پیشنهادهای عملیاتی تهران برای تقویت تاب‌آوری اقتصادی اعضای شانگهای
معاون اول رئیس‌جمهور تقویت ظرفیت‌های اقتصادی درون سازمان را مهم دانست و تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران برای ارتقای تاب‌آوری و اثربخشی همکاری‌ها در سازمان همکاری شانگهای مجموعه‌ای از پیشنهادهای عملیاتی را در حوزه‌های تجاری، اقتصادی مالی ترانزیتی، انرژی، دیجیتال، فرهنگی و بشر دوستانه مطرح می‌کند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، «محمدرضا عارف» معاون اول رئیس‌جمهور ضمن سخنرانی در بیست‌وپنجمین نشست شورای نخست‌وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در شهر دوشنبه با اشاره به ضرورت تبدیل ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای به همکاری‌های عملی گفت: در طول 25 سال گذشته سازمان همکاری شانگهای مسیر پرفراز و نشیبی را پیموده است و در حال حاضر به بزرگ‌ترین سازمان منطقه‌ای در جهان تبدیل شده است.
وی افزود: با توجه به فرصت‌های عظیم توسعه سازمان همکاری شانگهای امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند آن است که ظرفیت‌های خود را به همکاری‌های عملی و ملموس در حوزه‌های تجارت، اقتصاد، فرهنگ و امور بشر دوستانه تبدیل کند. اعتبار و اثر بخشی این سازمان در گرو آن است که تصمیمات و ابتکارات مشترک به پروژه‌ها و سازوکارهای اجرایی منجر شود و منافع آن به صورت واقعی و پایدار به مردم کشورهای عضو برسد در این راستا این نشست فرصتی مغتنم برای ارزیابی پیشرفت کار در بهبود فعالیت‌های سازمان و ترسیم مسیر آینده همکاری‌هاست.
عارف در ادامه، با اشاره به وضعیت حاکم بر فضای منطقه‌ای و بین‌المللی، اظهار داشت: در شرایطی این نشست برگزار می‌شود که سایه تهدید و جنگ و اقدامات یکجانبه علیه جمهوری اسلامی ایران به عنوان عضو سازمان همکاری شانگهای فضای همکاری‌های منطقه ای را تحت تاثیر قرار داده است. ما ضمن محکوم کردن شدید این اقدامات معتقد هستیم که ابعاد این جنایات صرفا به عنوان یک ابزار فشار اقتصادی بر یک کشور خاص نیست بلکه آثار آن می‌تواند به اندازه یک جنگ تمام عیار بر زندگی مردم و اقتصاد کشورها اثر گذار باشد.
عارف تصریح کرد: چنین اقدامات غیرقانونی بر هزینه حملونقل، انرژی، تجارت و زنجیره تأمین کشورهای مختلف اثر می‌گذارد و از این منظر یک چالش اقتصادی برای همه اعضای سازمان همکاری شانگهای و شرکای تجاری آنها نیز محسوب می‌شود.
جمهوری اسلامی ایران بر ضرورت احترام کامل به منشور ملل متحد، اصول حقوق بین‌الملل، حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها و اصل عدم توسل به زور تأکید می کند. ما معتقدیم اختلافات و چالش‌های بین‌المللی باید از مسیر گفت‌وگو، همکاری و سازوکارهای حقوقی و دیپلماتیک حل و فصل شوند؛ اما پاسخ پایدار به تهدیدات مشترک اقتصادی صرفاً در محکومیت آنها خلاصه نمی‌شود.
معاون اول رئیس‌جمهور تقویت ظرفیت‌های اقتصادی درون سازمان را مهم دانست و تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران برای ارتقای تاب‌آوری و اثربخشی همکاری‌ها در سازمان همکاری شانگهای مجموعه‌ای از پیشنهادهای عملیاتی را در حوزه‌های تجاری، اقتصادی مالی ترانزیتی، انرژی، دیجیتال، فرهنگی و بشر دوستانه مطرح می‌کند.
به گفته وی؛ بسیار مایه خرسندی است که شاهد تعامل فرهنگی و بشر دوستانه در سازمان همکاری شانگهای هستیم. ما معتقدیم که باید نگاه بشر دوستانه خود را در مواجهه با جنگ اقتصادی تقویت کنیم. دسترسی مردم به دارو، آب، غذا و خدمات بهداشتی نباید تحت تأثیر منازعات سیاسی و اقدامات اقتصادی قرار گیرد. حق آموزش و تحصیل نیز از حقوق بنیادین بشری است و نباید قربانی فشارهای سیاسی و اقتصادی شود چنانچه 168 کودک مدرسه میناب تحت تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران از میان ما رفتند.
