سهم ۱۰ درصدی ریل از جابه‌جایی بار باید سه برابر شود
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - محمدرضا رضایی کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، در نوزدهمین همایش بین‌المللی حمل‌ونقل ریلی، با اشاره به ضرورت تقویت مشارکت سرمایه‌گذاران در این حوزه اظهار کرد: استفاده از ظرفیت بخش خصوصی یکی از نیازهای اساسی کشور در توسعه زیرساخت‌هاست و تجربه نشان داده است هر جا به این بخش اعتماد کرده و فرصت‌های لازم برای سرمایه‌گذاری و بازگشت سرمایه را فراهم کرده‌ایم، بخش خصوصی نیز حضور مؤثر و قابل توجهی داشته است.
وی با اشاره به جایگاه حمل‌ونقل و ترانزیت در برنامه هفتم توسعه افزود: با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور، ایران از ظرفیت بسیار بالایی برای ترانزیت کالا برخوردار است. به همین منظور، در برنامه هفتم توسعه، ستاد ملی ترانزیت یا ستاد گذر به گذر پیش‌بینی شده که رئیس‌جمهور ریاست آن و وزیر راه و شهرسازی دبیری آن را بر عهده دارند.
رئیس کمیسیون عمران مجلس ادامه داد: بر این اساس، سیاست‌گذاری‌های حوزه حمل‌ونقل باید از مسیر این ستاد انجام شود و تمامی دستگاه‌های اجرایی فعال در این حوزه نیز موظف به اجرای مصوبات آن هستند. اگر این ستاد بتواند وظایف خود را به‌درستی انجام دهد و جایگاه بخش خصوصی در سیاست‌گذاری‌ها به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی مشخص شود، قطعاً شرایط حمل‌ونقل کشور بهبود پیدا خواهد کرد.
رضایی کوچی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه ترانزیت گفت: خوشبختانه وزیر راه و شهرسازی از این فرصت به‌درستی استفاده کرده و با برگزاری جلسات ستاد ترانزیت، سیاست‌های مناسبی در این زمینه اتخاذ شده است. امروز نیز شاهد برگزاری همایش‌های مختلف، امضای تفاهم‌نامه‌ها و آغاز اجرای پروژه‌ها با مشارکت بخش خصوصی هستیم.
وی تصریح کرد: امیدواریم با سیاست‌گذاری صحیح و استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاران بتوانیم به هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه برای افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی به حداقل ۳۰ درصد از جابه‌جایی بار کشور دست پیدا کنیم.
ضرورت هماهنگی دستگاه‌ها برای توسعه ترانزیت
رئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به گزارش ارائه‌شده در مجلس درباره چالش‌های ترانزیت کشور بیان کرد: حدود دو هفته پیش، با حضور وزیر راه و شهرسازی گزارشی درباره چالش‌های ترانزیت، صادرات و واردات، تأمین کالاهای اساسی و سیاست‌گذاری در حوزه پایانه‌های مرزی و مسیرهای ارتباطی آبی و زمینی به مجلس ارائه شد.
وی افزود: کشورمان به لطف موقعیت جغرافیایی از دسترسی به آب‌های جنوب، دریای خزر و مسیرهای زمینی متعدد به کشورهای همسایه برخوردار است و این ظرفیت می‌تواند نقش مهمی در توسعه تجارت و ترانزیت ایفا کند.
رضایی کوچی با اشاره به عملکرد بخش حمل‌ونقل در شرایط جنگی و محدودیت‌های ایجادشده در مسیرهای تجاری کشور گفت: در شرایطی که کشور از سمت جنوب با محدودیت‌هایی مواجه شد، مسئولان حوزه حمل‌ونقل توانستند در کوتاه‌ترین زمان ممکن مسیرهای جایگزین را فعال کنند. همچنین کالاهایی که در بنادر جنوبی و انبارها وجود داشت، ترخیص و به نقاط مختلف کشور منتقل شد.
وی ادامه داد: در شرایطی که کشور زیر شدیدترین فشارها و حملات قرار داشت، نیازهای اساسی مردم تأمین شد و این موضوع حاصل تلاش شبانه‌روزی فعالان حوزه حمل‌ونقل بود. باید از تمام افرادی که در آن شرایط دشوار برای خدمت‌رسانی به مردم لحظه‌ای درنگ نکردند، قدردانی کرد.
رئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به آسیب‌دیدن برخی زیرساخت‌های حمل‌ونقلی در جریان جنگ اظهار کرد: با وجود بمباران برخی زیرساخت‌ها از جمله پل‌ها و شبکه ریلی، دستگاه‌های مسئول در وزارت راه و شهرسازی، سازمان راهداری و راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در کوتاه‌ترین زمان ممکن برای بازسازی مسیرها اقدام کردند؛ به‌گونه‌ای که مردم کمبود یا توقف قابل توجهی در مسیرهای ارتباطی احساس نکردند.
محدودیت منابع دولتی، ضرورت ورود بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری ریلی
رضایی کوچی با تأکید بر اینکه توسعه شبکه ریلی به سرمایه‌گذاری سنگین و زمان‌بر نیاز دارد، گفت: برای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه و افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی، مقدمات متعددی باید فراهم شود. ساماندهی و تکمیل شبکه راه‌آهن کشور به منابع مالی قابل توجهی نیاز دارد و با توجه به محدودیت منابع دولت، راهی جز استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و فراهم‌کردن زمینه حضور سرمایه‌گذاران وجود ندارد.
