از دل تحریم تا احیای ۳۵۰مگاوات برق؛ روایت یک مگاپروژه تاریخی
در یکی از پیچیده‌ترین پروژه‌های تعمیراتی صنعت نیروگاهی، متخصصان شرکت تعمیرات نیروگاهی ایران با تکیه بر دانش بومی و مهندسی معکوس، واحد ۳۵۰ مگاواتی نیروگاه تبریز را احیا کردند؛ پروژه‌ای که با نزدیک به یک میلیون نفرساعت کار تخصصی، ساخت بیش از ۲۵۰ پره توربین و جلوگیری از خروج بیش از ۴۰ میلیون دلار ارز به پایان رسید.
خبرگزاری فارس_البرز، گاهی یک پروژه صنعتی، فراتر از یک عملیات فنی، به آزمونی برای سنجش توان مهندسی و ظرفیت‌های داخلی کشور تبدیل می‌شود؛ پروژه‌ای که در آن، محدودیت‌های ناشی از تحریم، نبود اطلاعات فنی و آسیب‌های گسترده تجهیزات، مسیر اجرای کار را دشوار می‌کند.
بازسازی واحد بخار ۳۵۰ مگاواتی نیروگاه تبریز، یکی از همین پروژه‌هاست؛ طرحی که به گفته مسئولان شرکت تعمیرات نیروگاهی ایران، پیچیدگی‌های فنی و محدودیت‌های موجود، آن را به یکی از دشوارترین پروژه‌های تعمیراتی صنعت نیروگاهی کشور تبدیل کرده بود.
در این پروژه، آسیب‌های گسترده به روتور توربین و بخش‌های حساس آن، در کنار نبود دسترسی به اطلاعات مهندسی شرکت سازنده خارجی، چالش‌های متعددی را پیش روی متخصصان قرار داده بود؛ چالش‌هایی که عبور از آنها به دانش تخصصی، مهندسی معکوس و توان ساخت قطعات پیچیده نیاز داشت.
محمدباقر لطفی، مدیرعامل شرکت تعمیرات نیروگاهی ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس. در فردیس، با اشاره به شرایط آغاز این پروژه گفت: بازسازی واحد بخار ۳۵۰ مگاواتی شماره یک نیروگاه تبریز در شرایطی آغاز شد که تحریم‌های سخت، عدم همکاری شرکت سازنده خارجی و محدودیت دسترسی به اطلاعات فنی، مسیرهای معمول تعمیراتی را با بن‌بست مواجه کرده بود.
وی افزود: با وجود آسیب‌های گسترده در ساختار فیزیکی واحد، به‌ویژه در روتور توربین و ناحیه BLP، متخصصان شرکت با تکیه بر دانش بومی و مهندسی معکوس، عملیات بازسازی را آغاز کردند و توانستند بخش مهمی از تجهیزات آسیب‌دیده را احیا کنند.
یکی از مهمترین بخش‌های این عملیات، ساخت بیش از ۲۵۰ پره متحرک ردیف ۱۷ توربین و بازسازی دیسک‌های آسیب‌دیده شماره ۱۷ و ۱۸ بود؛ قطعاتی تخصصی که بازسازی آنها نیازمند محاسبات مهندسی دقیق و اجرای فرآیندهای پیچیده صنعتی بود.
لطفی در تشریح این دستاورد فنی گفت: ترمیم ژورنال سازه دوار و ساخت قطعات حساس توربین با استفاده از روش‌های تخصصی جوشکاری زیرپودری، تراشکاری سنگین و محاسبات دقیق بالانس دینامیکی انجام شد. این عملیات با اتکا به ظرفیت کارگاه‌های تخصصی شرکت و امکانات موجود در محل نیروگاه به سرانجام رسید.
اما پیچیدگی پروژه تنها به مسائل فنی محدود نبود. اجرای این عملیات در شرایط دشوار، هم‌زمان با روزهای جنگ و ماه مبارک رمضان، فشار مضاعفی بر نیروهای عملیاتی وارد کرد؛ نیروهایی که باید در کنار چالش‌های مهندسی، روند اجرای پروژه را نیز در شرایط خاص ادامه می‌دادند.