عارف در بخش دیگری از سخنرانی خود، بر جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی پرداخت و اظهار داشت: آمریکا و رژیم صهیونیستی با نقض تمامی قواعد بین‌المللی حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه بین‌المللی در جریان تجاوز نظامی 28 فوریه به جمهوری اسلامی ایران علاوه بر شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی و کودکان دانش‌آموز در روز اول انسان‌های بی‌گناه و غیرنظامی بسیاری را به شهادت رساندند و اماکن مسکونی، آموزشی درمانی و زیر ساخت‌ها را هدف قرار دادند. نیروهای مسلح غیور و مردم شریف و متحد، ایران شکست سختی را به متجاوزان تحمیل کردند.
وی افزود: ما از حمایت‌های سازمان همکاری شانگهای و اعضای آن در محکومیت متجاوزان و حملات مسلحانه قدردانی می‌کنیم و بر پاسخگو کردن متجاوزان تأکید می‌کنیم.
وی در ادامه تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران از روندهای جاری در حوزه همکاری‌های مالی و بانکی سازمان همکاری شانگهای استقبال می‌کند و بر ضرورت تداوم و تسریع آنها تأکید دارد. در حوزه مالی و پولی تعمیق و گسترش همکاری‌ها ضروری است. استفاده بیشتر از پول‌های ملی در تسویه حساب‌های تجاری، ایجاد سازوکارهای پرداخت مستقل و تقویت همکاری میان بانک‌های کشورهای عضو از ضرورت‌های شرایط کنونی است.
در همین راستا بر تسریع بررسی و ایجاد بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای برای تأمین مالی پروژه‌های مشترک و کمک به حل چالش‌های نظام پرداخت و کاهش ریسک ناشی از تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی تاکید می‌کنیم این بانک باید حداکثر استقلال را از سیستم‌های مالی کشورهایی که ابزارهای اقتصادی را برای به دست آوردن مزیت‌های یکجانبه در امور بین‌المللی به کار می‌گیرند، داشته باشد
همچنین از تداوم فعالیت‌های کنسرسیوم بین بانکی شورای تجاری سازمان همکاری شانگهای که سهم عمده‌ای در اجرای پروژه‌های مشترک اقتصادی سودمند دارد، حمایت می‌کنیم. تصویب راهبرد توسعه این کنسرسیوم برای سال‌های 2027 تا 2031 در بیشکک، گامی مهم در این زمینه بود. انتظار داریم که روند عضویت بانک ایرانی در کنسرسیوم بین بانکی نیز تسریع و بزودی نهایی شود.
معاون اول رئیس‌جمهور با تاکید بر اهمیت اقتصاد دیجیتال در تحکیم تعاملات میان کشورهای عضو، تاکید کرد: اقتصاد آینده، اقتصاد دیجیتال است. سازمان همکاری شانگهای می‌تواند به یکی از کانون های همکاری در حوزه هوش مصنوعی، تجارت الکترونیکی و اقتصاد پلتفرمی تبدیل شود. تبادل تجربه اجرای پروژه‌های مشترک مشارکت فعال در ابتکارات موجود در حوزه هوش مصنوعی، ایجاد بازار مشترک برای شرکت‌های نوآور و استارتاپ‌ها و تبادل نیروی متخصص می‌تواند ظرفیت‌های علمی کشورهای عضو را به یکدیگر متصل کند.
در زمینه اقتصاد دیجیتال و فناوری پیشنهاد می‌کنم کشورهای عضو تجربیات خود را در حوزه دولت الکترونیک، تجارت، دیجیتال، فناوری‌های مالی، هوش مصنوعی زیرساخت‌های داده و خدمات دیجیتال به اشتراک بگذارند و زمینه ایجاد پروژه‌های مشترک در این حوزه را فراهم کنند. تقویت مجمع اقتصاد دیجیتال سازمان همکاری شانگهای توسعه زنجیره‌های ارزش منطقه‌ای گسترش همکاری‌های صنعتی انتقال فناوری و ایجاد شبکه همکاری میان بنگاه‌های اقتصادی کشورهای عضو می‌تواند سازمان همکاری شانگهای را از یک چارچوب همکاری اقتصادی به یک شبکه واقعی تولید تجارت و سرمایه‌گذاری تبدیل کند.
به منظور تسهیل تجارت و لجستیک در منطقه جمهوری اسلامی ایران از بهبود عملکرد و کارایی کریدور حملونقل منطقه‌ای و بین‌المللی حمایت می‌کند و آمادگی دارد نقش مؤثری در کریدورهای منطقه‌ای ایفا کند.