وی با اشاره به برخی موانع موجود در مسیر سرمایه‌گذاری بخش خصوصی اظهار کرد: در برخی بخش‌ها هنوز دولت خود را رقیب بخش خصوصی می‌داند، در حالی که انتظار داریم زمینه‌ای فراهم شود تا رقابت در داخل بخش خصوصی شکل بگیرد و دولت از تصدی‌گری و رقابت مستقیم با سرمایه‌گذاران فاصله بگیرد.
رئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به موضوع تأمین لکوموتیو و کشنده‌های ریلی افزود: یکی از مؤلفه‌های مهم در حوزه حمل‌ونقل ریلی، کشنده‌ها هستند و در حال حاضر بخش قابل توجهی از ظرفیت این حوزه در اختیار راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. طبیعی است در چنین شرایطی رقابت بخش خصوصی با مجموعه دولتی دشوار باشد.
وی تأکید کرد: انتظار داریم در یک مقطع زمانی، این رقابت به شکلی اصلاح شود که بخش خصوصی بتواند با ابتکار عمل و ظرفیت‌های خود فعالیت کند و دولت نیز با فراهم‌کردن فرصت‌های لازم، زمینه رشد و توسعه این بخش را فراهم کند.
سرعت، زمان‌بندی و قیمت؛ سه عامل مهم در جذب بار به شبکه ریلی
رضایی کوچی با بیان اینکه تحقق سهم ۳۰ درصدی حمل‌ونقل ریلی از جابه‌جایی بار نیازمند افزایش جذابیت این شیوه حمل‌ونقل برای صاحبان کالا است، گفت: سرمایه‌گذار و صاحب کالا باید این امکان را داشته باشند که با انتخاب حمل‌ونقل ریلی، از نظر اقتصادی و زمانی شرایط بهتری را تجربه کنند.
وی افزود: یکی از موضوعات مهم، افزایش سرعت حمل بار است؛ چراکه برخی کالاها به دلایل اقتصادی یا شرایط خاص باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن به مقصد برسند. همچنین قطارهای برنامه‌ای باید به‌گونه‌ای فعالیت کنند که صاحب کالا اطمینان داشته باشد بار او مطابق زمان‌بندی تعیین‌شده به مقصد خواهد رسید.
رئیس کمیسیون عمران مجلس ادامه داد: موضوع دیگر، قیمت تمام‌شده حمل‌ونقل است. در حال حاضر برخی صاحبان کالا به دلیل سرعت بیشتر و هزینه پایین‌تر، حمل بار از طریق جاده را ترجیح می‌دهند. یکی از دلایل این موضوع نیز ارزان‌بودن سوخت در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای است که بر انتخاب صاحبان کالا تأثیر می‌گذارد.
وی با اشاره به سهم فعلی حمل‌ونقل ریلی از جابه‌جایی بار کشور اظهار کرد: در شرایط فعلی، سهم حمل‌ونقل ریلی از جابه‌جایی بار حداکثر حدود ۱۰ درصد است و بخش قابل توجهی از کانون‌های بار کشور نیز هنوز به شبکه ریلی متصل نشده‌اند.
رضایی کوچی تأکید کرد: اتصال کانون‌های اصلی بار به شبکه ریلی، افزایش سرعت جابه‌جایی، ارائه خدمات منظم و برنامه‌ریزی‌شده و کاهش زمان حمل کالا از جمله اقداماتی است که باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن دنبال شود.
رئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به پیگیری چالش‌های حوزه حمل‌ونقل در مجلس گفت: قرار است طی دو ماه آینده، گزارش جامع‌تری با حضور مسئولان و دستگاه‌های مرتبط از جمله رئیس کل بانک مرکزی، وزیر اقتصاد، وزیر صمت و وزیر جهاد کشاورزی درباره مسائل حمل‌ونقل و ترانزیت به مجلس ارائه شود.
وی افزود: در حوزه حمل‌ونقل و ترانزیت، دستگاه‌های مختلفی مسئولیت دارند و نباید تمام انتظارات و مسئولیت‌ها صرفاً متوجه وزیر راه و شهرسازی باشد. موفقیت در این حوزه زمانی محقق می‌شود که سایر دستگاه‌های اجرایی نیز در کنار وزارت راه و شهرسازی قرار بگیرند و هماهنگی لازم میان مجموعه‌ها شکل بگیرد.
بخش خصوصی را در توسعه زیرساخت‌های کشور دریابیم
رضایی کوچی در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی گفت: بخش خصوصی به اندازه سایر بخش‌ها نسبت به کشور دلسوز است و ظرفیت مالی قابل توجهی دارد. به جای اینکه منابع مالی به سمت فعالیت‌های غیرمولد و سرمایه‌گذاری‌های غیرواقعی هدایت شود، باید زمینه هدایت این منابع به سمت زیرساخت‌های اصلی کشور از جمله توسعه شبکه ریلی فراهم شود.
وی با اشاره به تلاش‌های مدیرعامل راه‌آهن برای بازگرداندن اعتماد سرمایه‌گذاران به این حوزه اظهار کرد: حضور سرمایه‌گذاران در این همایش‌ها و امضای تفاهم‌نامه‌ها و قراردادهای مختلف نشان‌دهنده شکل‌گیری و تقویت اعتماد به حوزه حمل‌ونقل ریلی است و امیدواریم این روند در سال آینده نیز با شتاب بیشتری ادامه پیدا کند.
رئیس کمیسیون عمران مجلس خاطرنشان کرد: کمیسیون عمران مجلس به‌عنوان کمیسیون تخصصی، حامی و پشتیبان بخش خصوصی است و همواره بر این موضوع تأکید دارد که با حضور و مشارکت این بخش، بسیاری از مسائل و مشکلات کشور قابل حل خواهد بود.
