
روابط ایران و ایالات متحده در آغاز سال ۲۰۲۶ در یکی از پرتنشترین مقاطع چند دهه اخیر قرار دارد. از یک سو، آرایش گسترده نظامی، تحریمهای شدید و تجربه درگیریهای محدود در سال ۲۰۲۵؛ و از سوی دیگر، تلاشهای شکننده دیپلماتیک در عمان، چشمانداز آینده را مبهم کرده است.
این گزارش تلاش میکند تمام سناریوهای محتمل – از جنگ محدود چند هفتهای تا توافق و کاهش تنش – را بررسی کرده و اثر مستقیم هر سناریو بر اقتصاد جهانی، اقتصاد ایران و بهطور خاص بازار باتریهای لیتیومی مورد استفاده در انرژی خورشیدی را به کمک کارشناسان شرکت پترو صدر تحلیل کند تا افرادی که به دنبال خرید این مدل باتری ها هستند را کمی از سردرگمی خارج کند.
بخش اول: سناریوهای آینده روابط آمریکا و ایران (۲۰۲۶–۲۰۲۷)
۱. درگیری نظامی محدود و کوتاهمدت (چند هفتهای)
توصیف سناریو:
در این حالت، حملات هدفمند هوایی، سایبری یا دریایی میان ایران، آمریکا و احتمالاً اسرائیل رخ میدهد، بدون آنکه به جنگ تمامعیار منطقهای تبدیل شود. تحلیلها این سناریو را محتملترین وضعیت پرریسک کوتاهمدت میدانند.
شواهد و زمینهها:
- تجربه «جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل» در ژوئن ۲۰۲۵
- افزایش برخوردهای دریایی در تنگه هرمز (SPS Global، فوریه ۲۰۲۶)
- تحلیل فارن پالیسی از «جنگ سرکوبگرانه محدود»
https://foreignpolicy.com/2026/02/11/iran-war-trump-usa-decapitation-regime-change-invasion/
پیامدهای اقتصادی جهانی:
- افزایش سریع قیمت طلا بهعنوان دارایی امن
- جهش کوتاهمدت قیمت نفت
- افت بازارهای سهام و افزایش نوسان (Volatility)
طبق گزارش IMF، شوکهای ژئوپلیتیک در سالهای اخیر باعث رشد پایدار قیمت طلا شدهاند. قیمت جهانی طلا در ۲۰۲۵ به حدود ۲۵۸۶ دلار در هر اونس رسید.
https://www.imf.org/en/Publications/GFSR
پیامدها برای ایران:
- افزایش سریع نرخ دلار در بازار آزاد
- افزایش انتظارات تورمی
- اختلال شدید در واردات، بهویژه کالاهای سرمایهای و انرژی
۲. بازدارندگی و مدیریت تنش بدون جنگ
توصیف:
ادامه وضعیت فعلی: حضور نظامی سنگین، تهدید متقابل، درگیریهای پراکنده، اما بدون ورود به جنگ گسترده.
وضعیت فعلی (فوریه ۲۰۲۶):
- مذاکرات غیرمستقیم در مسقط
- همزمانی دیپلماسی با فشار نظامی
(SPS Global، فوریه ۲۰۲۶)
https://www.sps-global.com/global-insights-special-report/usiranfeb26
پیامدهای اقتصادی:
- نوسان دائمی بازارها
- افزایش تدریجی قیمت طلا
- بیثباتی مزمن در نرخ ارز ایران
- تداوم نااطمینانی برای سرمایهگذاری
۳. توافق و کاهش تنش
توصیف:
دستیابی به توافقی محدود یا گسترده درباره برنامه هستهای، احتمالاً با بازگشت به چارچوبی شبیه برجام.
