گوناگون 04:07 - 11 آبان 1392
از قرون اولیه تاریخ اسلام، گردآوری کلمات حضرت امیر به ویژه خطبه‌های آن بزرگوار، مورد توجه بوده است.


چنان چه مسعودی (م 346 ق) می‌گوید:

و الذی حفظ الناس عنه ـ علیه السلام ـ من خطبه فی سائر مقاماته اربعمأه خطبه و نیف و ثمانون خطبه یوردها علی البدیهه و تداول الناس عنه قولاً و عملاً.[1]

برخی از کسانی که در کتب فهارس به عنوان جامع و گردآورنده خطب و قضاوتهای حضرت امیر ـ علیه السلام ـ معرفی شده‌اند، از این قرار است:

1. عبیدالله بن ابی رافع: شیخ طوسی در فهرست گفته است:

عبیدالله بن رافع (رض) کاتب امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ له کتاب قضایا امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ .[2]

2. زید بن وهب جهنی: شیخ طوسی در فهرست نوشته است:

زید بن وهب له کتاب خطب امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ علی المنابر فی الجمع و الاعیاد و غیرها.[3]

3. محمد بن قیس بجلی: شیخ الطائفه درباره‌اش گفته است:

محمد بن قیس البجلی له کتاب قضایا امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ .[4]

4. اصبغ بن نباته: در فهرست شیخ آمده است:

الاصبغ بن نباته کان من خاصه امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ و عمر بعده و روی عهد مالک الاشتر الذی عهد الیه امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ لما ولاه مصر وروی وصیه امیر المؤمنین الی ابنه محمد بن الحنفیه.[5]

5. اسماعیل بن مهران: شیخ طوسی درباره‌اش گفته:

لقی الرضا ـ علیه السلام ـ و روی عنه و صنف مصنفات کثیره منها خطب امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ .[6]

6. ابواسحاق ابراهیم بن هاشم قمی: شیخ در فهرست گوید:

انه لقی الرضا ـ علیه السلام ـ و الذی اعرف من کتبه النوادر و کتاب قضایا امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ .[7]

7. صالح بن ابی حماد رازی: نجاشی درباره‌اش گوید:

لقی ابا الحسن العسکری ـ علیه السلام ـ له کتب منها کتاب خطب امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ .[8]

7. هشام کلبی (م 206 ق): نجاشی گوید:

کان یختص بمذهبنا... و له کتب کثیره منها کتاب الخطب.[9]

ابن ندیم در الفهرست تصریح کرده که وی جامع خطب امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ بود.[10]

9. ابراهیم بن نهمی: شیخ و نجاشی گفته‌اند: له کتب منها کتاب الخطب.[11]

10. ابوالحسن علی بن محمد مدائنی (م 225 ق): صاحب روضات درباره‌اش گفته است:

ابوالحسن المدائنی الاخباری صاحب کتاب الاخبار و التواریخ الکثیره التی تزید علی مأتی کتاب منها کتاب خطب امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ .[12]

11. عبدالعزیز جلودی: نجاشی در رجال گوید:

له کتب قد ذکرها الناس منها کتاب مسند امیر المؤمنین ... کتاب خطبه، کتاب شعره، کتاب قضاء علی، کتاب رسائل علی، کتاب مواعظه، کتاب الدعاء عنه.[13]

12. عبدالعظیم حسنی: نجاشی گفته است:

له کتاب خطب امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ .[14]

13. ابراهیم ثقفی (م 283 ق): نجاشی می‌گوید:

و له تصنیفات کثیره انتهی الینا، منها کتاب رسائل امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ و اخباره ... کتاب الخطب السائره.[15]

14. محمد بن خالد برقی: در رجال نجاشی آمده:

له کتب منها کتاب الخطب.[16]

15. محمد بن احمد کوفی صابونی: نجاشی درباره‌اش گوید:

له کتب منها کتاب الخطب.[17]

16. محمد بن عیسی اشعری: درباره‌اش گفته‌اند:

دخل علی الرضا ـ علیه السلام ـ و سمع منه و روی عن ابی جعفر الثانی، له کتاب الخطب.[18]

17. جاحظ (م 255 ق) صد کلمه از کلمات قصار حضرت را گردآورده با عنوان «مطلوب کل طالب من کلام امیر المؤمنین علی بن ابیطالب» و گفته است:

کل کلمه منه تفیء بالف من محاسن کلام العرب.

