پرداخت تسهیلات بازسازی ظرفیت واحد‌های تولیدی بازگرداند/ ضرورت بازسازی زیرساخت ها و افزایش نقش تولیدکنندگان داخلی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - آمارها حاکی از آن است که بنگاه‌هایی که در نتیجه آسیب‌های واردشده با کاهش ظرفیت یا توقف بخشی از خطوط تولید مواجه شده‌اند، برای بازسازی تجهیزات و تأمین سرمایه موردنیاز خود به منابع مالی فوری نیاز دارند. 

در این شرایط، هدایت منابع بانکی به سمت بازسازی صنایع می‌تواند زمان بازگشت واحدهای تولیدی به مدار فعالیت را کوتاه‌تر کرده و زمینه حفظ و احیای ظرفیت‌های موجود را فراهم کند.

اثر این تسهیلات تنها به احیای یک واحد تولیدی محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند در سطح اقتصاد نیز آثار قابل توجهی ایجاد کند. بازگشت ظرفیت‌های تولیدی به معنای افزایش عرضه کالا در بازار داخلی و کاهش نیاز به تأمین کالا از مسیر واردات است؛ موضوعی که به کاهش تقاضا برای منابع ارزی کشور کمک می‌کند.

 از سوی دیگر، نوسازی و افزایش ظرفیت تولید می‌تواند توان بنگاه‌ها برای حضور در بازارهای صادراتی را ارتقا دهد و با افزایش صادرات غیرنفتی، جریان درآمدهای ارزی جدیدی ایجاد کند. بنابراین، تسهیلات بازسازی می‌تواند هم‌زمان از دو مسیر کاهش نیاز ارزی و افزایش درآمدهای ارزی، به بهبود تراز ارزی کشور کمک کند.

 همچنین صنعت تاسیسات از جمله بخش های زیربنایی اقتصاد است که دامنه فعالیت آن، از ساختمان و پروژه های عمرانی تا نیروگاه ها، پالایشگاه ها، صنایع نفت و گاز و مراکز درمانی را در بر می گیرد. گستردگی کاربرد محصولات این صنعت، آن را به یکی از حلقه های اساسی در زنجیره تولید، توسعه زیرساخت ها و بهره برداری از ظرفیت های صنعتی کشور تبدیل کرده است؛ جایگاهی که در شرایط کنونی و با توجه به ضرورت بازسازی زیرساخت های آسیب دیده، اهمیت بیشتری پیدا می کند.

در چنین شرایطی، نمایشگاه های تخصصی علاوه بر معرفی محصولات و فناوری های جدید، فرصتی برای اتصال تولیدکنندگان به بازار، توسعه همکاری های تجاری و شناسایی ظرفیت های داخلی برای پاسخگویی به نیازهای کشور فراهم می کنند. بیست و پنجمین نمایشگاه بین المللی تاسیسات و سیستم های سرمایشی و گرمایشی و تهویه مطبوع (iran hvac) نیز در همین چارچوب، از ۶ تا ۹ مهرماه به همت شرکت نمانگر در محل دائمی نمایشگاه های بین المللی تهران برگزار می شود.

در همین راستا حامد جلالی مجری برگزاری نمایشگاه تاسیسات با اشاره به سابقه تولید صنعتی در ایران و جایگاه صنعت تاسیسات در اقتصاد کشور اظهار کرد: صنعت تاسیسات در ایران از پیشینه ای نزدیک به ۷۰ سال در حوزه تولید صنعتی برخوردار است و کشور ما از پیشگامان این عرصه در منطقه خاورمیانه به شمار می رود. با توجه به گستردگی کاربرد محصولات این صنعت در بخش های مختلف، معرفی توانمندی های تولیدکنندگان و فعالان آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

وی افزود: محصولات تاسیساتی در حوزه های متعددی از جمله ساختمان، نیروگاه ها، صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، پروژه های عمرانی، نساجی، دام و طیور و بیمارستان ها مورد استفاده قرار می گیرند. در واقع، بخش قابل توجهی از فعالیت های صنعتی و عمرانی برای راه اندازی و تداوم فعالیت خود به تجهیزات و محصولات این صنعت نیاز دارد.

