فرهنگی‌هنری 09:58 - 19 فروردین 1400

در ضرورت فراگذشتن از ترجمه

به گزارش خبرنگار مهر، حامد صفاریان پژوهشگر و مؤلف فلسفه در یادداشتی با عنوان «در ضرورت فراگذشتن از ترجمه»، به چگونگی ترجمه آثار فلسفی خصوصاً ترجمه آثار هگل به زبان فارسی پرداخته است:

با انتشاریافتن ترجمه‌ی جدیدی از «پدیدارشناسی روح» هگل، پرونده‌ی ترجمه‌ی آثار فلسفی به زبان فارسی را می‌توان بار دیگر مفتوح نمود و مورد تأمل قرار داد. من -از آنجا که این ترجمه‌ی اخیر را هنوز ندیده ام- نمی‌توانم شخصاً قضاوتی نهایی درباره‌ی کیفیت جزئیات آن داشته باشم؛ با این حال، با شناختی که از کار مترجمان دارم -به رغم برخی اختلاف نظرهایی که شاید با مترجمان در نفس این کار، یعنی ترجمه، جایگاه و غایت آن در نزد ما، و همچنین با روش انجام آن، داشته باشم- (تا اطلاع ثانوی) اطمینان دارم که این ترجمه در مقام مقایسه با ترجمه های بعضاً بسیار بد و نامطلوب پیشین از همین اثر، باید قابل استفاده ترین ترجمه برای پژوهندگان متن هگل در زبان فارسی باشد.

بدین ترتیب مترجمان این ترجمه‌ی اخیر ابزاری دقیق‌تر از ابزارهای پیشین در اختیار پژوهندگان جدی فلسفه‌ی هگل در زبان فارسی قرار داده‌اند و ارجمندی این کار سترگ ایشان از این نظر خدشه ناپذیر است. به همان سان که عدسی‌تراشان هلندی تلسکوپ را برای گالیله ساختند و در توسعه‌ی آن بدو یاری رسانیدند تا انقلاب علمی روزگار خود را پی‌ریزد، مترجمان متون فلسفی نیز به یک معنا ابزارسازان ارجمند فرهنگ و فلسفه به شمار می‌روند، چراکه هیچ فرساختی، خواه تمدّنی، خواه فرهنگی، بدون «ابزارِ دقیق» تحقق نمی‌پذیرد، و فلسفه نیز از این امر مستثنی نیست. ترجمه‌ی دقیق و درخور متون فلسفی از این نظر در حکم ساختن یکی از ابزارهای از آن‌خود کردنِ هیئات خردِ محقق شده و به منصّه‌ی ظهور رسیده در فرساخت‌ها و زبان‌های دیگر است.

با این‌حال هگل در نخستین بند از مقدمه‌ی پدیدارشناسی روح متذکر می‌شود که هر ابزاری که برای فراچنگ آوردن امری بکار گرفته شود لاجرم تغییری در نفس‌الامر پدید می آورد که دسترسی بدان را، چنان که فی حدّ نفسه هست، ناممکن می‌سازد، و در نهایت این تردید را در قالب این پرسش درمی‌افکند که اساساً در کار شناخت نفس‌الامر، استفاده از ابزار چونان یک واسطه خود تا چه اندازه موجه تواند بود؟ این تردیدی است که ای‌بسا در متون هگل بیش از هر متن دیگر مصداق داشته باشد؛ متونی که گویی به‌تمامی تن به هیچ ابزاری نمی‌دهند و به ذرات بنیادینی می‌مانند که در نظریه‌ی هایزنبرگ هیچ‌گاه نمی‌توان هم‌هنگام خصوصیات مکمل آن‌ها در تمامیت‌شان، هرچند با دراختیارداشتن ابزارهایی بی‌نهایت دقیق، اندازه‌گیری نمود. با این اوصاف آیا اساساً می‌توان در این‌جا از «خود متن» سخن به میان آورد؟

