ضرورت بازطراحی کسب‌وکار کارگزاری‌های بازار سرمایه با محوریت فناوری و هوش مصنوعی
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - حسن رضائی دبیر کل کانون کارگزاران بورس در همایش روز کارگزار با اشاره به عملکرد صنعت کارگزاری در شرایط جنگی اظهار کرد: اتفاقاتی که در بازار سرمایه رخ داد، بخشی ناشی از مسائل ژئوپلیتیکی و سیاسی بود، اما در کنار این شرایط سخت، اتفاقات مثبتی نیز در بازار رقم خورد.
او افزود: فداکاری همکاران صنعت کارگزاری در روز‌های سخت مثال‌زدنی بود. برخلاف برخی تصورات، بازار سرمایه برای صنعت کارگزاری به جز یکی دو روز تعطیل نبود و ابزار‌های مالی و بورس‌های کالایی در طول ایام جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، حتی برای یک لحظه نیز خدمات خود را متوقف نکردند این موضوع نشان‌دهنده اعتماد ایجادشده به صنعت کارگزاری است.
رضایی با اشاره به اقدامات سازمان بورس برای کمک به پایداری صنعت کارگزاری گفت: سال گذشته در همین ایام درباره ریسک‌های درآمدی صنعت صحبت کردیم و با همراهی و همفکری دوستان در سازمان بورس توانستیم بخشی از این درآمد‌ها را تأمین کنیم. بخشی از پایداری صنعت کارگزاری در روز‌های سخت، مدیون افرادی است که در سازمان بورس در زمان مناسب تصمیم‌گیری کردند.
او همچنین تحولات بازار سرمایه از سال ۱۳۸۴ تاکنون را مورد توجه قرار داد و گفت: پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار، نقاط عطف مختلفی در بازار سرمایه ایجاد شد. در سال ۱۳۸۸ با قانون توسعه ابزار‌ها و نهاد‌های مالی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاری غیرمستقیم توسعه پیدا کرد. در دهه ۹۰ نیز تفکیک و استقلال نهاد‌های مالی موجب شکل‌گیری نهاد‌های جدید و توسعه صنعت مدیریت دارایی شد.
رضایی اضافه کرد: در سال‌های اخیر نیز توسعه بازار‌های کالایی و ابتکارات بورس‌های کالایی، ابزار‌های جدیدی را به بازار سرمایه معرفی کرده است و ارکان بازار سرمایه در این مسیر نقش مهمی داشته‌اند.
دبیرکل کانون کارگزاران با بیان اینکه بازار سرمایه به نقطه‌ای رسیده که باید بار دیگر به مدل کسب‌وکار خود نگاه کند، گفت: امروز نهاد‌های مالی بازار سرمایه به شکل یک زنجیره فعالیت می‌کنند و کارگزاری‌ها حلقه‌های این زنجیره را به یکدیگر متصل می‌کنند، اما ادامه این فعالیت با روش‌های سنتی امکان‌پذیر نیست.
او افزود: ارائه خدماتی مانند مستندات فیزیکی، امضای گرم و احراز هویت حضوری دیگر با انتظارات سرمایه‌گذاران امروز همخوانی ندارد. حتی در گذشته، احراز هویت برخط برای بسیاری موضوعی جدید و غیرقابل تصور بود، اما امروز به یک ضرورت تبدیل شده است.
رضایی با اشاره به دستورالعمل‌های جدید در حوزه مبارزه با پولشویی اظهار کرد: اجرای این دستورالعمل‌ها با روش‌های سنتی در کارگزاری‌ها ممکن است عملاً امکان‌پذیر نباشد؛ بنابراین باید همزمان با تحول فناوری و ورود هوش مصنوعی، مدل کسب‌وکار خود را نیز بازطراحی کنیم.
او ادامه داد: امروز شرکت‌های کارگزاری موفق شده‌اند در حوزه‌هایی فراتر از انجام معاملات فعالیت کنند؛ از جمله کارگزاری معامله‌گر، مدیریت دارایی،، توسعه پلتفرم‌های قابل ارائه به سایر کارگزاری‌ها و همچنین پلتفرم‌های مشاوره‌ای. توسعه این خدمات نیازمند سرمایه‌گذاری جدی در حوزه فناوری است.
رضایی با اشاره به تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران گفت: سرمایه‌گذاری که امروز به بازار سرمایه مراجعه می‌کند، خدمات ما را با پلتفرم‌های طلا و سایر پلتفرم‌های مالی مقایسه می‌کند؛ پلتفرم‌هایی که امکان ورود، خروج و انتقال پول را در کوتاه‌ترین زمان فراهم کرده‌اند.
او افزود: اگر بخواهیم با مدل فعلی فعالیت کنیم، گاهی سرمایه‌گذار برای دریافت خدمت باید منتظر ساعت مشخصی بماند؛ بنابراین هم در حوزه مقررات و هم در حوزه کسب‌وکار، با همراهی نهاد‌های ناظر نیازمند بازنگری در مدل فعالیت خود هستیم.
دبیرکل کانون کارگزاران همچنین به تغییر انتظارات نیروی انسانی جدید اشاره کرد و گفت: نسل جدیدی که وارد بازار سرمایه می‌شود، از جنس نوآوری، فناوری و نسل زد است. امروز حتی نیرو‌هایی که برای استخدام مراجعه می‌کنند، درباره امکانات فناورانه و میزان آزادی عمل برای توسعه بازار سؤال می‌کنند این موضوع نشان می‌دهد باید بار دیگر به فرایند‌ها و نقاط مختلف کسب‌وکار خود نگاه کنیم و ببینیم آیا کسی حاضر است با مدل سنتی در یک کارگزاری سرمایه‌گذاری کند یا با توجه به ریسک‌های موجود در مدل سنتی، همچنان حاضر به مدیریت یک نهاد مالی باشد.
او افزود: فعالان بازار سرمایه به این درک رسیده‌اند که دیگر نمی‌توان پرریسک یا خارج از قوانین فعالیت کرد و نوعی خودتنظیمی مورد انتظار در نهاد‌های مالی در حال شکل‌گیری است.
رضایی در پایان با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی بلندمدت گفت: باید روی موضوع هوش مصنوعی و فناوری نه فقط برای امروز، بلکه برای ۱۰ سال آینده بازار سرمایه تمرکز کنیم می‌توان این موضوع را به یک اندیشکده یا واحد پژوهشی تبدیل کرد تا با کمک نهاد ناظر و ارکان بازار و نهاد‌های مالی، استراتژی پنج سال آینده بازار سرمایه تدوین شود؛ در چنین برنامه‌ای هر یک از فعالان بازار می‌توانند جایگاه و وظیفه خود را بدانند و سرمایه‌گذاران نیز تصویری روشن‌تر از آینده بازار سرمایه داشته باشند و در این مسیر همراهی کنند.