وی با بیان اینکه معرفی ظرفیت های صادراتی و فناوری های جدید از اهداف اصلی نمایشگاه تاسیسات تهران است، تصریح کرد: کشور ما از نیروی انسانی متخصص و توانمندی در این حوزه برخوردار است و این ظرفیت می تواند زمینه ساز همکاری های مشترک تولیدی، انتقال فناوری و توسعه تعاملات صنعتی با سایر کشورها باشد.

جلالی ادامه داد: طی سال های گذشته تلاش کرده ایم بستری مناسب برای توسعه صنعت، گسترش فعالیت های بازرگانی و بهبود فضای کسب و کار واحدهای تولیدی و فعالان اقتصادی فراهم کنیم. در این مسیر، منافع و نیازهای سایر ذینفعان این حوزه نیز مورد توجه قرار گرفته است.

ضرورت بازسازی زیرساخت ها و افزایش نقش تولیدکنندگان داخلی

جلالی  بیان کرد: در شرایط کنونی، کشور با پیامدهای جنگ و ضرورت بازسازی بخش هایی از زیرساخت های آسیب دیده مواجه است. کارخانه ها، پالایشگاه ها، نیروگاه ها و ساختمان هایی که در جریان جنگ آسیب دیده اند، برای بازسازی و بازگشت به چرخه فعالیت به تجهیزات و محصولات تاسیساتی نیاز دارند.

وی افزود: نمایشگاه تاسیسات می تواند فرصتی برای آشنایی دست اندرکاران پروژه های بازسازی با تولیدکنندگان و فعالان این صنعت فراهم کند. بخش مهمی از تجهیزات مورد نیاز برای بازسازی زیرساخت ها و ساختمان ها در حوزه تاسیسات قرار می گیرد و ارتباط مستقیم میان متقاضیان این تجهیزات و تولیدکنندگان داخلی می تواند به تامین نیازها و تسریع روند بازسازی کمک کند.

 وی با اشاره به محدودیت های اقتصادی و دشواری های تامین تجهیزات اظهار کرد: تحریم ها، افزایش نرخ ارز و مشکلات ناشی از آن، نیاز به محصولات، قطعات و تجهیزات جانبی تولید داخل را افزایش داده است. در چنین شرایطی، ظرفیت تولیدکنندگان داخلی می تواند نقش مهمی در تامین نیاز بازار و کاهش وابستگی به منابع خارجی ایفا کند.

جلالی ادامه داد: برگزاری نمایشگاه فرصتی برای معرفی توانمندی های واحدهای تولیدی، برقراری ارتباط با مشتریان و مصرف کنندگان و بهره برداری از ظرفیت های موجود برای توسعه فعالیت های اقتصادی است. امیدواریم شرکت های فعال در این حوزه بتوانند با استفاده از این فرصت، مسیر رشد خود را تقویت کنند.

وی با تاکید بر اهمیت ارتقای کیفیت و بهره وری محصولات گفت: توسعه صنعت تاسیسات باید با افزایش کیفیت، بهبود راندمان و استفاده بهینه از منابع همراه باشد. این موضوع به ویژه در حوزه مصرف انرژی و آب و همچنین ملاحظات زیست محیطی اهمیت دارد و می تواند هم به بهبود شرایط کشور و هم به تقویت جایگاه تولیدکنندگان منجر شود.

جایگاه منطقه ای نمایشگاه تاسیسات تهران در مقایسه با رویدادهای جهانی

جلالی با اشاره به برگزاری نمایشگاه های معتبر تاسیساتی در کشورهای مختلف گفت: در سطح بین المللی، رویدادهای متعددی در حوزه تاسیسات و تجهیزات وابسته برگزار می شود که از جمله آنها می توان به نمایشگاه AHR Expo در آمریکا، نمایشگاه ISH فرانکفورت در آلمان و نمایشگاه SODEX اشاره کرد.