مدیرعامل شرکت تعمیرات نیروگاهی ایران در این باره اظهار کرد: متخصصان شرکت با وجود شرایط دشوار و تهدیدهای موجود در محیط کار، با تلاش مستمر و حضور شبانه‌روزی، عملیات بازسازی را دنبال کردند تا این واحد نیروگاهی به چرخه تولید بازگردد.
بر اساس اعلام شرکت تعمیرات نیروگاهی ایران، در اجرای این پروژه ۲۶۰ نفر از نیروهای متخصص در حوزه‌های مکانیک، ساخت، تراشکاری، جوشکاری، بالانس، برق و ابزار دقیق مشارکت داشتند. این مجموعه با محوریت معاونت پروژه‌ها و همکاری بخش‌های مختلف صف و ستاد، عملیات گسترده بازسازی را پیش برد.
در مجموع، نزدیک به یک میلیون نفرساعت کار تخصصی و ۱۳۷ هزار فعالیت فنی و عملیاتی برای تکمیل این پروژه انجام شد؛ آماری که ابعاد گسترده عملیات و میزان مشارکت نیروهای متخصص را نشان می‌دهد.
از سوی دیگر، اجرای پروژه با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی، دستاورد اقتصادی قابل‌توجهی نیز به همراه داشت. به گفته لطفی، بازسازی واحد نیروگاه تبریز با جلوگیری از نیاز به تأمین خارجی تجهیزات و خدمات تخصصی، موجب صرفه‌جویی بیش از ۴۰ میلیون دلار ارز شد.
وی در این باره تأکید کرد: اهمیت این پروژه تنها در بازگشت یک واحد ۳۵۰ مگاواتی به مدار تولید برق خلاصه نمی‌شود، بلکه توانمندی متخصصان داخلی در بازسازی تجبازسازی این واحد نیروگاهی در شرایطی به پایان رسیده است که تأمین قطعات و خدمات تخصصی از خارج کشور، به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی، همواره یکی از چالش‌های صنعت نیروگاهی ایران بوده است. از این منظر، تجربه به‌دست‌آمده در نیروگاه تبریز می‌تواند زمینه‌ساز استفاده گسترده‌تر از ظرفیت‌های داخلی در تعمیر و بازسازی تجهیزات مشابه باشد.
لطفی با اشاره به اهمیت خوداتکایی در صنعت برق کشور گفت: این پروژه نشان داد که با تکیه بر دانش مهندسی داخلی، توان متخصصان و همکاری مجموعه‌های فنی می‌توان پیچیده‌ترین عملیات تعمیراتی را نیز به سرانجام رساند و محدودیت‌های موجود را به فرصت توسعه توانمندی‌های بومی تبدیل کرد.هیزات حساس نیروگاهی و کاهش وابستگی به شرکت‌های خارجی، از دستاوردهای مهم آن است.
بازسازی این واحد نیروگاهی در شرایطی به پایان رسیده است که تأمین قطعات و خدمات تخصصی از خارج کشور، به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی، همواره یکی از چالش‌های صنعت نیروگاهی ایران بوده است. از این منظر، تجربه به‌دست‌آمده در نیروگاه تبریز می‌تواند زمینه‌ساز استفاده گسترده‌تر از ظرفیت‌های داخلی در تعمیر و بازسازی تجهیزات مشابه باشد.
لطفی با اشاره به اهمیت خوداتکایی در صنعت برق کشور گفت: این پروژه نشان داد که با تکیه بر دانش مهندسی داخلی، توان متخصصان و همکاری مجموعه‌های فنی می‌توان پیچیده‌ترین عملیات تعمیراتی را نیز به سرانجام رساند و محدودیت‌های موجود را به فرصت توسعه توانمندی‌های بومی تبدیل کرد.
اکنون احیای واحد ۳۵۰ مگاواتی نیروگاه تبریز، علاوه بر بازگرداندن ظرفیت تولید برق به چرخه بهره‌برداری، تجربه‌ای ارزشمند در زمینه ساخت و بازسازی تجهیزات حساس نیروگاهی به شمار می‌رود؛ تجربه‌ای که دستاوردهای آن، از توسعه دانش فنی تا صرفه‌جویی ارزی، فراتر از یک پروژه تعمیراتی است.