وی در ادامه موضوع نقش سازمان همکاری شانگهای در اتصال کشورهای منطقه، اظهار داشت: ظرفیت‌های کشورهای عضو در دسترسی به آب‌های آزاد شبکه بنادر ظرفیت‌های ریلی و جاده‌ای و موقعیت جغرافیایی این امکان را فراهم می‌کند که سازمان همکاری شانگهای به عنوان بستر مطمئن اتصال کشورهای منطقه ایفای نقش کند کشورهای عضو می‌توانند با ارائه تسهیلات و تخفیفات دریایی و بندری در قالب سازمان نمونه موفقی از ترجیحات اقتصادی و تجاری را پیاده‌سازی کنند تبادل الکترونیکی اسناد حمل و حرکت به سمت اسناد تجاری و گمرکی دیجیتال نیز می‌تواند هزینه و زمان تجارت را به شکل محسوسی کاهش دهد توسعه تجارت درون سازمانی نیز به بهبود کارایی سازمان کمک خواهد نمود.
معتقدیم که در عرصه انرژی باید از گفت‌وگو به سمت تعمیق همکاری‌ها در این حوزه و ایجاد کنسرسیوم انرژی سازمان همکاری شانگهای حرکت کنیم؛ کنسرسیومی که تنها به تجارت نفت و گاز محدود نباشد بلکه تولید، انتقال، توزیع امنیت زیرساخت تأمین مالی بورس انرژی فناوری و انرژی‌های نو را پوشش دهد اجرای مؤثر راهبرد همکاری انرژی تا سال 2030 در راستای منافع مشترک ماست و باید با پروژه‌های مشترک همراه شود در عین حال در فرآیند گذار انرژی نباید امنیت انرژی را نادیده گرفت.
معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به ظرفیت‌های علمی و فناوری کشورمان، گفت: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد ظرفیت‌های خود را در زمینه علمی و فناوری در اختیار کشورهای عضو قرار دهد و در شکل‌گیری شرکت‌های دانش بنیان مشترک به ویژه در حوزه فناوری‌های نوین افزایش بهره‌وری و کربن‌زدایی صنایع نفت و گاز همکاری کند.
در کنار اقتصاد نباید از امنیت غذایی غفلت کنیم. می‌توانیم با ایجاد زنجیره‌های مکمل، تولید استانداردهای بهداشتی و گواهی‌های سلامت را به تدریج هماهنگ کنیم و با ایجاد پلتفرم‌های دیجیتال مشترک، تولیدکننده را مستقیماً به صادر کننده و خریدار متصل نماییم. مدیریت آب کشاورزی کم آب بر، بازچرخانی آب، مقابله با بیابان‌زایی و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در کشاورزی نیز حوزه‌هایی هستند که همکاری در آنها منفعت مشترک همه ماست. پیشنهاد می‌کنم کار گروه کشاورزی و امنیت غذایی سازمان با تمرکز بر پیش‌بینی بحران‌های غذایی، تبادل اطلاعات و کاهش آسیب‌پذیری در برابر شوک‌های عرضه و تقاضا تشکیل شود.
وی ضمن صحبت در مورد آینده سازمان همکاری شانگهای، تاکید کرد: اگر می‌خواهیم سازمان همکاری شانگهای در دهه آینده اثربخش‌تر باشد، باید یک اصل را در همه تصمیمات خود جاری کنیم همکاری اقتصادی باید به امنیت و صلح منجر شود و همکاری انسانی باید پشتوانه همکاری اقتصادی باشد چندجانبه‌گرایی زمانی قدرتمند است که در زندگی مردم آثار ملموس داشته باشد ما به نظامی نیاز داریم که در آن تجارت آسان‌تر، انتقال کالا سریع‌تر، تأمین مالی مطمئن‌تر انرژی پایدارتر فناوری در دسترس‌تر و همکاری انسانی عمیق‌تر باشد و این هدف تنها با تصمیم‌های سیاسی محقق نمی‌شود؛ بلکه نیازمند نهادهای اجرایی کارآمد منابع مالی پایدار و مشارکت فعال بخش خصوصی است.
جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد در این مسیر با همه اعضای سازمان و شرکای بین‌المللی آن بر پایه احترام متقابل، منافع مشترک و برابر همکاری کند. اطمینان دارم اگر ظرفیت‌های کشورهای ما به یکدیگر متصل شود جغرافیای سازمان همکاری شانگهای می‌تواند از یک واقعیت جغرافیایی به یک مزیت راهبردی اقتصادی و انسانی تبدیل شود.
عارف در پایان سخنرانی خود، بار دیگر با تشکر از میزبانی شایسته تاجیکستان و آرزوی موفقیت برای این کشور در مرحله ریاست دوره‌ای آن بر سازمان همکاری شانگهای، ابراز اطمنان کرد که کار مشترک ما در شهر دوشنبه به توسعه همکاری‌های چندجانبه در چارچوب سازمان، تقویت امنیت توسعه پایدار و شکوفایی در سراسر منطقه و جهان کمک خواهد کرد.
