هر "همانندی" در پایان‌نامه یا رساله به معنای تقلب نیست
به گزارش ایسنا، سیروس علیدوستی امروز در حاشیه مراسم رونمایی از پایگاه اطلاعات اصطلاح نامه‌های ایرانداک و پایگاه اطلاعات دا (دانش ایران: مشارکت ایرانیان در دانش جهان) با بیان اینکه پژوهشگاه‌ها در حوزه فعالیت خود بی‌مانند هستند، گفت: ماموریت بسیاری از دانشگاه‌ها مشابه است، در حالی که هر ۱۰ پژوهشگاه زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کار متفاوتی انجام می‌دهند؛ به عنوان مثال پژوهشگاه ما با پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله هیچ‌گونه قرابت کاری ندارد که بتوان آن را مقایسه کرد. بر این اساس اصحاب رسانه باید بیشتر به پژوهشگاه‌ها بپردازند.
وی ضمن اشاره به بحث همانندجویی در ایرانداک، تشریح کرد: از آنجایی که همانندجویی پیش از دفاع انجام می‌شود، آمار معتبری در این باره وجود ندارد. دانشجو بنا به درخواست خود یا استاد پیش از دفاع یا در حین نگارش پایان‌نامه می‌تواند همانندجویی را انجام دهد. گاهی به دلیل فراموشی یا ناآگاهی پیش می‌آید که دانشجو آنچه را در متن استفاده کرده به جایی استناد نداده است که همه این موارد با وجود ۴۰۰ هزار پایان‌نامه و رساله‌ای که در دیتابیس ایرانداک وجود دارد، قابل بررسی و اصلاح است و در مورد پایان‌نامه‌هایی که همانندجویی می‌شوند، می‌توان اطمینان حاصل کرد که کپی‌برداری و غیر مجاز نیستند.
رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) با تأکید بر اینکه همانندی در پایان‌نامه و رساله‌ها نیز دلیلی بر تقلب نیست، توضیح داد: در رشته‌هایی باید آثار قدیمی تحلیل شود و ۷۰ درصد کار را آثار قدیمی در بر می‌گیرد. این درحالیست که در رشته‌های دیگر گفته می‌شود دارویی در شهر اصفهان آزمایش شود؛ در حالی که همان دارو را یک نفر دیگر در شهر تبریز آزمایش کرده است و ۶۰ درصد این پایان‌نامه‌ها مشابه خواهند بود و فقط در دو بافت مختلف آزمایش شده‌اند. بنابراین داوری درباره اینکه همانندی برابر با تقلب است، بر عهده ما نیست و موسسات هنگامی که گزارش را دریافت می‌کنند تشخیص می‌دهند که آیا تقلبی صورت گرفته یا خیر و اگر به هر دلیلی چنین بوده، استاد راهنما یا موسسه اجازه دفاع را به دانشجویان نمی‌دهند.
علیدوستی با تأکید بر اینکه با وجود ۴۰۰ هزار پایان‌نامه و رساله ثبت شده در ایرانداک، امکان همانندجویی وجود دارد، تصریح کرد: مگر آنکه موسسه‌ای نسبت به ثبت پایان‌نامه یا رساله‌ها اقدام نکرده باشد که در این صورت چنانچه پایان‌نامه جدیدی هم ثبت شود، نمی‌توان با آنها همانندجویی انجام داد و احتمال خطا وجود دارد.
وی اضافه کرد: بضاعت ما تاکنون ثبت ۴۰۰ هزار پایان‌نامه و رساله و صدها هزار مقاله بوده که دانشگاه‌ها از آنها استفاده می‌کنند.
رئیس ایرانداک خاطر نشان کرد: از سال گذشته با ابلاغ‌هایی که در این حوزه صورت گرفته، تعداد پایان‌نامه‌ها و رساله‌های ثبت شده رو به گسترش است. به گمان من طی دو سال آینده، پوشش مدارک و همانندجویی افزایش پیدا خواهد کرد. هنر همانندجویی به پشتوانه داده‌هایی است که وجود دارد و اگر ثبت داده‌ها بیشتر انجام شود، همانندجویی نیز بهتر انجام خواهد شد.
علیدوستی ابراز امیدواری کرد: با پشتیبانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ثبت پایان‌نامه و رساله‌ها در ایرانداک طی یک تا دو سال آینده به بلوغ برسد و با اطمینان خوبی بتوانیم بگوییم آنچه بارگذاری می‌شود، همانندجویی را انجام داده و بعد دانشگاه یا وزارت‌خانه باید تشخیص دهند همانندجویی مجاز بوده یا خیر.
ممنوعیت چاپ پایان‌نامه‌های کاغذی از سال تحصیلی آینده
وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به ممنوعیت چاپ پایان‌نامه‌های کاغذی از سال تحصیلی آینده اشاره کرد و گفت: این موضوعی است که در دانشگاه‌ها دنبال می‌شود. ما تا یک یا دو سال گذشته نسخه چاپی را هم دریافت می‌کردیم، اما از آغاز سال ۹۸ این کار متوقف شده و بخشنامه فوق نیز کمک می‌کند فایل‌ها به درستی دریافت و به دیتابیس ما افزوده شود. امیدوار هستیم آیین‌نامه اجرایی به‌زودی در هیات دولت به تصویب برسد. این آیین‌نامه در حال تغییراتی است و نهایتاً تا یک یا دو هفته دیگر در مردادماه ابلاغ می‌شود و دانشگاه‌ها با توان بیشتری در این حوزه همکاری خواهند کرد، چرا که مسائل قانونی و ابهامات این حوزه برطرف شده است.
رئیس ایرانداک در پایان ضمن ارائه آخرین آمار پایان‌نامه‌ها و رساله های ثبت شده، تصریح کرد: پایان‌نامه و رساله‌ها دو مدل ثبت شده‌اند؛ الگوی اول پیش از نظام ثبتی بوده که در سال ۸۷ آغاز شده است. امروز تعداد پایان‌نامه‌ها و رساله‌های ثبت شده و نیز تعدادی که پیش‌تر با پست به ما داده شده، روی هم رفته بیش از ۷۰۰ هزار پایان‌نامه و رساله و پیشنهاده در دیتابیس "گنج" را شامل می‌شود و ما این آمادگی را داریم که از همه دانشگاه‌ها این اطلاعات را دریافت کنیم.
انتهای پیام