وی افزود: این نمایشگاه ها طیف گسترده ای از تجهیزات گرمایشی، سرمایشی و تهویه مطبوع را پوشش می دهند و در کنار آن، محصولاتی مانند شیرآلات بهداشتی و تجهیزات کنترلی نیز در آنها عرضه می شود. البته ممکن است با توجه به ساختار هر رویداد، برخی گروه های کالایی سهم بیشتر یا کمتری داشته باشند، اما محور اصلی فعالیت آنها صنعت تاسیسات و تجهیزات وابسته است.

وی با اشاره به سابقه فعالیت بین المللی نمایشگاه تاسیسات تهران اظهار کرد: طی بیش از ۲۰ سال گذشته برای معرفی و تقویت برند بین المللی این رویداد تلاش شده است. نمایشگاه تهران نیز با هدف گردهم آوردن بخش های مختلف زنجیره صنعت تاسیسات و ایجاد فرصت برای معرفی محصولات و توانمندی های تولیدکنندگان فعالیت می کند.

وی یکی از شاخص های مهم در ارزیابی جایگاه بین المللی نمایشگاه ها را میزان مشارکت شرکت های خارجی دانست و افزود: در این زمینه، به دلیل تحریم ها و محدودیت های ناشی از شرایط اقتصادی و بین المللی، با کاهش حضور مستقیم شرکت های خارجی مواجه بوده ایم. در حال حاضر، بخشی از مشارکت خارجی از طریق نمایندگی ها یا عرضه کنندگان محصولات شرکت های بین المللی انجام می شود.

جلالی تصریح کرد: در صورت بهبود شرایط بین المللی و کاهش محدودیت ها، نمایشگاه تاسیسات تهران ظرفیت آن را دارد که با اتکا به اعتبار ایجاد شده طی سال های گذشته، توان تولید داخل و نیروی انسانی متخصص کشور، جایگاه خود را در سطح منطقه و جهان ارتقا دهد.

وی تنوع اقلیمی ایران را نیز یکی از ظرفیت های این صنعت دانست و گفت: شرایط آب و هوایی متنوع کشور، نیازهای متفاوتی را در زمینه تجهیزات سرمایشی، گرمایشی و تهویه مطبوع ایجاد می کند. این ویژگی می تواند فرصت مناسبی برای فعالیت تولیدکنندگان و عرضه محصولات متناسب با نیاز بازار باشد.

جلالی با اشاره به تحقق برخی اهداف توسعه ای نمایشگاه گفت: حدود ۱۲ سال پیش، در گفت و گو با یکی از فعالان رسانه ای اعلام کرده بودم که هدف ما در یک بازه پنج ساله، استفاده از تمام ظرفیت فضای نمایشگاهی در اختیار این رویداد است؛ هدفی که در ادامه محقق شد. این تجربه نشان می دهد که برنامه ریزی مستمر و پیگیری اهداف بلندمدت می تواند به توسعه نمایشگاه منجر شود.

وی ادامه داد: یکی دیگر از اهداف ما، معرفی نمایشگاه تاسیسات تهران به تولیدکنندگان معتبر دنیا بوده است؛ چرا که حضور این شرکت ها می تواند زمینه انتقال فناوری و ایجاد فرصت های بیشتر برای مصرف کنندگان ایرانی را فراهم کند. اعتقاد داریم مصرف کنندگان ایرانی شایسته دسترسی به محصولات و فناوری های روز هستند و نمایشگاه می تواند در تحقق این هدف نقش موثری داشته باشد.

وی با اشاره به تاثیر شرایط اقتصادی کشور بر چشم انداز این رویداد گفت: با وجود تلاش های انجام شده برای توسعه نمایشگاه، میزبانی از هیئت های تجاری و گسترش ارتباطات بین المللی، نمی توان از چالش های اقتصادی کشور چشم پوشی کرد. امیدواریم با بازگشت به شرایط باثبات و رفع محدودیت های ناشی از جنگ، تحریم ها و مشکلات اقتصادی، زمینه برای توسعه بیشتر این صنعت فراهم شود.

