خراسان‌شمالی و سیب‌هایی که باید خوشه‌ای شوند
در خراسان‌شمالی بیش از ۵ هزار هکتار سطح زیر کشت سیب وجود دارد که برای بهره‌وری بیشتر، تولید باکیفیت و حفظ آب‌وخاک نیازمند خوشه‌ای شدن و تغییر ارقام کشت‌شده است.
خبرگزاری فارس - بجنورد؛ سیب از محصولات مهم باغی خراسان شمالی است؛ محصولی که بخش قابل‌توجهی از باغ‌های استان را به خود اختصاص داده و برای باغداران، ظرفیت اقتصادی قابل‌توجهی ایجاد کرده است.
ارزش اقتصادی این محصول تنها به میزان برداشت وابسته نیست و نحوه نگهداری، فراوری و عرضه آن نیز در تعیین جایگاه سیب استان در بازار مؤثر است.
جشنواره ملی سیب که جمعه ۱۷ مهرماه در روستای اوغاز شیروان برگزار شد، فرصتی برای معرفی توانمندی‌های باغداران و بررسی مسائل تولید این محصول بود. این رویداد همچنین بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش سیب و استفاده بهتر از ظرفیت‌های کشاورزی شهرستان تأکید داشت.
شیروان بزرگ‌ترین تولیدکننده سیب در خراسان شمالی است و بخش عمده باغ‌های سیب استان در این شهرستان قرار دارد. گستردگی باغات، ظرفیت تولید و امکان عرضه محصول به بازارهای داخلی و خارجی، زمینه مناسبی برای تقویت جایگاه اقتصادی این محصول فراهم کرده است.
با وجود این ظرفیت‌ها، توسعه بازار سیب به اقداماتی فراتر از تولید نیاز دارد. برندسازی، گسترش صنایع تبدیلی، افزایش امکانات نگهداری و شناخت بازارهای مصرف می‌تواند به افزایش ارزش محصول و تقویت درآمد باغداران کمک کند.
محمد احمدی، فرماندار شیروان، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در بجنورد، اظهار کرد: شیروان بزرگ‌ترین تولیدکننده سیب در سطح استان است و سیب این شهرستان از ظرفیت تبدیل‌شدن به برندی در سطح کشور و حتی بازارهای جهانی برخوردار است.
جواد همدمیان، مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان شمالی، نیز سطح زیر کشت سیب در استان را بیش از ۵ هزار هکتار اعلام کرد و گفت: حدود ۲ هزار و ۹۰۰ هکتار از این باغات در شهرستان شیروان قرار دارد.
بر اساس پیش‌بینی مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی استان، امسال حدود ۵۲ هزار تُن سیب در خراسان شمالی برداشت می‌شود. ارقام محلی و خارجی این محصول در استان کشت می‌شوند و در کنار شیروان، شهرستان‌های اسفراین و بجنورد نیز از مناطق دارای ظرفیت تولید سیب هستند.
احمدی هدف از برگزاری جشنواره ملی سیب را تقدیر از باغداران و کشاورزان و بررسی نقاط قوت و ضعف تولید این محصول با هدف تکمیل زنجیره ارزش آن دانست. این موضوع نشان می‌دهد که توسعه باغداری علاوه بر افزایش تولید، به شناسایی مشکلات و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای عرضه محصول نیز وابسته است.
فرماندار شیروان تأمین نهاده‌ها، نهال، نیروی انسانی و سرمایه را از مؤلفه‌های مهم تولید سیب برشمرد. او همچنین بر ضرورت اصلاح نژاد نهال‌ها برای افزایش مقاومت در برابر سرما و تأمین تسهیلات موردنیاز باغداران تأکید کرد؛ موضوعاتی که می‌توانند در بهبود کیفیت تولید و توسعه باغات مؤثر باشند.
تولید محصول متناسب با نیاز بازار، یکی از الزامات افزایش درآمد باغداران است. احمدی با تأکید بر انتخاب ارقام بازارپسند گفت که این اقدام می‌تواند قابلیت عرضه و فروش سیب را افزایش دهد و زمینه رونق اقتصادی باغداران را فراهم کند.
در بخش نگهداری، ظرفیت سردخانه‌های استان به حدود ۳ هزار و ۲۰۰ تُن می‌رسد. همدمیان این میزان را ظرفیت ذخیره‌سازی سیب در سردخانه‌های خراسان شمالی اعلام کرد. باتوجه‌به پیش‌بینی برداشت ۵۲ هزار تُن محصول، بررسی نیاز استان به امکانات بیشتر نگهداری می‌تواند در برنامه‌ریزی برای مدیریت عرضه اهمیت داشته باشد.
