توافق با عمان بر سر تنگه هرمز به‌زودی نهایی می‌شود/ ناامن شدن خلیج فارس در نتیجه اقدامات قهری آمریکاست

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری با اصحاب رسانه ضمن تبریک روز سیستان و بلوچستان گفت: هفته گدشته شاهد حمله تجاوزکارانه آمریکا به سیریک و شهادت فرزندان این آب و خال از جمله امیرعلی کریمی بودیم. مراسم جشن و سرور مردم کوهستک رگدر عروسی را هدف قرار دادند.

بقایی گفت: منطقه ما متلاطم است و طی شش ماه گذشته شاهد تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده‌ایم. در کنار این تجاوزات، با محاصره دریایی و جنگ اقتصادی آمریکا نیز مواجه هستیم؛ جنگی که تنها علیه ایران نیست، بلکه تجارت آزاد و بسیاری از کشورهای جهان را نیز هدف قرار داده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: همزمان، جنایات رژیم صهیونیستی در فلسطین و لبنان همچنان ادامه دارد و نسل‌کشی فلسطینیان متوقف نشده است. در چند روز اخیر نیز شاهد کشته شدن یک دانش‌آموز فلسطینی در نخستین روز سال تحصیلی بودیم. اکنون نیز با بیرون کشیدن پیکر شهدای فلسطینی از زیر آوار مواجه هستیم؛ به‌گونه‌ای که در یکی از موارد، پیکر بیش از یکصد نفر، از جمله ۷۰ کودک، از زیر آوار بیرون کشیده شد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: اجلاس سازمان همکاری شانگهای بسیار مهم بود و رئیس‌جمهور در حاشیه این اجلاس با تعداد زیادی از همتایان خود دیدار و گفت‌وگو کرد. همچنین دیدار کوتاهی با نخست‌وزیر چین داشت. این دیدارها در بازه زمانی کوتاهی انجام شد و طبیعتاً امکان برگزاری جلسات طولانی‌مدت وجود نداشت.

بقایی گفت: روابط جمهوری اسلامی ایران و چین بسیار خوب و رو به گسترش است. همچنین شنبه هفته آینده اجلاس بریکس در دهلی‌نو برگزار خواهد شد و ایران در این نشست نیز حضور خواهد داشت.

بقایی گفت: در خصوص اقدامات آمریکا در خاورمیانه، این پرسش مطرح است که اگر آنچه رخ داده جنگ نیست، دقیقاً چه عنوانی باید برای آن به کار برد؟ آنچه آشکار است، این اقدام علیه حاکمیت سرزمینی جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است. با هر بیان و ادبیاتی نمی‌توان شکست‌ها و شدت جنایات را پنهان کرد. همه دنیا شاهد بودند که در اسفندماه، آمریکا در اقدامی آشکار، اصول و موازین بین‌المللی را نقض کرد و ماهیت اقدام خود را نمی‌تواند با استفاده از الفاظ و تعابیر مختلف مخفی کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: آنچه رخ داد، یک تجاوز نظامی آشکار و خلاف همه اصول و موازین بین‌المللی بود. حتی در رسانه‌های آمریکایی نیز درباره ماهیت این اقدام مطالبی مطرح شد، اما آنچه مسلم است، این اقدام تجاوزکارانه بود و آمریکا قطعاً باید در قبال آن پاسخگو باشد؛ هم به دلیل تحمیل یک جنگ غیرقانونی علیه جمهوری اسلامی ایران و تجاوز نظامی به کشور و هم به دلیل تک‌تک جنایات جنگی که در جریان این تجاوز علیه مردم ایران صورت گرفت.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: درباره قطعنامه و گزارشی که مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منتشر کرده است، نحوه رفتار آژانس و شخص مدیرکل، یادآور داستانی تاریخی است که در آن، فردی خود را در معرض سوءاستفاده قدرت‌های دیگر قرار می‌دهد. متأسفانه آژانس و شخص مدیرکل، یا دست‌کم نحوه عملکرد آنها، این تصور را ایجاد می‌کند که خود را در معرض سوءاستفاده طرف‌های اروپایی و آمریکا علیه ایران قرار داده‌اند.