این صد کلمه با سه شرح از ابن میثم، رشید وطواط و عبدالوهاب به چاپ رسیده است.[19]

هم چنین علامه تهرانی در الذریعه تعداد قابل توجهی، از اصول، که حاوی خطب حضرت امیر بودند را فهرست کرده است.[20]

این نمونه‌ای بود از معرفی کسانی که درصدد جمع خطب و رسائل حضرت امیر برآمدند، و به اجمال دانسته می‌شد که گردآوری خطب، رسائل، کلمات قصار و قضایای امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ از دوره‌های نخست مورد توجه بوده است و نویسندگان بسیاری بر آن همت گماشته‌اند.

این امر پس از سید رضی نیز متداول بوده است:

1. عبدالواحد بن محمد تمیمی آمدی (م 510 ق) در کتاب غرر الحکم یازده هزار و پنجاه کلمه از کلمات قصار حضرت را گرد آورد.

2. ابو عبدالله قضاعی (م 454 ق) در کتاب دستور معالم الحکم و ماثور مکارم الشیم قسمتی از کلمات حضرت را در نُه باب جمع کرد.[21]

3. طبرسی (م 548 ق) نیز کتاب نثر اللئالی را نگاشت و سخنان حضرت را به ترتیب حروف الفبا گرد آورد.[22]

4. ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه 1000 سخن از کلمات قصار حضرت را گردآورده است.[23]

سید رضی با دسترسی به منابع پیشینیان که تعدادی از آنها شمارش شد، و تا حمله طغرل بیگ به بغداد و آتش زدن کتابخانه‌ها، موجود بود، با ذوق سرشار ادبی خویش و وسعت اطلاعات بخشی از آن را گزینش کرد. بدین جهت در مقدمه می‌گوید: ... با این همه ادعا نمی‌کنم که همه سخنان امام را فراهم آورده‌ام و آنچه در این سو و آن سو بوده جمع کرده و چیزی از دست نداده‌ام. بلکه دور نیست که آنچه به دستم نیامده، بیش از این باشد که به من رسیده و آنچه در کمند جستجو افتاده کمتر از آن باشد که رمیده.[24]

[1] . مروج الذهب، ج 2، ص 19.

[2] . الفهرست، ص 107، ش 456.

[3] . همان، ص 72، ش 291؛ رجال النجاشی، ص 236.

[4] . الفهرست، ص 131، ش 579.

[5] . همان، ص 37.

[6] . همان، ص 11، 32.

[7] . همان، ص 4، ش 3.

[8] . رجال النجاشی، ص 140.

[9] . همان، ص 306.

[10] . الفهرست للندیم، ص 108.

[11] . الفهرست، ص 6، ش 8؛ رجال النجاشی، ص 14.

[12] . روضات الجنات، ج 5، ص 199.

[13] . رجال النجاشی، ص 167 ـ 168.

[14] . رجال العلامه الحلی، ص 130.

[15] . رجال النجاشی، ص 13 ـ 14.

[16] . همان، ص 236.

[17] . همان، ص 265.

[18] . رجال النجاشی، ص 239.

[19] . این مجموعه با تصحیح و تحقیق محدث ارموی، در 1390 ق، 1349 ش توسط سازمان چاپ دانشگاه به چاپ رسید.

[20] . الذریعه، ج 7، ص 187؛ ج 14، ص 111 ـ 112.

[21] . این کتاب توسط مکتبه المفید در قم از روی چاپ مصر افست شده است.

[22] . الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج 24، ص 53.

[23] . شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 4، ص 530 ـ 573.

