بدهی ۴ میلیون دلاری، پروازهای ایران‌ایر به استانبول را متوقف کرد
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - کاپیتان طاهر عبدالحی مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در نشست خبری امروز خود اظهار داشت: تحریم‌ها، محدودیت‌های فنی، بدهی‌های انباشته، کاهش تدریجی تعداد هواپیماها و مشکلات تأمین خلبان و قطعات، از جمله چالش‌هایی است که ایران‌ایر با آن مواجه است.
وی اظهار کرد: از سال ۱۳۷۲ به‌عنوان خلبان در ایران‌ایر مشغول به کار شده‌ام و طی بیش از سه دهه فعالیت، از نزدیک شاهد تغییرات و تحولات این شرکت بوده‌ام.
وی با بیان اینکه در اطلاع‌رسانی درباره وضعیت شرکت تلاش می‌کند واقعیت‌ها را بدون اغراق بیان کند، افزود: برای بررسی شرایط فعلی ایران‌ایر باید وضعیت گذشته شرکت، ظرفیت‌های آن و موانعی را که به‌تدریج ایجاد شده‌اند، در کنار یکدیگر دید. بسیاری از مشکلات امروز حاصل روندی چندساله است و نمی‌توان آنها را صرفاً به عملکرد یک یا دو مدیر نسبت داد.
کاهش ناوگان و از دست رفتن بازارهای بین‌المللی
مدیرعامل ایران‌ایر با اشاره به تفاوت شرایط صنعت هوانوردی کشور در گذشته و امروز تصریح کرد: در دهه‌های گذشته، ایران‌ایر با ناوگانی متنوع به مقاصد متعددی در شرق آسیا، اروپا و سایر مناطق جهان پرواز می‌کرد. در آن دوره، این شرکت با تعداد کمتری از رقبای داخلی مواجه بود و بسیاری از محدودیت‌های فعلی نیز وجود نداشت.
عبدالحی ادامه داد: ایران‌ایر در گذشته به مقاصدی مانند سئول، پکن، بمبئی، توکیو، داکا، بانکوک و کوالالامپور پرواز داشت و شبکه گسترده‌ای از مسیرهای اروپایی را نیز پوشش می‌داد. در اروپا، مقاصدی از جمله استکهلم، گوتنبرگ، آمستردام، کپنهاگ، لندن، پاریس، فرانکفورت، هامبورگ، میلان، رم، وین، آتن و مادرید در شبکه پروازی این شرکت قرار داشتند.
وی با بیان اینکه ایران‌ایر در گذشته از نظر فنی و عملیاتی توانایی فعالیت در بازارهای بین‌المللی را داشت، گفت: این شرکت موفق شده بود الزامات فنی لازم برای پرواز به اروپا را رعایت کند و ممیزی‌های مربوط را پشت سر بگذارد؛ اما به‌تدریج، تحریم‌ها و محدودیت‌های ناشی از آن، فعالیت در این بازارها را دشوار کرد.
مدیرعامل ایران‌ایر با اشاره به مشکلات دریافت خدمات فرودگاهی، تأمین سوخت و محدودیت‌های فروش بلیت در برخی مسیرها اظهار کرد: در مقاطعی، با وجود امکان انجام پرواز، ارائه خدمات به هواپیماهای ایران‌ایر با مشکل مواجه می‌شد. این محدودیت‌ها به‌تدریج هزینه‌های فعالیت را افزایش داد و امکان بهره‌برداری اقتصادی از برخی مسیرها را کاهش داد.
عبدالحی افزود: محدودیت‌های ایجادشده در مسیرهای شرق آسیا نیز موجب شد ایران‌ایر بخشی از بازارهای درآمدزای خود را از دست بدهد. در چنین شرایطی، شرکت ناچار بود میان حفظ برخی مسیرهای بین‌المللی و محدودیت‌های موجود تصمیم‌گیری کند؛ موضوعی که در طول زمان بر درآمد و توان عملیاتی آن اثر گذاشت.
بدهی‌های انباشته و توقف برخی پروازها
وی با اشاره به مشکلات مالی شرکت گفت: زمانی که درآمد شرکت در سطح مناسبی قرار دارد، بخشی از هزینه‌ها و مشکلات ساختاری ممکن است کمتر نمایان شود؛ اما با کاهش درآمد، این مشکلات آشکارتر می‌شوند و به‌تدریج بر سایر بخش‌های شرکت نیز اثر می‌گذارند.
مدیرعامل ایران‌ایر با بیان اینکه کاهش تعداد هواپیماها و افت درآمد، مدیریت نیروی انسانی و هزینه‌های جاری را دشوارتر کرده است، افزود: در حال حاضر، تعداد کارکنان شرکت بیش از ۹ هزار نفر است و یکی از چالش‌ها، تناسب میان نیروی انسانی و ظرفیت عملیاتی ناوگان است.
عبدالحی در تشریح مشکلات برخی مسیرهای خارجی اظهار کرد: در زمان آغاز مسئولیت، پرواز استانبول با بدهی حدود چهار میلیون دلاری شرکت بابت خدمات مرتبط مواجه بود و ادامه پروازها به تسویه یا تعیین تکلیف بدهی وابسته بود. به همین دلیل، لازم شد فروش بلیت برای برخی پروازهای آتی مدیریت شود و پس از آن، برای مدتی پروازها متوقف شدند تا منابع مالی لازم برای پرداخت بدهی فراهم شود.