بقایی گفت: اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا از چند جهت بی‌معنا و فاقد توجیه است. از لحاظ حقوقی، این کشورها مدعی بودند که با استفاده از سازوکار موسوم به «اسنپ‌بک» می‌توانند قطعنامه‌های شورای امنیت را احیا کنند. این اقدام در شرایطی صورت گرفته که سه کشور اروپایی و آمریکا مجدداً موضوع هسته‌ای ایران را در شورای امنیت مطرح کرده‌اند؛ اقدامی که عملاً درستی مواضع ایران، چین و روسیه را اثبات می‌کند، چراکه این مسیر پیش از این نیز طی شده و غیرقانونی و غیرقابل اعمال بودن آن روشن شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: کشورهای اروپایی پیش از این نیز این مسیر را آزموده‌اند و نتیجه آن چیزی جز تحقیر و به حاشیه رانده شدن آنها نبوده است. در عین حال، موضوعات مرتبط با پرونده هسته‌ای ایران نیز نشان می‌دهد که رویکرد اتخاذشده از سوی این کشورها منطقی و قابل دفاع نیست.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: از یک سو آمریکا مدعی است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نمی‌تواند به مراکز و تأسیسات هسته‌ای ایران دسترسی داشته باشد، در حالی که مسیر دسترسی را خود آنها مسدود کرده‌اند؛ اما از سوی دیگر، ایران را به دلیل عدم امکان دسترسی آژانس به تأسیسات هسته‌ای مورد سرزنش قرار می‌دهند. این رویکرد مصداق بارز نقض غرض است و اقدام سه کشور اروپایی و آمریکا را بیش از پیش نشانه بدعهدی و سوءنیت آنها نشان می‌دهد.

بقایی گفت: جمهوری اسلامی ایران قطعاً در قبال اقدام نسنجیده سه کشور اروپایی و آمریکا، تدابیر لازم را اتخاذ خواهد کرد. ما بارها به کشورهای اروپایی توصیه کرده‌ایم که از این مسیر و از تجربه‌های گذشته درس بگیرند. همان‌طور که بارها گفته‌ایم، «آزموده را آزمودن خطاست.»

بقایی گفت: ما با کره جنوبی روابط خوبی داشته‌ایم و برای این روابط ارزش قائل هستیم. در عین حال، هرگونه همکاری یا مشارکت در اقدامات تجاوزکارانه و مداخله‌جویانه آمریکا در منطقه، به منزله همدستی با یک تجاوز نظامی آشکار تلقی خواهد شد و قطعاً به امن‌تر شدن وضعیت دریانوردی در منطقه کمک نخواهد کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: ما تاکنون هیچ درخواست یا اطلاع‌رسانی رسمی در این خصوص دریافت نکرده‌ایم، اما به نحو مقتضی با سفارت در ارتباط بوده‌ایم. با این حال، این هشدار را به صورت عمومی و در رابطه با همه کشورها مطرح می‌کنیم که مراقب باشند به ابزاری برای اعمال اقدامات تجاوزکارانه آمریکا تبدیل نشوند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: کشورهای منطقه و سایر کشورها باید توجه داشته باشند که مشارکت در اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکا، نه‌تنها کمکی به برقراری امنیت و ثبات نخواهد کرد، بلکه می‌تواند آنها را ناخواسته در مسیر اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه قرار دهد.

بقایی گفت: از ۹ اسفندماه، جمهوری اسلامی ایران با تجاوز نظامی آمریکا مواجه شده است و از همان زمان، خلیج فارس نیز ناامن شد؛ ناامنی‌ای که نه به دلیل اقدامات ایران، بلکه در نتیجه اقدام تجاوزکارانه آمریکا ایجاد شده و تا امروز نیز به شکل‌های مختلف ادامه یافته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: یکی از نمودهای این اقدامات، محاصره دریایی و تعرض به کشتی‌هاست. حمله به شناورهای مختلف در منطقه و اقداماتی که آمریکا طی روزهای اخیر علیه کشتی‌ها انجام داده، نمونه‌ای روشن از تداوم این رویکرد است. آنچه در روزهای اخیر اتفاق افتاد، از حیث تدابیر دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر ناوهای جنگی آمریکا، یک تحول تعیین‌کننده محسوب می‌شود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: اقدامات و تدابیر دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر ناوهای جنگی آمریکا، در واکنش به تجاوزات صورت‌گرفته اتخاذ شده است. این اقدامات همچنین بهانه‌ای برای حمله آمریکا به شناورهای تجاری ایران شده است؛ در حالی که حمله به شناورهای تجاری، اقدامی مغایر با اصول و موازین حقوق بین‌الملل و اقدامی غیرقانونی است.

