جنگ ایران؛ تورم جدید برای آمریکاییها با افزایش قیمت سوخت، مواد غذایی و بلیط هواپیما
باشگاه خبرنگاران جوان، اعظم پورکند - در روزهای آغازین جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بدترین پیشبینیها از هزینههای این درگیری بیرحم بود: افزایش قیمت نفت، رکود جهانی و فاجعه اقتصادی.
اما شش ماه پس از شروع درگیری، بدترین پیشبینیها محقق نشده است، هرچند هیچ گوشهای از اقتصاد جهانی از تأثیر آن در امان نمانده است.
مایکل اشلی شولمن، استراتژیست سرمایهگذاری در سرتی پارتنرز، گفت: «تاکنون، اقتصاد جهانی معادل مالی یک صحنه از "مأموریت غیرممکن" را به نمایش گذاشته است.»
در اینجا نگاهی داریم به اینکه اقتصاد جهانی چگونه این جنگ را پشت سر گذاشته است و برندگان و بازندگان آن چه کسانی بودهاند:
بازارهای سهام از عدماطمینان بیزارند
تصمیم آمریکا و اسرائیل برای حمله به ایران در ۲۸ فوریه، تیتر یک رسانهها شد. این برای هر سرمایهگذاری برای احساس نگرانی کافی بود.
قیمت نفت افزایش یافت و والاستریت شروع به عقبنشینی کرد که منجر به پنج هفته متوالی کاهش شد. داو و نزدک وارد فاز اصلاح شدند. اساندپی ۵۰۰ بدترین ماه خود را از سال ۲۰۲۲ تجربه کرد.
اما از زمانی که بازار در اواخر مارس به پایینترین سطح خود رسید، یک تغییر جهت عمده رخ داده است. داو تقریباً ۱۹درصد، اساندپی تقریباً ۲۲درصد و نزدک ۲۷درصد افزایش یافتهاند. اگر این افزایشها تا ماههای پایانی سال ۲۰۲۶ حفظ شود، هر سه شاخص چهارمین سال متوالی رشد خود را ثبت خواهند کرد.
صندوق بینالمللی پول در گزارش ژوئیه خود اعلام کرد که اقتصاد «توسط دو نیروی بزرگ، در جهتهای مخالف، شکل میگیرد.» جنگ رشد را تحت فشار قرار داده است، اما اشتیاق به هوش مصنوعی این فشار را جبران کرده است.
بارزترین پیامد اقتصادی جنگ، تأثیر آن بر نفت بوده است. با کند شدن حرکت نفتکشها از طریق تنگه هرمز به یک حرکت آهسته، قیمت نفت خام برنت از حدود ۷۲ دلار در هر بشکه در پایان دوره قبل از جنگ به حدود ۱۲۰ دلار افزایش یافت. اگرچه قیمتها کاهش یافته است، اما هنوز حدود ۲۰درصد نسبت به قبل از جنگ افزایش دارند.
قیمت نفت بر همه چیز از مداد رنگی گرفته تا لوازم آرایشی تأثیر میگذارد. بر اساس پیشبینی انجمن بینالمللی حمل و نقل هوایی، انتظار میرود هزینه سوخت جت به طور متوسط ۷۰درصد بیشتر از سال ۲۰۲۵ باشد. در نتیجه، شرکتهای هواپیمایی هزینه بلیط را افزایش دادهاند، هزینه بار اضافی را بالا برده و عوارض سوخت را اعمال کردهاند، در حالی که پروازها را کاهش داده یا از برنامههای افزودن مسیرهای جدید عقبنشینی کردهاند. گروه لوفتهانزا، به عنوان مثال، ۲۰٬۰۰۰ پرواز کوتاهبرد را لغو کرد. اسپیریت ایرلاینز، اگرچه سالها با مشکل روبهرو بود، ناپدید شد.
برت هاوس، اقتصاددان دانشگاه کلمبیا، گفت: «احتمال اینکه عوارض سوخت کاهش یابد و قیمت بلیط هواپیما کاهش یابد، در چند ماه آینده بسیار کم است. انتخاب کمتری برای مصرفکنندگان و رقابت کمتری بین شرکتهای هواپیمایی وجود دارد و در نتیجه، فشار کمتری برای مهار افزایش قیمت بلیط وجود دارد.»
با توقف نفتکشها و افزایش قیمت سوخت، جنگ، جذابیت فروش انرژی پاک را تقویت کرد.
فروش خودروهای برقی در برخی نقاط جهان به رکورد رسید. در سنگاپور، رشد سالانه خودروهای برقی به ۱۱۰درصد رسید. در نیوزیلند، این رقم به ۱۸۰درصد رسید؛ و در کلمبیا، خودروهای برقی ۳۰۰درصد افزایش یافتند.
بر اساس چشمانداز آژانس بینالمللی انرژی، پیشبینی میشود در سطح جهان، خودروهای برقی ۲۹درصد از کل فروش خودرو در سال ۲۰۲۶ را به خود اختصاص دهند که نسبت به ۲۵درصد در سال گذشته افزایش دارد. این رشد با توجه به کاهش تقاضا برای خودروهای برقی در دو اقتصاد بزرگ جهان، ایالات متحده و چین، چشمگیرتر است.