وی با اشاره به بدهی‌های شرکت در برخی مقاصد دیگر گفت: ایران‌ایر در مسیرهایی مانند نجف، بغداد و دبی نیز با بدهی‌های چندمیلیون‌دلاری مواجه بوده است. انجام هر پرواز علاوه بر هزینه‌های مستقیم، مستلزم پرداخت هزینه خدمات فرودگاهی، هندلینگ و سایر خدمات عملیاتی است و انباشته‌شدن بدهی‌ها می‌تواند در نهایت به محدودیت یا توقف پرواز منجر شود.
پایان عمر عملیاتی برخی هواپیماها و محدودیت تأمین قطعات
مدیرعامل ایران‌ایر با تأکید بر اینکه ایمنی پرواز خط قرمز این شرکت است، گفت: کاهش تعداد هواپیماهای عملیاتی تنها به مسائل مالی مربوط نمی‌شود، بلکه محدودیت‌های فنی، پایان‌یافتن عمر برخی قطعات و رسیدن هواپیماها به سقف مجاز چرخه‌های پروازی نیز در این موضوع نقش دارد.
وی با اشاره به وضعیت برخی هواپیماهای ناوگان افزود: هواپیماها باید مطابق الزامات فنی و ایمنی مورد بازرسی و تعمیر قرار گیرند و در صورت رسیدن به محدودیت‌های تعیین‌شده، امکان ادامه پرواز بدون انجام اقدامات لازم وجود ندارد. حتی اگر امکان تمدید برخی محدودیت‌ها از نظر فنی بررسی شود، رعایت الزامات ایمنی در اولویت قرار دارد.
عبدالحی با اشاره به هواپیماهای پهن‌پیکر شرکت اظهار کرد: برخی هواپیماها به محدودیت‌های مربوط به چرخه‌های پروازی و نیاز به تعمیرات اساسی رسیده‌اند. در همین زمینه، اقدامات لازم برای آماده‌سازی یکی از هواپیماهای زمین‌گیرشده در آشیانه آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود فرایند آماده‌سازی آن به حدود یک‌ونیم تا دو ماه زمان نیاز داشته باشد.
وی همچنین درباره هواپیماهایی که در سال‌های گذشته به ناوگان اضافه شده یا برای خرید آنها اقدام شده بود، تأکید کرد: برای ارزیابی دقیق ظرفیت ناوگان باید مشخص شود هر هواپیما در چه وضعیتی قرار دارد و آیا واقعاً در اختیار شرکت بوده و امکان بهره‌برداری از آن وجود داشته است یا خیر. صرف اعلام خرید یا حضور یک هواپیما در فرودگاه به معنای عملیاتی‌بودن آن نیست.
کمبود خلبان و محدودیت دسترسی به شبیه‌ساز پرواز
مدیرعامل ایران‌ایر یکی دیگر از مشکلات شرکت را کمبود خلبان واجد شرایط برای برخی هواپیماها عنوان کرد و گفت: در مواردی، هواپیما برای بازگشت به چرخه پروازی آماده است، اما به دلیل نبود خلبان دارای صلاحیت لازم، امکان استفاده از آن فراهم نمی‌شود.
عبدالحی با اشاره به محدودیت دسترسی به شبیه‌سازهای پرواز و دوره‌های آموزشی مورد نیاز توضیح داد: برای حفظ صلاحیت حرفه‌ای خلبانان، آموزش و تمرین دوره‌ای ضروری است؛ اما محدودیت‌های بین‌المللی، از جمله مشکلات دسترسی به برخی شبیه‌سازها در خارج از کشور، روند آموزش و تمدید صلاحیت‌ها را دشوار کرده است.
وی افزود: در برخی موارد، با پیگیری‌های انجام‌شده و همکاری سازمان هواپیمایی کشوری، امکان فراهم‌کردن الزامات لازم و بازگرداندن خلبانان به چرخه عملیاتی وجود داشته است؛ با این حال، تداوم این فرایند به شرایط و الزامات فنی و آموزشی وابسته است.
لزوم بررسی واقع‌بینانه وضعیت ایران‌ایر
عبدالحی در پایان با تأکید بر ضرورت ارزیابی واقع‌بینانه شرایط شرکت گفت: برای برنامه‌ریزی درباره آینده ایران‌ایر باید ظرفیت واقعی ناوگان، وضعیت فنی هواپیماها، میزان بدهی‌ها، هزینه‌های عملیاتی، نیروی انسانی و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها به‌صورت هم‌زمان بررسی شود.
وی با اشاره به اینکه ایران‌ایر در گذشته از شبکه گسترده پروازی و ظرفیت عملیاتی قابل‌توجهی برخوردار بوده است، تصریح کرد: بازگشت به شرایط گذشته صرفاً با اتکا به سابقه شرکت امکان‌پذیر نیست و پیش از آن باید بسترهای فنی، مالی و عملیاتی لازم فراهم شود.
مدیرعامل ایران‌ایر همچنین با اشاره به ضرورت تعامل با اصحاب رسانه خاطرنشان کرد: هدف از تشریح این مسائل، ارائه تصویری روشن از وضعیت موجود و فراهم‌کردن زمینه گفت‌وگو درباره مشکلات و راهکارهای پیش‌رو است تا تصمیم‌گیری‌ها بر پایه اطلاعات دقیق و واقعیت‌های عملیاتی انجام شود.
