام ملی ایرانیان در عصری پرتلاطم شد؛ تجربه‌ای که اثبات می‌کند ماندگاری قله‌های ادب فارسی همواره در گرو پیوند میان خرد کهن ایرانی و مبانی اسلامی بوده است.
در آیین رسمی رونمایی از این اثر، دکتر مهدی آذرمکان قائم‌مقام معاونت صدا، علیرضا قزوه شاعر و مشاور رییس رسانه ملی و رییس مرکز پاسداشت زبان و ادبیات فارسی سازمان صداشو سیما، دکتر محسن حبیبی مدیر شبکه رادیویی فرهنگ، دکتر محمدجعفر محمدزاده دبیر شورای پاسداشت زبان و ادب فارسی معاونت صدا، دکتر محمد رسولی پژوهشگر ادبی و استاد دانشگاه و دکتر نجمه دری استاد دانشگاه روی جایگاه حاضر شدند و با برداشتن پرده از لوح‌های فشرده و شمایل یادبود این اثر، دست‌نوشته‌ها و یادگار‌هایی را بر قاب نمایه این مجموعه صوتی ثبت و امضا کردند.
همچنین در پیام‌ها و گفتار‌های تحلیلی، استادان برجسته ادب و فلسفه به تحلیل جنبه‌های گوناگون کلام لسان‌الغیب پرداختند.
منصور رستگار فسایی احیای فرهنگ ایرانی پس از ایلخان مغول را مرهون بالندگی حافظ خواند؛ پر ادامه دکتر نجمه دری بر کارکرد تسکین‌بخش و درمانگر شعر او در خانه‌های ایرانیان و درک درد‌های ملموس عامه مردم انگشت تأکید گذاشت؛ در برنامکی تولیدی نظرات دکتر حسن بلخاری پخش شد که تمایز معرفتی میان «دوستی» اجتماعی با «محبت» ازلی را بر بنیاد ابیات حافظ واکاوی کرد؛ و در همین بخش دکتر حسین معصومی همدانی دیوان حافظ را عصاره پالوده غزلسرایان پیشین برشمرد که گزینش یکایک واژگان آن با موازین دقیق زبانی محاسبه شده است.
در بعد فرامرزی نیز، سخنان دکتر کارلو چروتی، پژوهشگر ایتالیایی، که شعر حافظ را چکیده آزاداندیشی و افتخار فرهنگ انسانی و جهان‌شمول نامید پخش شد، و با پخش سخنان استاد بهاءالدین خرمشاهی که با رد سرگرمی‌پنداری تفأل به دیوان، حافظ را کتابی قدسی و فال او را رهنمونی واقعی و شگفت‌انگیز به سوی حقیقت معرفی کرد ادامه یافت.
این آیین با ارج‌گذاری به پاسداران کلام پارسی پی گرفته شد. استاد امیر نوری، پیشکسوت هنر گویندگی و خوانش متون کهن که بکی از اساتیدی است که در این لوح فشرده حافظ خوانی کرده است زبان فارسی را از زیباترین سرمایه‌های بیانی در تاریخ بشر دانست و ثبت آثاری، چون شاهنامه، بوستان، گلستان و دیوان حافظ را افتخار دوران زیست رسانه‌ای خویش نامید.
در کنار مباحث نظری، ارسلان جولایی، بازیگر و طنزپرداز، با قرائت نقیضه‌هایی منظوم از ابیات مشهور حافظ، دغدغه‌های معیشتی و رفتار‌های امروزی را با زبانی انتقادی و شیرین نقد کرد و ظرفیت حافظه عمومی جامعه را در بازشناسی هنجار‌ها روایت کرد. همچنین حضور رها تجلی، نوجوان خوش‌بیان، و خوانش درست، فاخر و آهنگین چند غزل ماندگار حافظ از جمله غزل‌های «ای نسیم سحر آرامگه یار کجاست» و «ما ز یاران چشم یاری داشتیم»، نشانه‌ای روشن از انتقال هویت و ادب کهن به نسل نو این مرزوبوم بود.
پخش حافظ خوانی دانشجویان خارجی زبان و ادبیات فارسی از کشور‌های مختلف یکی دیگر از بخش‌های این برنامه بود .
در پایان این ویژه برنامه ادبی، با حضور دکتر محسن حبیبی، مدیر شبکه رادیویی فرهنگ، از تلاش‌های حسین رحمانی، تهیه‌کننده مجموعه ارزشمند «الا یا‌ای‌ها الساقی»، و مراد مهدی‌نیا، ناظر تولید این مجموعه گرانسنگ صوتی، به پاس سامان‌دهی و انتشار کامل ۴۹۵ غزل لسان‌الغیب شیراز رسماً تقدیر و تجلیل شد و برنامه با زمزمه پیام‌های منظوم شنوندگان سراسر ایران و دعای پایداری و بهروزی برای فرهنگ و زبان فارسی به پایان رسید.
این برنامه به تهیه کنندگی مریم مردانی، مشاور محتوایی مرتضی صداقت گو. اجرای مهدی محمدیان از گروه ادب و هنر با همراهی منصوره کردی مدیر این گزوه برنامه ساز از ساعت ۱۵ تا ۱۷:۱۵ به طور صوتی از رادیو فرهنگ و تصویری از برنامه کاربردی ایرانصدا در روز بزرکداشت حافظ پخش شد.
