تضاد منافع ترکیه و رژیم اسرائیل در سوریه: تقابل نفوذ با تجزیه

باشگاه خبرنگاران جوان؛ مینا عظیمی - این مقاله که در روزنامه آمریکایی واشنگتن پست منتشر شده، به بررسی تشدید تنش‌های ترکیه و رژیم تروریستی اسرائیل و تضاد منافع ژئواستراتژیک بین آنها می‌پردازد که ممکن است منجر به یک مسیر برخورد بالقوه شود.

پس از بررسی برخی از نشانه‌های برخورد، این مقاله به گزارشی از موسسه مطالعات امنیت داخلی رژیم تروریستی اسرائیل به ریاست رئیس سابق اطلاعات نظامی (امان) اشاره می‌کند که احتمال می‌دهد این رژیم بتواند از همکاری با ترکیه، تنها قدرت با نفوذ بر ابومحمد الجولانی، برای کاهش خطر درگیری نظامی بین اسرائیل و سوریه بهره‌مند شود.

سقوط دولت بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه روابط پرتنش بین ترکیه و رژیم تروریستی اسرائیل را تشدید کرده است، زیرا منافع متضاد آنها در سوریه، روابط را به سمت مسیری برخورد بالقوه سوق می‌دهد.

مواضع متضاد در قبال آینده سوریه

ترکیه که مدت‌ها از گروه‌های مخالف اسد حمایت کرده است، به عنوان بازیگری کلیدی در سوریه ظاهر شده و خواستار سوریه‌ای باثبات است که در آن یک دولت مرکزی، قدرت خود را در سراسر این کشور نشان دهد. این کشور از توافق تاریخی که دولت موقت جدید سوریه این هفته با نیرو‌های دموکراتیک سوریه (قسد) به رهبری کرد‌ها برای ادغام با دولت و ارتش سوریه امضا کرد، استقبال کرد.

از سوی دیگر، رژیم تروریستی اسرائیل همچنان نسبت به ابومحمد الجولانی، رئیس‌جمهور موقت سوریه در دوره انتقالی، بسیار بدبین است و به ریشه‌های او در القاعده اشاره می‌کند. همچنین از نفوذ ترکیه بر دمشق محتاط است و به نظر می‌رسد که می‌خواهد سوریه پس از آنکه در زمان اسد به کشوری ضد این رژیم تبدیل شده بود، تجزیه شود.

موسسه بروکینگز در واشنگتن می‌گوید: سوریه به صحنه جنگ نیابتی بین ترکیه و اسرائیل تبدیل شده است، که به وضوح به یکدیگر به عنوان رقبای منطقه‌ای نگاه می‌کنند. این یک پویایی بسیار خطرناک است، زیرا در تمام جنبه‌های روند انتقال سوریه، تضادی بین مواضع ترکیه و اسرائیل وجود دارد.

پس از سقوط اسد، اسرائیل مناطقی را در جنوب سوریه اشغال کرد که به گفته مقامات صهیونیست، هدف آن دور نگه داشتن گروه‌های متخاصم از مرزهایش بود. دولت جدید سوریه و سازمان ملل متحد اعلام کردند که تجاوزات رژِم تروریستی اسرائیل، توافق آتش‌بس سال ۱۹۷۴ بین دو طرف را نقض می‌کند و از این کشور خواستند که عقب‌نشینی کند با این وجود رژیم تروریستی اسرائیل نه تنها خاک سوریه را ترک نکرد بلکه حملات هوایی را علیه مواضع نظامی به جا مانده از نیرو‌های اسد انجام داد و برنامه‌های خود را برای حفظ حضور طولانی مدت در منطقه اعلام کرد.

تحلیلگران می‌گویند رژیم تروریستی اسرائیل نگران احتمال گسترش حضور نظامی ترکیه در داخل سوریه است. از سال ۲۰۱۶، ترکیه عملیاتی را در شمال سوریه برای عقب راندن شبه‌نظامیان کرد سوری مرتبط با حزب کارگران کردستان ممنوعه انجام داده و نفوذ خود را در شمال کشور از طریق پایگاه‌های نظامی و اتحاد با گروه‌های مخالف اسد حفظ می‌کند.

مقامات دفاعی ترکیه اظهار داشته‌اند که ترکیه و سوریه در حال حاضر برای تقویت دفاع و امنیت این کشور همکاری می‌کنند و یک هیات نظامی هفته آینده از سوریه بازدید خواهد کرد.

نیمرود گورین، رئیس موسسه میتفیم یک مرکز تحقیقاتی اسرائیلی متخصص در سیاست خارجی، اظهار داشت که برخلاف ترکیه که نمی‌خواهد سوریه تجزیه شود، زیرا در آن صورت خطرات علیه انکارا در این کشور بسیار قوی خواهد شد، به نظر می‌رسد که رژیم تروریستیاسرائیل در حال حاضر سوریه تجزیه شده را ترجیح می‌دهد، با این ادعا که این امر می‌تواند امنیت رژیم را بهتر تقویت کند.

