واحد مجاز کشتار و پرورش تک سمیان در کشور نداریم + فیلم
باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - وحید صالحی، رئیس سازمان دامپزشکی کشور، در نشست خبری روز ملی دامپزشکی درباره نامه منتشرشده پیرامون ایجاد سازوکار پرورش و کشتار تکسمیان اظهار کرد: مکاتبه انجام‌شده صرفاً مربوط به بیان پیش‌نیازها و الزامات این فرایند بوده و به معنای صدور مجوز یا تدوین دستورالعمل اجرایی نیست.
وی افزود: اگر تولید داخلی بتواند نیاز کشور را تأمین کند، باید از آن حمایت شود؛ به‌گونه‌ای که اگر بتوانیم ۷۰ تا ۸۰ درصد نیاز کشور را در داخل تولید کنیم، سیاست‌گذاری باید به شکلی باشد که تولید داخلی تقویت و وابستگی به واردات کاهش یابد.
صالحی با اشاره به سابقه پیگیری این موضوع گفت: حدود سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶، یکی از دامداران برای راه‌اندازی واحد پرورش تکسمیان و صادرات گوشت حاصل از آن به سازمان دامپزشکی مراجعه کرد و از آن زمان نیز متقاضیان دیگری این موضوع را پیگیری کرده‌اند. بیشتر درخواست‌های مطرح‌شده نیز با هدف صادرات بوده است.
رئیس سازمان دامپزشکی کشور ادامه داد: سال گذشته نیز متقاضیانی از سه استان برای ایجاد واحد پرورش و کشتارگاه بهداشتی و مجاز با هدف استحصال، بسته‌بندی و صادرات گوشت این دام‌ها پیگیر موضوع بودند، اما سازمان دامپزشکی برای تعیین فرایند کار، با وزارت جهاد کشاورزی و دستگاه‌های مرتبط مکاتبه کرد.
وی تأکید کرد: در حال حاضر در کشور هیچ واحد مجاز پرورش تکسمیان یا کشتارگاه مجاز برای استحصال گوشت آنها نداریم. همچنین تاکنون شیوه‌نامه، دستورالعمل یا برنامه اجرایی مشخصی برای صدور مجوز این فعالیت تدوین نشده است.
صالحی افزود: متقاضیانی درباره امکان تولید این محصولات پرس‌وجو کرده‌اند، اما تاکنون درخواستی برای بازدید و ارزیابی زمین با هدف احداث واحد دریافت نشده است.
وی درباره نامه منتشرشده در فضای مجازی نیز گفت: این نامه ابلاغ یک شیوه‌نامه یا سیاست اجرایی نبود، بلکه درباره سازوکارها و پیش‌نیازهایی بود که برای چنین فعالیتی باید در نظر گرفته شود. اگر متقاضیان بتوانند ضوابط بهداشتی سازمان دامپزشکی را رعایت کنند و واحدی مطابق با این استانداردها احداث کنند، امکان بررسی درخواست و صدور مجوز وجود خواهد داشت؛ با این حال، در حال حاضر دستورالعمل مشخصی برای این فعالیت نداریم.
رئیس سازمان دامپزشکی کشور با تأکید بر ضرورت نظارت کامل بر تولید احتمالی این محصولات گفت: در صورت تولید چنین محصولی در کشور، تمام مراحل شامل پرورش دام، مصرف خوراک و دارو، واکسیناسیون، درمان، حمل‌ونقل، کشتار و بسته‌بندی باید تحت نظارت‌های بهداشتی انجام شود. محصول تولیدشده نیز باید در واحد بسته‌بندی مجاز آماده‌سازی و با برچسب‌گذاری شفاف عرضه شود.
وی ادامه داد: یکی از موضوعات مهم برای سازمان دامپزشکی، نحوه نشانه‌گذاری و برچسب‌گذاری محصول است تا در مراحل حمل‌ونقل و عرضه با سایر کالاها مخلوط نشود و نوع محصول برای خریدار کاملاً مشخص باشد. این الزامات چه برای محصولی که در داخل کشور مصرف می‌شود و چه برای محصول صادراتی باید رعایت شود.
صالحی با بیان اینکه سازمان دامپزشکی مسئولیت نظارت بر سلامت غذایی جامعه را بر عهده دارد، اظهار کرد: در حال حاضر واحد غیرمجازی در کشور برای تولید این نوع گوشت وجود ندارد و در صورت مشاهده تولید یا عرضه غیرمجاز، پرونده تشکیل و با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.
وی از شهروندان خواست در صورت مشاهده موارد مشکوک، گزارش‌ها و شکایت‌های خود را از طریق سامانه ۱۵۲ سازمان دامپزشکی اعلام کنند. سازمان دامپزشکی در جایگاهی قرار دارد که وظیفه‌اش حمایت از تولید با محوریت سلامت است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه پیگیری‌ها در تامین فرآورده‌های خام دامی در داخل و واردات انجام می‌شود، افزود: سازمان علاوه‌بر نظارت بر تولیدات دامداری‌های کشور، در واردات کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی برای مصرف دامداری‌ها و مرغداری‌ها ترخیص با تاخیر همراه است که برای تایید سلامت این محصولات است.
صالحی گفت: ما انتظار داریم اتحادیه‌ها، تعاونی‌ها و اصناف که وظیفه واردات کالاهای مورد نیاز حوزه کشاورزی را برعهده دارند باید در حوزه سلامت اطلاع‌رسانی کنند تا اگر در جایی به شکل قهری در واردات برخورد می‌کند برای تضمین و اهمیت سلامت مردم است.