جلالی تاکید کرد: در صورت بهبود شرایط، نمایشگاه تاسیسات تهران می تواند جایگاه خود را در میان رویدادهای برتر جهانی این صنعت تثبیت کند. با این حال، حتی در شرایط فعلی نیز این نمایشگاه مهم ترین و بزرگ ترین رویداد تخصصی تاسیسات در کشور است و ما مصمم هستیم با قدرت به فعالیت خود ادامه دهیم.

وی افزود: نمایشگاه تاسیسات تهران رویدادی تاثیرگذار برای گردهم آوردن بخش های مختلف زنجیره این صنعت است و تلاش خواهیم کرد در سال های آینده نیز این نقش را توسعه دهیم.

حمایت دولت از تولیدکنندگان و تسهیل فرآیندهای نمایشگاهی

جلالی در بخش دیگری از این گفت و گو، حمایت دولت را در دو محور توسعه کیفیت برگزاری نمایشگاه و پشتیبانی از تولیدکنندگان ضروری دانست و اظهار کرد: تعداد قابل توجهی از شرکت های فعال در صنعت تاسیسات، دانش بنیان هستند و انتظار می رود معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری حمایت های لازم را از این مجموعه ها به عمل آورد تا بتوانند فعالیت های تحقیق و توسعه خود را گسترش دهند و محصولات نوآورانه بیشتری به بازار عرضه کنند.

وی با اشاره به نقش دستگاه های متولی در بهبود فرآیند  افزود: شرکت سهامی نمایشگاه های بین المللی جمهوری اسلامی ایران و سازمان توسعه تجارت ایران می توانند با صدور مجوزهای بلندمدت و اعلام به موقع مجوزها، زمینه برنامه ریزی دقیق تر برگزارکنندگان را فراهم کنند. تعیین زودهنگام تقویم نمایشگاهی و مشخص شدن سالن های در اختیار رویدادها، از جمله مواردی است که به ارتقای کیفیت برگزاری کمک می کند.

مدیرعامل شرکت نمانگر کاهش بروکراسی اداری را از دیگر مطالبات برگزارکنندگان عنوان کرد و گفت: تسهیل فرآیندهای اجرایی در بخش های مرتبط با وزارت صنعت، معدن و تجارت می تواند به برگزارکنندگان کمک کند تا فعالیت های خود را زودتر آغاز کنند و با فرصت بیشتری برای ارتقای کیفیت رویداد برنامه ریزی داشته باشند.

جلالی در ادامه با تاکید بر ضرورت حمایت از واحدهای تولیدی اظهار کرد: تولیدکنندگان با مشکلاتی در حوزه نقدینگی، تخصیص ارز، تامین قطعات مورد نیاز و دسترسی به مواد اولیه مواجه هستند. انتظار می رود دستگاه های مسئول با اتخاذ تدابیر لازم، به کاهش این مشکلات و تسهیل روند تولید کمک کنند.

وی خاطرنشان کرد: رفع موانع پیش روی تولیدکنندگان می تواند زمینه توسعه فعالیت های صنعتی، ارتقای کیفیت محصولات و افزایش توان رقابتی شرکت های داخلی را فراهم کند. در نهایت، حمایت از تولید و تسهیل برگزاری نمایشگاه ها به تقویت صنعت تاسیسات کشور و افزایش ظرفیت حضور محصولات ایرانی در بازارهای داخلی و خارجی منجر خواهد شد.

بیست و پنجمین نمایشگاه بین المللی تاسیسات و سیستم های سرمایشی و گرمایشی و تهویه مطبوع (iran hvac) از ۶ تا ۹ مهرماه به همت شرکت نمانگر در محل دائمی نمایشگاه های بین المللی تهران برگزار می شود.

از منظر اشتغال نیز تأمین مالی بازسازی صنایع اهمیت ویژه‌ای دارد. هر واحد تولیدی که با بازسازی تجهیزات و تأمین سرمایه موردنیاز دوباره فعال می‌شود، علاوه بر حفظ فرصت‌های شغلی موجود، تقاضا برای نیروی کار در بخش‌های مختلف زنجیره تولید، تأمین مواد اولیه، حمل‌ونقل و خدمات مرتبط را نیز تقویت می‌کند.