وضعیت مذاکرات:
- آغاز مذاکرات غیرمستقیم در عمان (فوریه ۲۰۲۶)
- اختلاف بر سر دامنه توافق (هستهای، موشکی، منطقهای)
پیامدهای اقتصادی احتمالی:
- کاهش ریسک ژئوپلیتیک
- افت نسبی قیمت طلا
- ثبات نسبی نرخ ارز در ایران
- کاهش هزینه واردات تجهیزات انرژی و باتری
احتمال وقوع:
متوسط رو به پایین در کوتاهمدت، بهدلیل اختلاف عمیق خطوط قرمز
بخش دوم: اثر تنشها بر بازارهای جهانی و اقتصاد ایران
طلا و بازارهای مالی جهانی
- طلا مهمترین پناهگاه سرمایه در شرایط تنش باقی مانده است
- IMF و EIA افزایش پایدار قیمت طلا در بحرانهای ژئوپلیتیک را تأیید میکنند
https://www.eia.gov/
دلار و اقتصاد ایران
- افزایش تنش = افزایش نرخ دلار
- نرخ ارز مستقیماً بر قیمت کالاهای وارداتی از جمله باتریهای لیتیومی بزرگ اثر میگذارد
- حتی در صورت کاهش قیمت جهانی لیتیوم، افزایش دلار میتواند قیمت ریالی را بالا ببرد
بخش سوم: زنجیره جهانی تأمین لیتیوم و جایگاه ایران
ساختار زنجیره تأمین جهانی (۲۰۲۶)
|
مرحله |
کشورهای غالب |
|
استخراج |
استرالیا، شیلی، آرژانتین |
|
پالایش شیمیایی |
چین (بیش از ۶۰٪ ظرفیت جهانی) |
|
تولید باتری |
چین، کره جنوبی |
|
بازیافت |
چین، اتحادیه اروپا |
بخش چهارم: باتریهای لیتیومی، انرژی خورشیدی و خاموشیهای ایران
بحران برق و خاموشیهای تابستانی و نقش باتریهای لیتیومی
بر اساس گزارشهای رسمی و تحلیلهای بینالمللی، شبکه برق ایران در آستانه تابستان ۱۴۰۴ با یکی از جدیترین چالشهای خود در سالهای اخیر روبهروست. طبق برآوردها، کسری تولید برق در ماههای گرم سال میتواند از ۱۵ هزار مگاوات فراتر رود؛ رقمی که نشاندهنده فاصله قابلتوجه میان ظرفیت تولید و میزان مصرف است. رشد مداوم مصرف برق، بهویژه در بخش خانگی و صنعتی، فرسودگی بخشی از نیروگاهها و همچنین محدودیت در تأمین سوخت، از عوامل اصلی این ناترازی عنوان شدهاند. گزارش منتشرشده توسط سرویس پژوهشی کنگره آمریکا (CRS) در ژانویه ۲۰۲۶ نیز بر همین عوامل تأکید دارد و هشدار میدهد که تداوم این وضعیت، احتمال خاموشیهای گسترده در تابستان را افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، باتریهای لیتیومی بزرگ مثل باتری 15 کیلووات که معمولاً در کنار سامانههای خورشیدی مورد استفاده قرار میگیرند، بهتدریج نقش پررنگتری در مدیریت مصرف انرژی پیدا کردهاند. این باتریها امکان ذخیره برق تولیدشده در ساعات کممصرف روز را فراهم میکنند و میتوانند در زمان اوج مصرف یا هنگام قطع برق، انرژی مورد نیاز را تأمین کنند. از نگاه کارشناسان، استفاده از ذخیرهسازهای لیتیومی نهتنها فشار وارد بر شبکه برق را در روزهای گرم تابستان کاهش میدهد، بلکه تابآوری خانوارها، واحدهای تجاری کوچک و حتی برخی صنایع را در برابر خاموشیها افزایش میدهد.

چرا باتری لیتیومی برای مردم اهمیت پیدا کرده است؟
افزایش قطعیهای برق، بهویژه در تابستان، باعث شده باتریهای لیتیومی از یک فناوری تخصصی به یک نیاز عملی برای بسیاری از خانوارها و کسبوکارهای کوچک تبدیل شوند. مردم بهدنبال راهکاری هستند که در زمان خاموشی، بتوانند حداقل برق مورد نیاز خود را تأمین کرده و وابستگی کمتری به شبکه سراسری داشته باشند. در این میان، سامانههای خورشیدی خانگی بدون باتری کارایی محدودی دارند و بدون ذخیرهساز انرژی، امکان استفاده مؤثر از برق خورشیدی در شب یا هنگام قطع برق وجود ندارد.
همزمان، نوسان و رشد نرخ دلار این نگرانی را ایجاد کرده که باتریهای لیتیومی بهعنوان کالایی وارداتی، در آینده با قیمتهای بالاتری عرضه شوند. همین موضوع باعث شده بخشی از تقاضا ماهیت پیشگیرانه پیدا کند و برخی مصرفکنندگان زودتر برای خرید اقدام کنند. فعالان بازار میگویند شرکتهایی مانند پتروصدر، بهعنوان یکی از معتبرترین واردکنندگان باتری لیتیومی در کشور، تلاش کردهاند حتی در دورههای گرانی و افزایش هزینههای واردات، قیمتها را تا حد امکان کنترل کنند تا دسترسی مصرفکنندگان و صنعت برق به تجهیزات ذخیرهسازی انرژی حفظ شود.
12259135
مهمترین اخبار بازار