ماجرای عرضه مرغ‌های تاریخ گذشته چه بود؟
وی با رد اظهارات بزرگ‌نمایی شده در فضای مجازی، تاکید کرد که تمامی فرآیند‌های توزیع و مصرف این محموله‌ها تحت نظارت دقیق سازمان‌های هم‌گروهی از جمله سازمان غذا و دارو و وزارت جهاد کشاورزی انجام می‌شود.
رئیس سازمان دامپزشکی توضیح داد: در سال گذشته، پیش از تغییر شرایط بازار، حجم ذخایر مرغ منجمد شرکت پشتیبانی حدود ۲۰ هزار و ۵۰۰ تن بود که با تغییر شرایط اقتصادی و نوسانات قیمت، سرعت عرضه این کالا با چالش مواجه شد. اما برخلاف آنچه در فضای مجازی با بزرگ‌نمایی مطرح شده، واقعیت این است که از این حجم، حدود ۱۵ هزار تن به سرعت روانه بازار شده و تنها ۵ هزار و ۴۰۰ تن از این محموله باقی مانده بود که تاریخ مصرف آنها به محدوده یک تا سه ماه نزدیک شده بود.
وی در ادامه تاکید کرد: برخلاف تصور عمومی، این کالاها به هیچ عنوان به صورت مستقیم و بدون بازبینی، وارد چرخه عرضه در خرده‌فروشی‌ها و واحد‌های مصرف مستقیم نمی‌شوند.
رئیس سازمان دامپزشکی افزود: بر اساس تصمیمات کارگروه فنی و بهداشتی و با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، این محموله‌ها پس از انجام آزمایش‌های دقیق و تایید سلامت، تنها در دو مسیر مجاز قرار می‌گیرند نخست واحد‌های تولید فرآورده‌های گوشتی: جایی که کالا تحت فرآیند‌های حرارتی و صنعتی قرار می‌گیرد و دیگری مراکز عمده مصرف صنعتی که دارای نظارت مستقیم دامپزشک و مسئول فنی سازمان غذا و دارو هستند.
رئیس سازمان دامپزشکی با توضیح علمی درباره نحوه تضمین سلامت این محصولات، بیان کرد: استفاده از فرآیند‌های صنعتی، خطای انسانی و بیولوژیک را به حداقل می‌رساند. در فرآیند تولید فرآورده‌های گوشتی حرارت‌دیده، کالا تحت فشار و دمای بالا قرار می‌گیرد که منجر به از بین رفتن تمامی میکروارگانیسم‌ها و عوامل بیماری‌زا می‌شود. این یک استاندارد علمی برای سلامت است. همچنین، نظارت بر این زنجیره تنها محدود به یک نهاد نیست؛ بلکه ترکیبی از نظارت‌های سازمان دامپزشکی، سازمان غذا و دارو و سازمان حفظ نباتات در تمامی مراحل از ورود به واحد صنعتی تا فرآوری نهایی، به صورت هم‌افزا اعمال می‌شود.
صالحی با تاکید بر مسئولیت‌پذیری سازمان در برابر دغدغه‌های مردم و نهاد‌های قضایی، بیان کرد: ما با دریافت گزارش‌های مستند از تمامی استان‌ها، تمامی ارقام و تحلیل‌ها را به نهاد‌های نظارتی و دستگاه قضایی ارائه کرده‌ایم. هدف ما شفاف‌سازی این است که بدانید هیچ محصول مشکوکی بدون تاییدیه آزمایشگاهی و بدون طی کردن چرخه سلامت، به سفره مردم نخواهد رسید و از این محموله ۵ هزار و ۴۰۰ تن گوشت مرغ با تمام آزمایش‌های لازم در آزمایشگاه‌های مرجع تنها ۲۷ تن اجازه مصرف نیافت.
پاسخ به ابهامات فضای مجازی و شفاف سازی وضعیت موجود
رئیس سازمان دامپزشکی در واکنش نسبت به انتشار اخباری در فضای مجازی پرداخت و گفت: پیشنهاد ما همواره این بوده که پاسخگویی به پرسش‌ها و ارائه بیانیه‌ها، از طریق مراجع رسمی و پیش از انتشار شایعات در فضای مجازی صورت گیرد تا از ایجاد پرسش‌های بی‌پاسخ جلوگیری شود.
صالحی با اشاره بر پتانسیل اقتصادی این حوزه تصریح کرد: باید تاکید کرد که در حال حاضر، هیچ واحد مجاز پرورش یا کشتارگاه بهداشتی برای تکسمیان در داخل کشور وجود ندارد. با این حال، با حجم بسیار بالای تقاضا و متقاضیان رو‌به‌رو هستیم. این حوزه تنها محدود به مصرف داخلی نیست؛ بلکه بازار هدف گسترده‌ای دارد و از نظر پتانسیل صادرات شیر، گوشت و فرآورده‌های خوراکی و غیرخوراکی تکسمیان، فرصت‌های بسیار ارزشمندی پیش روی کشور قرار دارد که با تدوین سازوکار‌های قانونی، قابل بهره‌برداری خواهد بود.
معاون وزیر جهاد کشاورزی درباره شناسنامه‌دار شدن محصولات کشاورزی و دامی، گفت: سازمان دامپزشکی از نخستین دستگاه‌هایی بوده که استفاده از سامانه‌ها و نرم‌افزار‌ها را برای شناسایی و ردیابی کالاهای تحت پوشش خود در دستور کار قرار داده است.