فراوری نیز از مسائل مهم این بخش است. به گفته همدمیان، بیشتر سیب تولیدی استان کیفیت درجه یک و دو دارد و برای مصرف مستقیم عرضه می‌شود. یک شرکت در استان نیز در زمینه تولید کنسانتره و کمپوت سیب فعالیت می‌کند و سیب‌های درجه سه را برای فراوری خریداری می‌کند.
فرماندار شیروان هم توسعه زیرساخت‌های نگهداری و فرآوری را از نیازهای مهم حوزه سیب دانست و اعلام کرد که افزایش ظرفیت سردخانه‌ای شهرستان از طریق ایجاد سردخانه‌های جدید در دستور کار قرار دارد. گسترش این زیرساخت‌ها می‌تواند امکان نگهداری بهتر محصول و استفاده بیشتر از ظرفیت تولید باغداران را فراهم کند.
بازارهای داخلی و خارجی نیز بخش مهمی از چرخه اقتصادی سیب استان را تشکیل می‌دهند. همدمیان اعلام کرد که صادرات سیب خراسان شمالی به عراق از حدود ۳۵۰ تُن در سال گذشته به حدود ۷۰۰ تُن در سال جاری رسیده است.
مصرف سالانه سیب در استان نیز بین ۱۷ تا ۲۰ هزار تُن برآورد می‌شود و حدود ۳۲ تا ۳۵ هزار تُن از محصول تولیدی به سایر استان‌ها ارسال می‌شود.
تمرکز بخش عمده باغات سیب استان در شیروان، زمینه مناسبی برای معرفی این محصول با یک هویت مشخص فراهم کرده است. بااین‌حال، تبدیل سیب شیروان به یک برند معتبر به کیفیت پایدار، عرضه منظم و شناخت بازارهای هدف نیاز دارد.
برندسازی زمانی می‌تواند به افزایش ارزش محصول منجر شود که خریداران بتوانند با اطمینان از کیفیت و ویژگی‌های آن، سیب تولیدی منطقه را انتخاب کنند.
خوشه‌ای کردن فعالیت‌های مرتبط با سیب نیز می‌تواند به تقویت این روند کمک کند. در این رویکرد، باغداران، تأمین‌کنندگان نهاده، مراکز نگهداری، صنایع تبدیلی و فعالان بازار در ارتباط منسجم‌تری با یکدیگر قرار می‌گیرند. هماهنگی این بخش‌ها می‌تواند زمینه بهبود کیفیت، کاهش برخی هزینه‌ها و دسترسی بهتر تولیدکنندگان به بازار مصرف را فراهم کند.
در کنار این اقدامات، بهبود روش‌های کشت و افزایش بهره‌وری منابع نیز اهمیت دارد. همدمیان با اشاره به شرایط اقلیمی مناسب استان برای تولید سیب، حرکت به سمت باغ‌های داربستی و متراکم را ضروری دانست.
به گفته وی، اجرای این روش‌ها هزینه‌بر است و اعتبارات موردنیاز هنوز به میزان مورد انتظار تخصیص نیافته، اما توسعه باغ‌های داربستی در برنامه‌های بخش باغبانی استان قرار دارد.
ظرفیت تولید سیب در خراسان شمالی، به‌ویژه در شهرستان شیروان، امکان تقویت جایگاه این محصول در اقتصاد کشاورزی استان را فراهم کرده است.
بااین‌حال، بهره‌برداری بهتر از این ظرفیت به پیوند میان تولید، نگهداری، فراوری و بازار وابسته است. توسعه زیرساخت‌ها و حمایت از باغداران نیز می‌تواند مسیر دستیابی به این هدف را هموارتر کند.
جشنواره ملی سیب شیروان فرصتی برای معرفی توان تولیدکنندگان و طرح مسائل این بخش بود. گام بعدی، تبدیل این ظرفیت‌ها به برنامه‌های عملی برای توسعه بازار، تقویت صنایع تبدیلی و شکل‌گیری یک برند شناخته‌شده است؛ مسیری که باتکیه‌بر تولید موجود و خوشه‌ای کردن فعالیت‌های مرتبط، می‌تواند ارزش اقتصادی سیب را برای باغداران و استان افزایش دهد.
#سیب #کشاورزی #باغداری #زیرکشت