اگر بخواهیم به این پرسش پاسخی منطبق با منطقی که خود فلسفه‌ی هگل کوششی برای تبیین و تصریح آن به شمار می‌رود ارائه دهیم، در خواهیم یافت که پاسخ «آری» است؛ و اصلاً به ضرورت جز «آری» نمی‌تواند بود. اینکه چگونه چنین چیزی ممکن است در گنجایش این یادداشت نیست. اما به اجمال همین اندازه می‌توان گفت که: ما وقتی به خود متن دست خواهیم یافت که بتوانیم آن را از آن‌ِخود کرده باشیم، یعنی از «خود» بی‌واسطه‌ی خود آغاز کنیم و از راه نفی آن، از خلال «غیر»، یعنی از خلال همان متنی که تصور می‌کردیم اصلاً خودی ندارد و یا اگر هم خودی داشته باشد هیچ گاه نمی‌توان به تمامی بدان دست یافت -یعنی همان رویکرد مترجمان-، «خود» را بجوییم و بازیابیم؛ خودی که دیگر نه آن خود بی واسطه‌ی نخست در تضاد با غیر، یا خود دست‌نایافتنی متن در تضاد با خود ما، بلکه خودی است که غیر را در خود حفظ و رفع، یعنی از آن‌خود کرده است و از این راه از خلال آن غیر به نزد خود بازگشته است، البته طی این راه مستلزم فراگذشتن از ترجمه چونان ترجمه و قدم گذاشتن در راه «فلسفه» است.

 
پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
مشکلات هنرمندان صنایع دستی
«خبرگزاری ایسنا» یک فعال حوزه صنایع‌دستی با اشاره به وضعیت دلخراش هنرمندانی که این روزها بیکار شده‌اند، گفت: بسیاری از هنرمندان در این مدت تغییر شغل داده‌اند. در جریان هستم که برخی از هنرمندان هم اکنون یا در اسنپ کار می‌کنند یا اینکه محصولاتشان را دست فروشی...
فرهنگی‌هنری
چهار منهای یک!
«خبرگزاری ایسنا» در میدان رقابت سریال‌های رمضانی، نام دو کارگردان کهنه کار و باسابقه، به همراه یک کارگردان کم تجربه تر به چشم می‌خورد که هر سه با ساخت آثار ملودرام به تلویزیون آمده‌اند.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» کلسیم فراوان‌ترین ماده‌ٔ مغذی در بدن است که به استحکام استخوان‌ها و دندان‌ها کمک می‌کند و در تنظیم عملکرد ماهیچه‌ها از جمله ماهیچه قلب نقش دارد.
فرهنگی‌هنری
سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا اعلام کرد
«خبرگزاری ایسنا» سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا بر واکسیناسیون رایگان علیه کووید۱۹ در قالب نظام شبکه و طبق اولویت‌بندی صورت گرفته، تاکید کرد.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان مرکزی گفت:نقش‌آفرینی ارتش در طول ۴۲ سال گذشته در صحنه های مختلف نشان‌دهنده آمادگی این نیروی خدوم در برابر حوادث مختلف است و ارتش در طول این سال‌ها به خوبی نشان داده که در راه تحقق آرمان‌های نظا...
فرهنگی‌هنری
وظیفه رسانه‌ها در انتخابات
«خبرگزاری ایسنا» معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر ماهیت دوسویه رسانه‌ها در انتخابات ریاست جمهوری، تاکید کرد که رسانه‌ها باید انعکاس‌دهنده همه صداها باشند. رسانه‌هایی که با جریان یک‌طرفه فعالیت می‌کنند همان بولتن و بروشور هستند.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» عبدالناصر ناظم‌بکایی، رئیس کمیسیون شکایات و حقوقی اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران و ناشر درگذشت.
فرهنگی‌هنری
نامه به ساترا و پاسخ به آن
«خبرگزاری ایسنا» انتقاد دبیر کارگروه ساماندهی مد و لباس وزارت ارشاد از برخی صحنه‌های مدلینگ و پوشش بازیگران در سریال «دراکولا»، مهران مدیری و دیگر عوامل این مجموعه‌ی شبکه نمایش خانگی را با چالشی جدید مواجه کرده است؛ جریانی که با ارسال یک نامه‌ از دو هفته قب...
فرهنگی‌هنری
نامه به ساترا و پاسخ به آن
«خبرگزاری ایسنا» انتقاد اخیر از برخی صحنه‌های «دراکولا»، مهران مدیری و دیگر عوامل این سریال را با چالشی جدید مواجه کرده است؛ جریانی که با ارسال یک نامه‌ انتقادی از دو هفته قبل آغاز و حالا متن آن رسانه‌ای شده است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری ایسنا» مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان خراسان رضوی گفت: جانفشانی بیش از سه هزار و ۸۸۵ شهید ارتش دیار امام مهربانی‌ها در دفاع از اسلام و انقلاب ستودنی است.

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

آگهی

تبلیغات متنی (ویژه)

تبلیغات متنی







































صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است