کشورهایی که به ویژه به نفت خلیج فارس وابسته بودند، به اقدام واداشته شدهاند. در جنوب شرق آسیا، رهبران استفاده بیشتری از انرژی تجدیدپذیر را اجرا کرده و در مورد استفاده از انرژی هستهای تحقیق کردهاند. در آفریقا، کشورها به دنبال گسترش پالایش داخلی و تسریع در نصب پنلهای خورشیدی بودهاند.
اسکات لمان، کارشناس زنجیره تأمین در اسپرا، یک شرکت اطلاعات عملیاتی، ۲۶ کشور و منطقه را شمارش کرده است که در پاسخ به جنگ، اقدامات انرژی پاک و برقیسازی را اعلام کردهاند.
او گفت: «بحران، سرمایهگذاری را سریعتر از هر چارچوب سیاستی که میتوانست ایجاد کند، مجبور کرده است.»
برای افراد مرفه، هزینههای ناشی از جنگ ممکن است به سختی قابل توجه باشد. برای فقیرترین افراد، داستان متفاوت است.
با توجه به اینکه خلیج فارس نه تنها در تولید نفت جهانی، بلکه در تولید کود نیز پیشرو است، جنگ ضربه سنگینی به کشاورزان وارد کرده است. درست زمانی که بسیاری از کشاورزان در حال تصمیمگیری در مورد محصولات خود بودند، قیمت کود افزایش یافت و در آوریل به اوج خود رسید و بر اساس شاخص قیمت بانک جهانی، ۴۴درصد بیشتر از قبل از جنگ بود.
در پاسخ، برخی از کشاورزان مصرف کود خود را کاهش دادند و به طور بالقوه برداشت سال آینده را به خطر انداختند. آریف گاسیلوف، کارشناس منابع طبیعی در گروه مشاوره گاسیلوف، گفت: «اگر در حال حاضر مصرف کود خود را کاهش دهید، به نوعی به سلامت خاک سال آینده قرض میدهید.»
برنامه جهانی غذای سازمان ملل هشدار داده است که دهها میلیون نفر ممکن است به سمت گرسنگی سوق داده شوند. کارل اسکائو، مدیر اجرایی موقت این برنامه، در جلسهای این هفته گفت که «خفه شدن صادرات کود» به آسیا و آفریقا ضربه سختی وارد کرده است. هزینههای بالاتر حمل و نقل نیز تلاشهای بشردوستانه خود برنامه جهانی غذا را مختل کرده است.
اسکائو گفت: «یک نفتکش نفت که در تنگه هرمز لنگر انداخته است، میتواند به معنای یک وعده غذای کمتر در روز برای یک کودک در سودان باشد. وقتی قیمت نفت بالا میرود، قیمت آرد، برنج و سبزیجات نیز بالا میرود.»
این جنگ تاکنون دهها میلیارد دلار برای ایالات متحده هزینه داشته است. همچنین صدها میلیارد دلار از تولید ناخالص جهانی پیشبینیشده را کاهش داده است. اما خانواده مردی که در مرکز همه اینها قرار دارد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور، در زمره ذینفعان بوده است.
شرکت پیمانکار نظامی پاوروس، که قرار است توسط اریک و دونالد ترامپ جونیور به بازار عرضه شود، یک قرارداد نیروی هوایی به ارزش تا ۹۰ میلیون دلار برای تأمین رهگیرهای سرنگونی پهپادهای ایرانی به دست آورد. به طور مشابه، شرکت سرمایهگذاری خصوصی ۱۷۸۹ کپیتال منیجمنت، که دان جونیور چند روز پس از انتخاب مجدد پدرش به آن پیوست، دارای سهام در چندین پیمانکار نظامی دیگر است که از این جنگ سود میبرند. یکی از آنها، اندوریل، مجوز فروش تا ۲ میلیارد دلار رهگیر پهپاد به کویت را از آمریکا دریافت کرد. دومی، اسپیسایکس ایلان ماسک، خدمات ماهوارهای برای هدایت پهپادهای آمریکایی علیه ایران ارائه میدهد؛ و سومی – شرکت موشکسازی فایرهوک دیفنس – قراردادهایی از پنتاگون برای پیشرانهها و کلاهکها به منظور بازسازی ذخایر رو به کاهش آمریکا به دست آورد.
الکساندرا هنینگ، سخنگوی ۱۷۸۹ کپیتال، گفت که دان جونیور در تصمیم سرمایهگذاری در آن شرکتها دخیل نبوده است، بنابراین «ارتباط شوم» وجود ندارد.
دموکراتها این هفته گزارشی منتشر کردند که نشان میدهد داراییهای ترامپ در سهام نفت و گاز تا ۱۵٫۵ میلیون دلار افزایش یافته است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، اصرار داشت که «هیچ تضاد منافعی وجود ندارد» و «رئیسجمهور ترامپ فقط به نفع مردم آمریکا عمل میکند.»
حتی با وجود اینکه امور مالی شخصی ترامپ سود برده است، اقبال سیاسی او موضوع دیگری است. این درگیری ناپسند بوده است و با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای، میتواند بر رأیدهندگان تأثیر بگذارد.
منبع: ای بی سی
12303117
مهمترین اخبار بینالملل