[24] . مقدمه سید رضی بر نهج البلاغه.
پورتال بالون آگهی
 

پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار گوناگون

گوناگون
«جام نیوز» به افراد توصیه می‌شود به منظور آنکه کمتر دچار سردرد شوند میزان نمک مصرفی روزانه را کاهش دهند.
گوناگون
«جام نیوز» نقش شیر و لبنیات در سلامت مغز و پیشگیری از کاهش توانایی این عضو مهم، به ویژه در مورد جمعیت سالمند هر جامعه از اهمیت بالایی برخوردار است.
گوناگون
«جام نیوز» ما خودمان خوب می‌دانیم که این عشق را به ما داده‌اند و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف ما را از میان همة بندگان خدای سبحان را صلا زده است و سر سفرة کریمانة خویش نشانده است.
گوناگون
«جام نیوز» یک تمساح گرسنه از یکی ازتالاب های فصلی عسلویه وارد تاسیسات صنعت گاز ایران در این منطقه و منطقه پارس شد تا آنجا چیزی برای خوردن پیدا کند!
گوناگون
«تابناک» یکی از مراجع تقلید شیعیان با بیان اینکه وظیفه و کار اصلی علما این است که جامعه را به فهم و عقل و درایت دعوت کنند، گفت: جامعه بی عقل پذیرش عدل را ندارد.
گوناگون
رییس سازمان تعزیرات حکومتی خطاب به مدیران کل استان‌های مرزی
«خبرگزاری ایسنا» رییس سازمان تعزیرات حکومتی در دومین جلسه هماهنگی استانهای مرزی سازمان تعزیرات حکوتی بر عزم جدی این سازمان در مبارزه با قاچاق کالا و ارز تاکید کرد.
گوناگون
«همشهری آنلاین» وزیر کشور گفت: تلاش بر این است که انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی و پنجمین دوره خبرگان رهبری در کلان شهرها به صورت الکترونیکی برگزار شود.
گوناگون
«جام نیوز» در فصل‌های گرم سال نیز هربار بعد از جارو کشیدن خانه، کولر را خاموش کنید و با سر فرچه‌ای جاروبرقی، دریچه‌های کولر را جارو کنید تا گردوخاک آن گرفته شود.
گوناگون
«جام نیوز» فر را روی درجه ی 450 گرم کرده و روی سینی نچسب فر روغن اسپری کنید .
گوناگون
«همشهری آنلاین» افشای گزارش محرمانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته‌ای ترکیه نشان می‌دهد که آنکارا به بسیاری از توصیه‌های آژانس عمل نکرده است.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی
ماهیانه فقط 49 هزار تومان
دارای رنک 5 در گوگل
info@parsinews.ir


جدیدترین آگهی استخدامی روز کشور

ترجمه متون تخصصی و ویرایش توسط ویراستاران آمریکایی

فروش دامنه ، هاست ، گواهینامه SSL ، شارژ اسکایپ و لایسنس های ارزان قیمت

محصولات مرکز تلفن سانترال و تلفنهای تحت شبکه – ویپ


فروش انواع زیورآلات و نقره جات مارک و ژورنالی شامل انواع نیم ست,گردنبند, انگشترو ...ارسال به تمام نقاط ایران وپرداخت درب منزل

ارائه دهنده انواع بردهای آردوینو، شیلدهای مربوط و ماژولهای الکترونیکی به دانشجویان ، محققین و مهندسین



مجری کفپوش اپوکسی،پلی یورتان،ضد اسید و بتن سخت سالن های تولید، ورزشگاه ها و انبار ها

فروشگاه نسیم یاس تخصصی ترین فروشگاه آکواریوم و سایر حیوانات خانگی می باشد

مطالب حیوانات خانگی خرید و فروش حیوانات خانگی


بازار ترجمه ایران

بهترین فروشگاه اینترنتی موبایل، تبلت و لوازم جانبی با نازلترین قیمت تحویل رایگان درب منزل دارای نماد اعتماد الکترونیکی

قیمت روز بازار-فروش آنلاین-فروش اقساطی


خدمات جامع رزرو آنلاین برای کاربران و مراکز ورزشی


بانک اطلاعاتی انجام تشریفات شامل مزون,آرایشگاه,تالار,باغ,گل فروشی و ارائه دهنده تصاویر و اخبار روز زیبایی و مد




مرکز تخصصی مینی کامپیوتر و لوازم جانبی


موثرترین روش درمان ریزش مو و رشد مجدد مو در مردان و زنان


عرضه کننده لوازم جانبی موبایل و لوازم آرایشی و بهداشتی


فروش آنلاین به قیمت کارخانه

فروش محصولات فرهنگی و طرح های لایه باز

گروه سازین , خدمات دامین و هاستینگ+ بازاریابی آنلاین +تبلیغات آنلاین+ پیامک انبوه+ تبلیغات موبایلی انبوه + راه اندازی وب سایت


مرکز تخصصی فروش موبایل تبلت لپ تاپ و لوازم جانبی

خدمات توسعه و پیاده سازی سیستم های هوشمند، نمایندگی مایکروسافت در ایران

اس ام اس عاشقانه|جوک و مطالب خنده دار

دانلود مجله اینترنتی خریدیار گوشی موبایل


خرید بلیط هواپیما، رزرو بلیط هواپیما

سامانه پیام کوتاه رایگان، اعطای نمایندگی مستقل


در سایت IT13 می‌توانید با آخرین و جذاب‌ترین اخبار دنیای فناوری همراه باشید و تمام سوالات و نیازهای خود را با ما برطرف کنید

ایجاد وب سایت با تکنولوژی جدید رایانش ابری


به همراه دو شماره اختصاصی و بدون هزینه سالیانه


دارای نماد اعتماد الکترونیکی




پنل ارسال اس ام اس به داخل و خارج از کشور

پرتال جامع مهدویت، دشمن شناسی و جنگ نرم با محوریت زمینه سازی ظهور امام عصر(عج)

صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | عضویت | تبلیغات | ورود | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است