تشنگی تابستان و سیلاب زمستان در یک استان/ ماجرای پرآبِ بی‌آب!
خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: لرستان را به‌عنوان استانی با اقلیم چهارفصل و آب فراوان می‌شناسند؛ استانی که رودخانه‌های جاری و چشمه‌های فراوان آن همواره زبانزد بوده است اما این استان هیچ‌گاه از مواهب و برکات این پرآبی بهره‌مند نشده است.
پروژه‌های نیمه‌کاره، بلاتکلیف و کوچک مهار آب در استان و سهم پایین در تخصیص آب موجب شده تا لرستان از مزایای آب بی‌بهره باقی بماند؛ این در حالی است که بزرگ‌ترین پروژه انتقال آب کشور با عنوان «انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قمرود» را میزبانی می‌کند.
در آستانه سفر رئیس‌جمهور و اعضای کابینه به استان لرستان خبرگزاری مهر در سلسله گزارش‌هایی ضمن مطرح کردن برخی مسائل این استان، بستر طرح مطالبات و خواسته‌های مردم را فراهم خواهد کرد.
در این راستا منطبق بر نظام مسائل تدوین‌شده در این خبرگزاری، مهمترین مطالبات استان در حوزه‌های مختلف صنعتی، کشاورزی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و … مورداشاره قرار خواهد گرفت تا زمینهای برای توجه به این مطالبات در مصوبات سفر دولت فراهم شود.
برای پیگیری گزارش‌های مهر لینک «مطالبات مردم لرستان از دولت» را دنبال کنید. این لینک در کنار صفحه استانی خبرگزاری مهر قرار داده خواهد شد و مخاطبان این رسانه می‌توانند نکات مدنظر خود را در بخش نظرات در میان بگذارند.
تخصیص و مهار آب در صدر مطالبات
در این گزارش اظهارات مسئولان استان در رابطه با مهمترین مطالبه لرستانی‌ها را مرور می‌کنیم؛ تخصیص و مهار آب در حال حاضر در صدر مطالبات لرستانی‌ها از دولتمردان قرار دارد.
مطابق سند آمایش سرزمین استان لرستان بیشترین آب‌های ورودی و نزولات جوی منطقه غرب کشور متعلق به استان لرستان بوده و به‌تبع آن دارای بیشترین خروجی نیز است.
استان لرستان باوجود افزایش کمتر از دو برابری در آب‌های ورودی و نزولات جوی حجم آب‌های خروجی استان بیش از ۳ برابر بوده است به عبارتی آمار بیانگر این مطلب است که استان لرستان حجم آب‌های خروجی‌اش به نسبت، بیشتر از آب‌های خروجی سایر استان‌های منطقه است.
این امر نشان می‌دهد که لرستانی‌ها هیچ‌گاه از مواهب میزان آب تولیدی و خروجی از استان بهره‌مند نشده‌اند و به‌مثابه تشنه لب چشمه می‌ماند؛ استانی که همچنان بسیاری از روستاهای آن آب شرب ندارند، صنعت قابل‌توجهی برای مصرف آب هم ندارد و بخش عمده‌ای کشاورزی آن به‌صورت دیم صورت می‌گیرد.
مشکلات مرتبط با آب لرستان تاکنون در تریبون‌های مختلف مورداشاره قرارگرفته است و در آخرین مورد نماینده ولی‌فقیه در استان لرستان و امام‌جمعه خرم‌آباد در تریبون نماز جمعه از مکالمه تلفنی با معاون اول رئیس‌جمهور در این رابطه خبر داد.
انتقال مشکل آب لرستان به معاون اول رئیس‌جمهور
حجت‌الاسلام شاهرخی افزود: اینکه استان‌هایی از جهت اقلیمی خشک و نیمه‌خشک هستند و متفاوت با استان لرستان هستند که جزو چهار و پنج استان پر بارش کشور است و صنایع آب بَر و کشت‌های آب‌دوست را به آن سمت سوق داده‌اند از سوءمدیریت بوده و ما نباید از دولتی که الآن بر سر کار آمده و تازه‌کار خود را شروع کرده بخواهیم سو مدیریت‌های گذشته را در یک مدت کوتاه جبران کند.