او گفت که رژیم نگران ابومحمد الجولانی و روابط تکفیری او است و می‌ترسد که تقویت قدرت او، آنچه را که رژیم تروریستی اسرائیل تهدید جهادی در امتداد مرز‌های شمالی خود می‌نامد، ایجاد کند.

مقامات صهیونیستی می‌گویند که حضور نظامی سوریه در جنوب این کشور را تحمل نخواهند کرد و پس از درگیری‌های کوتاه مدت بین نیرو‌های امنیتی جدید سوریه و گروه‌های مسلح دروزی، تهدید به حمله به یکی از حومه‌های دمشق برای دفاع از اعضای اقلیت دروزی که هم در اسرائیل و هم در سوریه زندگی می‌کنند، کرده‌اند. فاصله دمشق تا ارتفاعات جولان تحت کنترل اسرائیل حدود ۶۰ کیلومتر (۳۷ مایل) است.

اختلافات عمیق و تهدیدهای متقابل

ترکیه و رژیم تروریستی اسرائیل پیشتر متحدان نزدیک بودند، اما روابط آنان با تنش‌های اتفاق افتاده اکنون دچار شکافی مشخص شده است. اردوغان ادعا می‌کند منتقد سیاست‌های رژیم تروریستی اسرائیل در قبال فلسطینیان است و حمایت اردوغان از حماس، رژیم تروریستی اسرائیل را خشمگین کرده است.

پس از جنگ غزه، ترکیه جنایات رژیم تروریستی اسرائیل را به شدت محکوم کرد، قطع روابط تجاری خود را با این رژیم اعلام کرد و به پرونده نسل‌کشی که آفریقای جنوبی علیه رژیم تروریستی اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری سازمان ملل متحد مطرح کرده بود، پیوست.

تحلیلگران می‌گویند که مقامات ترکیه اکنون به طور فزاینده‌ای نگران این هستند که رژِم تروریستی اسرائیل از خواسته‌های خودمختاری کردها، دروزی‌ها و اعتراضات علوی‌ها حمایت کند. اردوغان هفته گذشته تهدیدی ضمنی علیه اسرائیل صادر کرد و گفت: کسانی که به دنبال ایجاد اختلافات قومی و مذهبی در سوریه برای بهره‌برداری از بی‌ثباتی در این کشور هستند، باید بدانند که نمی‌توانند به اهداف خود برسند.

هفته گذشته، تروریست‌های متحد با حاکمان جدید که برخی از آنها توسط ترکیه حمایت می‌شوند حملات تلافی‌جویانه‌ای را علیه شهروندان سوری به خصوص اقلیت علوی انجام دادند. گروه‌های دیده‌بان حقوق بشر اعلام کردند که طی این حملات خشونت آمیز هزاران غیرنظامی کشته شده‌اند.

شارین هاسکل، معاون وزیر امور خارجه رژیم تروریستی اسرائیل با هدف قرار دادن ترکیه از این جنایات شبه نظامیان و عناصر الجولانی را محکوم کرد و با سوءاستفاده از این وضعیت افزود که این رژیم برای جلوگیری از تهدید در امتداد مرز‌های خود از رژیم جهادی جدید در سوریه تلاش می‌کند.

تشدید تنش‌ها و چشم‌انداز آینده

دخالت اسرائیل در سوریه در حال افزایش است و درحالی عناصر الجولانی در ساحل سوریه درحال کشتار غیرنظامیان هستند این رژیم خود را ناجی مردم سوری نشان داده است. دروزی‌ها، یک فرقه مذهبی کوچک، خود را در میان حاکمان جدید سوریه که از تکفریان هستند، گرفتار می‌بینند. رژیم تروریستی اسرائیل نیز با استفاده از ترس این اقلیت و برای توجیه کردن اشغال خاک سوریه اعلام کرد که کامیون‌های کمک غذایی را برای دروزی‌ها در جنوب سوریه فرستاده و به برخی از دروزی‌های سوری اجازه می‌دهد برای کار به بخش تحت اشغال اسرائیل در ارتفاعات جولان عبور کنند.

الجولانی که در اظهارات اولیه خود نسبت به رژیم تروریستی اسرائیل آشتی‌جویانه صحبت می‌کرد و بار‌ها خود او و مقامات دولتش تاکید کرده بودند که با این رژیم قصد ندارند که بجنگند، لحن جدی‌تری نسبت به اشغالگری رژیم تروریستی اسرائیل گرفته در سخنرانی در نشست اضطراری اتحادیه عرب که اخیرا در قاهره برگزار شد، گفت: گسترش تجاوزکارانه اسرائیل نه تنها نقض حاکمیت سوریه، بلکه تهدیدی مستقیم برای امنیت و صلح در کل منطقه است.

موسسه بروکینگز می‌گوید که تنش‌های فزاینده بسیار نگران‌کننده است. این موسسه افزود: در گذشته، ما شاهد بودیم که اسرائیل و ترکیه گاهی اوقات درگیر اختلافاتی می‌شوند، اما می‌توانستند روابط امنیتی خود را از هر چیز دیگری جدا کنند. اما اکنون آنها فعالانه در تلاش برای تضعیف یکدیگر هستند. سوال این است: آیا دو طرف خطوط قرمز یکدیگر را می‌دانند؟

منبع: الخنادق