 به این ترتیب، تزریق هدفمند منابع بانکی به بخش بازسازی می‌تواند آثار تکثیری خود را از سطح یک بنگاه به مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی منتقل کرده و از کاهش اشتغال و ظرفیت تولید جلوگیری کند.

اسفندیار عبداللهی نماینده مجلس  با اشاره به اقدامات حمایتی از بخش مولد اقتصاد، اظهار داشت: همزمان با فشارهای حداکثری خزانه‌داری آمریکا و تلاش دشمن برای ایجاد اختلال در زنجیره تأمین و تولید کشور، وزارت اقتصاد با راه‌اندازی اتاق جنگ اقتصادی، رویکردی فعالانه و منسجم برای حمایت از بخش مولد اقتصاد در پیش گرفته است.

او گفت: یکی از محوری‌ترین اقدامات در این مقطع، آغاز فرآیند پرداخت تسهیلات نوسازی و بازسازی به صنایع آسیب‌دیده از شرایط جنگی است که با هدف جلوگیری از تداوم توقف خطوط تولید عملیاتی شد.

وی گفت: بنگاه‌های تولیدی برای بازگشت سریع به چرخه فعالیت، بیش از هر چیز نیازمند نقدینگی و سرمایه در گردش جهت تعمیر تجهیزات و نوسازی خطوط هستند. ابلاغ بخشنامه‌های فوری به شبکه بانک‌های دولتی جهت پرداخت اعتبارات ریالی، ارزی و ابزارهای تلفیقی بورسی، بدون بروکراسی‌های پیچیده و با تعیین دوره تنفس مناسب، گامی اساسی در جهت تثبیت تولید است. هر واحد صنعتی که سریع‌تر به مدار فعالیت بازگردد، مانع از تعمیق اختلال در زنجیره ارزش شده و با افزایش عرضه کالا در بازار، فشارهای تورمی و وابستگی کشور به واردات را مهار می‌کند.

عبداللهی افزود: هدایت هدفمند اعتبارات بانکی به سمت بنگاه‌هایی که بازگشت آن‌ها اثرگذاری گسترده‌تری بر اشتغال و زنجیره ارزش دارد، باعث می‌شود تکنولوژی و ماشین‌آلات قدیمی به‌روزرسانی شده و علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، بستر مناسبی برای توسعه صادرات غیرنفتی و درآمدهای ارزی کشور فراهم شود. این حمایت‌های اعتباری صرفاً جبران خسارت نیست، بلکه اقدامی در جهت ارتقای بهره‌وری و پایداری بلندمدت بخش صنعت محسوب می‌شود.

وی در پایان گفت: آغاز پرداخت تسهیلات حمایتی حوزه بازسازی صنایع، علاوه بر تسریع در بازگشت ظرفیت تولید، زمینه‌ساز سرمایه‌گذاری منابع بانکی و بهبود تراز ارزی کشور از محل کاهش نیاز به واردات و افزایش صادرات خواهد شد و مستقیما منجر به تقویت تولید و رشد اشتغال خواهد شد.

پیش از این هم سعید شجاعی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، از برنامه‌ریزی برای اختصاص حدود ۴۰۰ همت منابع مالی به واحدهای صنعتی متأثر از شرایط موجود و آسیب‌دیده از اختلال در زنجیره تأمین خبر داد.

شجاعی با اشاره به برنامه‌های حمایتی از واحدهای صنعتی اظهار کرد: این حمایت‌ها صرفاً محدود به شهرک‌های صنعتی نیست و به‌ویژه واحدهایی که تحت تأثیر شرایط موجود، زنجیره تأمین و تولید آنها با چالش مواجه شده است، در دستور کار قرار دارند.

وی افزود: در حال حاضر با همکاری بانک مرکزی در حال برنامه‌ریزی هستیم. بر اساس توافقی که میان وزیر صمت و رئیس کل بانک مرکزی انجام شده، مقرر شده است حدود ۴۰۰ همت منابع مالی برای این واحدها اختصاص یابد و سازوکار آن نیز در حال تدوین است.