حجت‌الاسلام شاهرخی با تأکید بر اینکه روش آبیاری کهنه غرق آبی در کشاورزی به‌جای آبیاری قطره‌ای بر مشکلات افزوده است که این هم به ضعف مدیریت برمی‌گردد بیان داشت: البته با یک برنامه بلندمدت و میان‌مدت می‌توان از وضعیت دشوار امروز خارج شد.
وی با بیان اینکه آب موضوع ملی است و نگاه ملی، عزم ملی و تقسیم‌کار ملی می‌خواهد ادامه داد: بر این اساس عبور از وضعیت فعلی نیازمند یک‌زمان منطقی است، ما هم در استان لرستان باید ضمن هوشیاری و دقت در مطالبه حق آبه و رساندن زمینهای آبی به میزان و نرم کشوری، در مطالبه گری، در شیوه سخن گفتن و بروز رفتارها بسیار هوشمندانه و با ظرافت و دقت عمل کنیم.
نماینده ولی‌فقیه در لرستان بیان داشت: یکی از وظایف منصوب ولی‌فقیه در استان تذکراتی است که به مسئولان استانی و کشوری می‌دهد، بیش از دو سال بوده که خدمت شما سروران گرامی هستیم، صدبار در کانال اطلاع‌رسانی خود در مورد مسائلی مانند تخصیص آب، حق آبه، سدها، شبکه آبیاری و… تذکرات لازم به مسئولان استانی و کشوری داده‌ایم و تقریباً هر ۱۰ روز یک‌بار این امر صورت گرفته است.
حجت‌الاسلام شاهرخی با اشاره به اینکه خوشبختانه مطالبه منطقی را از رسانه‌ها، خبرگزاری‌ها، زبان نمایندگان، دانشگاهیان و حوزویان مشاهده می‌کنیم و این با گذشته متفاوت است افزود: مطالبه گری منطقی و مبتنی بر اخلاق، همواره مدنظر بوده، دوشنبه و چهارشنبه‌شب، همین هفته نیز با دفتر معاون اول رئیس‌جمهوری تماس گرفتم و آن‌ها را در جریان وضعیت کم‌آبی استان پر آب لرستان قرار دادم، لرستان به علت پرآبی در زمستان دچار سیلاب می‌شود و به علت نبود سدها و یا سدهای تکمیل‌شده در تابستان دچار کمبود آب می‌شود.
وی تصریح کرد: این‌ها را هم البته قبلاً مکتوب ارسال کرده‌ام و تأکید کرده‌ام که لرستان باید در کنار چهار استان دیگر قرار بگیرد که در برنامه‌ریزی که برای رفع کمبود آب استان‌ها صورت می‌گیرد این استان هم جز آن موارد باشد، با این تفاوت که ما کمبود آب نداریم و نیاز نداریم آب از جای دیگر برای ما آورده شود، مشکل ما عدم تکمیل سدها، فقدان و عدم تشکیل شبکه‌های آبیاری به دشت‌های وسیع، تکمیل نشدن پمپاژهای آب برای انتقال آب از رودخانه‌ها به زمینهای کشاورزی است، درهرحال در دو تماس یادشده بر این موضوعات تأکید کردم و در سفر آینده رئیس‌جمهور به استان بر این موضوعات تأکید خواهم کرد.
آب بر چه اساسی تقسیم‌شده است؟
نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس شورای اسلامی هم در آخرین اظهارات خود با اشاره به پیگیری موضوع تخصیص آب لرستان افزود: ما به‌شدت پیگیر این موضوع هستیم، منتها کار باید به‌صورت اصولی و علمی پیش برود.
مهرداد ویسکرمی با تأکید بر اینکه من تحقیق و تفحص از وزارت نیرو را کلید زده‌ام و این امر از دولت پنجم تا دوازدهم خواهد بود عنوان کرد: باید «سروته» این موضوع روشن شود که اصلاً آب بر چه اساسی تقسیم‌شده است؟
وی با اشاره به اینکه حدود دو ماه دیگر، نوبت ما می‌شود در بحث ریاست مجمع نمایندگی، ادامه داد: من همه این وقت را به‌صورت کامل برای مسئله آب خواهم گذاشت.
نماینده مردم خرم‌آباد و چگنی در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: الآن هم که یقه وزیر را در کمیسیون کشاورزی گرفته‌ایم و موضوع را پیگیری خواهیم کرد.