بقایی گفت: حتی وزیر دفاع آمریکا نیز در اظهارات خود عملاً به ارتکاب یک جنایت جنگی اذعان کرده است. مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد و جنگ اقتصادی و تحریم‌های اعمال‌شده علیه ایران تداوم یابد، این اقدامات را باید در چارچوب تداوم تجاوز نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران ارزیابی کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: تداوم جنگ اقتصادی و تحریم‌های آمریکا علیه ایران، از منظر حقوقی و عملیاتی، جمهوری اسلامی ایران را در موقعیتی قرار می‌دهد که تدابیر لازم را برای دفاع از خود اتخاذ کند. بنابراین، اقدامات ایران در این چارچوب، ماهیتی کاملاً دفاعی دارد و در برابر تداوم تجاوز نظامی آمریکا صورت می‌گیرد.

بقایی گفت: آنچه در حال حاضر مشهود است، این است که اقدام تجاوزکارانه آمریکا در دستیابی به اهداف خود ناکام مانده است، اما در عین حال، موجب بی‌اعتباری بیش از پیش آمریکا و کاهش جایگاه آن از منظر رعایت موازین حقوق بشردوستانه بین‌المللی شده است. قطعاً پس از این نیز، آمریکا با دشواری بیشتری خواهد توانست از عباراتی برای توجیه یک جنگ غیرقانونی و تجاوزکارانه استفاده کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: وزیر جنگ آمریکا ایران را تهدید کرده است که در صورت حمله به ناوهای آمریکایی، نفتکش‌های ایرانی بیشتری را هدف قرار خواهد داد. برای کشوری که خود را ابرقدرت می‌داند، متوسل شدن به حمله علیه کشتی‌های تجاری و غیرنظامی، آن هم در شرایطی که خودشان نیز به حمله ایران به یک ناو نظامی اذعان کرده‌اند، هیچ افتخاری ندارد. اینکه چنین قدرتی برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی ایران به حمله علیه غیرنظامیان یا کشتار کودکان در مراسم و جشن‌های خانوادگی متوسل شود، مطلقاً قابل افتخار نیست و اقدامی نادرست و غیرقابل توجیه است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: همان‌طور که پیش‌تر نیز عرض کردم، جمهوری اسلامی ایران در موضع دفاع از خود قرار دارد. این وضعیت به دلیل ادامه محاصره دریایی، تداوم جنگ اقتصادی و استمرار اقدامات تجاوزکارانه آمریکا شکل گرفته است. در چنین شرایطی، اقداماتی که جمهوری اسلامی ایران در قالب ضربات دفاعی علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا و ناوهای نظامی این کشور انجام داده، در چارچوب دفاع مشروع صورت گرفته است.

بقایی گفت: رژیم صهیونیستی نیز سودای تسلط بر کل منطقه و تحقیر و تضعیف کشورهای منطقه را در سر دارد. آنها پیش‌تر نیز با صراحت از رؤیای «اسرائیل بزرگ» سخن گفته‌اند و ترکیه را نیز به اشکال مختلف مورد تهدید قرار داده‌اند. این رویکرد نشان‌دهنده نگاه توسعه‌طلبانه و خطرناک رژیم صهیونیستی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: آنچه امروز شاهد آن هستیم، باید به‌عنوان زنگ هشداری برای همه کشورهای منطقه تلقی شود تا دشمن واقعی صلح و امنیت منطقه را به‌درستی بشناسند و مراقب باشند که درگیر شدن با موضوعات فرعی و مسائل دیگر، موجب نشود دشمن اصلی و خطر واقعی برای صلح و امنیت منطقه بیش از پیش جری و جسور شود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: ناامن شدن تنگه هرمز در نتیجه اقدامات قهری آمریکاست و تا زمانی که این وضعیت ادامه داشته باشد، اساساً نمی‌توان انتظار داشت که مشکل از اقدامات ایران ناشی شود. مسئله اصلی، تداوم تجاوز نظامی آمریکا است که همچنان به شکل‌های مختلف، از جمله محاصره دریایی، جنگ اقتصادی و تعرض به شناورهای تجاری، ادامه دارد.

