ششمین گزارش زیست‌بوم دانش‌بنیان منتشر شد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - مصطفی عرب مدیر عامل شرکت دانش پژوهان در همایش رونمایی از ششمین گزارش زیست‌بوم دانش‌بنیان گفت: این گزارش به ارائه آمار و شاخص‌های کلیدی اکوسیستم دانش‌بنیان می‌پردازد و با تمرکز بر توسعه کمی و کیفی، به سیاست‌گذاران و فعالان این حوزه امکان تحلیل و برنامه‌ریزی دقیق را می‌دهد. روند تهیه گزارش شامل جمع‌آوری و پاکسازی داده‌ها، پردازش کلان داده‌ها، طراحی شاخص‌های کیفی و تدوین گزارش نهایی است و تلاش شده شاخص‌ها مبتنی بر استاندارد‌های بین‌المللی و نیاز‌های سیاستگذار طراحی شوند.

او افزود: گزارش نشان می‌دهد که تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان تا پایان سال ۱۴۰۰ به ۱۲ هزار و ۶۹۲ شرکت رسیده و حدود ۲۵۰۰ شرکت موفق به تمدید نشدند. بسیاری از شرکت‌ها بیش از پنج سال از زمان دانش‌بنیان شدنشان گذشته، اما چرخه تجاری را طی نکرده‌اند و انتظار می‌رود این عدد در سال‌های آینده افزایش یابد. برای سنجش اقتصاد دانش‌بنیان، شاخص‌های مختلفی مانند سهم از GDP، سهم اشتغال، سهم تسهیلات بانکی و بازار سرمایه در نظر گرفته شده است.

عرب بیان کرد: گزارش به شاخص‌های جایگزین نیز پرداخته است؛ به عنوان نمونه، شرکت‌های دانش‌بنیان تولیداتی به ارزش حدود ۲۵ میلیارد دلار داشته‌اند و با صرف ۴ تا ۶ میلیارد دلار ارز، مانع خروج حدود ۱۸ میلیارد دلار ارز از کشور شده‌اند. این آمار با توجه به میزان واردات سالانه حدود ۱۰۰ میلیارد دلار، جایگاه شرکت‌های دانش‌بنیان را بهتر نشان می‌دهد.

به گفته مدیرعامل این شرکت، یکی از نکات مهم گزارش، تمرکز بر شرکت‌های بزرگ به عنوان پیشران اقتصاد دانش‌بنیان است. پنج درصد از شرکت‌ها حدود ۹۰ درصد از وام‌ها و ضمانت‌نامه‌های بانکی، ۷۴ درصد از درآمد، ۸۵ درصد از درآمد محصولات دانش‌بنیان، ۸۴ درصد از صادرات و ۶۶ درصد از اشتغال را به خود اختصاص داده‌اند. در مقابل، برای شرکت‌های نوپا برنامه‌هایی همچون ارزش‌گذاری دارایی‌ها، اصلاح ساختار مالی و استفاده از بازار سرمایه طراحی شده است.

او اظهار کرد: تامین مالی به عنوان موتور محرک اقتصاد دانش‌بنیان نیز محور دیگری از گزارش است. درصد کمی از شرکت‌ها بخش بالایی از تسهیلات بانکی را دریافت کرده‌اند، اما سهم شرکت‌های دارای تسهیلات فعال از ۲۲ درصد در سال ۹۹ به ۳۹ درصد افزایش یافته و انتظار می‌رود این روند ادامه داشته باشد. بانک‌ها، به ویژه بانک‌های خصوصی که خدمات تخصصی به شرکت‌های دانش‌بنیان ارائه می‌دهند، نقش کلیدی در توسعه این اکوسیستم ایفا کرده‌اند.

او گفت: علاوه بر این، امسال فصل زیرساخت‌های فناوری به گزارش اضافه شده تا جایگاه فناوری و نقش آن در توسعه اکوسیستم دانش‌بنیان به تفصیل بررسی شود. دسترسی آنلاین به این داده‌ها نیز به منظور استفاده به هنگام توسط سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان در نظر گرفته شده است تا شاخص‌ها و اطلاعات آماری بتوانند روند رشد شرکت‌های دانش‌بنیان را پایش و هدایت کنند.