حق آبه لرستان با هیاهو از بین نمی‌رود
و اما در پی حوادث و اعتراضات اخیر در حوزه آب کشور و دستور رئیس جمهور مبنی بر رسیدگی به مشکل آب خوزستان، اصفهان، یزد و چهارمحال و بختیاری؛ مردم و مسئولان لرستان معتقد بودند که نام این استان از فهرست این زنجیره جا افتاده است و این امر واکنش برخی نمایندگان لرستان را به همراه داشت.
ادامه و اجرای طرح‌های بین حوضه‌ای انتقال آب، بدون در نظر گرفتن حق سرچشمه‌ها نمایانگر زیاده‌خواهی و تبعیضی آشکار است، حق آبه لرستان مسئله‌ای نیست که با هیاهو و سروصدا از بین برود حجت‌الاسلام محمدرضا مبلغی رئیس مجمع نمایندگان لرستان ابتدا در توئیتی اعلام کرد: انتقال آب لرستان جهت صنایع فولادی استان‌های کویری یک خطای استراتژیک است. لرستان سرچشمه آب مورددعوای استان‌های مجاور است. باوجود چالش‌های آبی، روند مافیایی سابق انتقال آب می‌تواند تبعات امنیتی جبران‌ناپذیری به بار بیاورد.
وی تاکید کرد: ادامه و اجرای طرح‌های بین حوضه‌ای انتقال آب، بدون در نظر گرفتن حق سرچشمه‌ها نمایانگر زیاده‌خواهی و تبعیضی آشکار است، حق آبه لرستان مسئله‌ای نیست که با هیاهو و سروصدا از بین برود. وزارت نیرو بداند هرگونه تصمیم‌گیری منفعلانه با توجه به سناریوسازی و هیاهوهای غیر کارشناسی اخیر، بر وخامت بحران چالش ساز آب خواهد افزود و عواقب این موضوع بر عهده وزارت نیرو است.
تولید کننده آب محروم از آب!
رئیس مجمع نمایندگان لرستان همچنین در در گفت‌وگویی با خبرنگار مهر در سخنانی با تأکید بر ضرورت توجه وزارت نیرو و دولت به موضوع تخصیص آب لرستان اظهار داشت: با هیچ منطقی سازگار نیست که این استان از منابع آبی محروم باشد.
وی با تأکید بر اینکه این با هیچ منطقی سازگار نیست که جایی و استانی خودش تولیدکننده آب باشد اما از آب و منابع آبی خود بهره‌ای نبرد و همه آن برای پایین‌دست باشد تصریح کرد: ازنظر فقهی نیز منابع آبی از آن استانی است که آب در آنجا تولید می‌شود.
رئیس مجمع نمایندگان لرستان با تأکید بر اینکه ازنظر فقهی، قانونی، عرفی، وجدانی و هر لحاظی این اولویت وجود دارد که لرستان از منابع آبی خود برخوردار باشد افزود: تا استانی که خودش تولیدکننده و سرمنشأ آب است، تأمین آب نشود، تأمین آب جاها و استان‌های دیگر روا نیست.
حجت‌الاسلام مبلغی بابیان اینکه ما نمی‌خواهیم بگوییم که برای پایین‌دست آب نرود، ما نمی‌گوییم یکجا آب داشته باشد یکجا آب نداشته باشد افزود: ما هم‌وطن هستیم و مسائل انسانی و دینی اقتضا می‌کند که به فکر دیگران هم باشیم.
وی بیان داشت: اما تا وقتی‌که لرستان به آب نیاز دارد، باید در درجه اول آب این استان تأمین شود، بعد استان‌های دیگر در درجه دوم تأمین آب شوند.
بنابراین گزارش، لرستان با بیش از ۱۳۰ رودخانه دائمی و فصلی با طول حدود ۹۰۰۰ کیلومتر در دو حوضه کارون و کرخه با تولید حدود ۸ میلیارد مترمکعب رواناب و حدود ۴.۵ میلیارد مترمکعب رواناب ورودی به استان درمجموع ۱۲.۵ میلیارد مترمکعب، معادل ۱۲ درصد از آب‌های جاری کشور را تشکیل داده و یکی از غنی‌ترین شبکه‌های آب سطحی کشور است. مشروح گزارش‌های مهر از مشکلات و ظرفیت‌های آبی لرستان را می‌توانید اینجا دنبال کنید.