بقایی گفت: مباحث مرتبط با امنیت آمریکا، در وهله نخست بر عهده خود این کشور است و آمریکا باید برای رفع ناامنی ایجادشده، اقدامات لازم را انجام دهد. این امر از طریق توقف تمامی اقدامات تجاوزکارانه و مداخله‌جویانه، از جمله جنگ اقتصادی و محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی ایران، امکان‌پذیر خواهد بود.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: از ابتدای ورود به روند مذاکرات و از زمانی که در ۲۸ خرداد به تفاهم رسیدیم، جمهوری اسلامی ایران به‌سرعت و به‌صورت شفاف، آنچه را که مدنظر داشت، مکتوب و اعلام کرد. مشکل از طرف آمریکایی است؛ چراکه تنها دو یا سه روز پس از اجرای تفاهم، این توافق را نقض کردند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: ما مدت‌هاست که از همه ظرفیت‌ها و مجاری مرسوم دیپلماتیک استفاده کرده‌ایم، اما اکنون توپ در زمین آمریکا است؛ چراکه آنها خود آغازکننده تجاوز نظامی بوده‌اند و مسئولیت اقدامات و پیامدهای ناشی از آن نیز بر عهده خودشان است.

بقایی گفت: درباره وضعیت مذاکرات و روند گفت‌وگوها، همان‌طور که بارها نیز اعلام شده، مذاکرات همچنان ادامه دارد و تلاش‌ها برای دستیابی به تفاهم درباره سازوکارهای مربوط به کنترل و تأمین امنیت مسیرهای دریایی در جریان است. در همین چارچوب، طرف‌های مختلف نیز دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را مطرح کرده‌اند.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: در خصوص گزارش‌هایی که درباره نقش عمان و تشکیل یک کنسرسیوم برای مدیریت و تأمین امنیت مسیرهای دریایی مطرح شده است، مذاکرات همچنان در حال انجام است. کشورهای ساحلی نیز با جدیت گفت‌وگوهایی را برای تعیین مسیرهای امن آغاز کرده‌اند و در این زمینه مذاکرات خوبی صورت گرفته است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: در حال حاضر می‌توان گفت تفاهم میان ایران و طرف‌های ذی‌ربط درباره ایجاد یک مسیر موقت امن در تنگه هرمز، در حال پیگیری است و امیدواریم این موضوع در سازمان بین‌المللی مربوط نیز ثبت و تثبیت شود. امیدواریم در این روند، برخی طرف‌های بدسگال بار دیگر با اقدامات خود مانع پیشرفت و اجرای این تفاهم نشوند.

بقایی گفت: موضوع مذاکره و استفاده از ظرفیت گفت‌وگو، تا زمانی که بتوانیم از طریق مذاکره منافع کشور را تأمین کنیم، همچنان مورد توجه جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. درباره تفاهم صورت‌گرفته نیز باید توجه داشت که ابعاد و موضوعات آن متنوع است و نمی‌توان آن را صرفاً از یک زاویه مورد ارزیابی قرار داد.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: آنچه روشن است، این است که تفاهم ۲۸ خردادماه با در نظر گرفتن همه جوانب و با هدف تأمین منافع ملی حاصل شد. باید توجه داشته باشیم که بدعهدی و پیمان‌شکنی دشمن و نقض عهد از سوی آمریکا نباید موجب شود که خودمان دستاوردهای خود را زیر سؤال ببریم یا اقدامات مسئولانه‌ای را که در این مسیر انجام داده‌ایم، نادیده بگیریم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: ما مسئولانه وارد این مسیر و نبرد شدیم و نتیجه آن نیز به تفاهمی منجر شد که در ۲۸ مردادماه حاصل شد؛ تفاهمی که در بند نخست آن، موضوع توقف تجاوز مورد توجه قرار گرفته بود. درباره موضع حزب‌الله لبنان نیز در رابطه با همین بند، مواضع مشخصی مطرح شده است.

بقایی گفت: اینکه آمریکا متعاقباً این تفاهم را نقض عهد کرده است، نباید باعث شود که ما به دلیل اقدام درست و مسئولانه‌ای که انجام داده‌ایم، خود را سرزنش کنیم. مسئولیت و سرزنش متوجه طرفی است که نقض عهد کرده و آن طرف، آمریکا است، نه جمهوری اسلامی ایران.

در حال تکمیل...