ترامپ پس از شکست انتخاباتی؛ چشم‌انداز مبهم احیای دیپلماسی با کره شمالی
باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - شکست دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور ممکن است او را به افزایش تلاش‌ها برای ازسرگیری تعامل با کره شمالی سوق دهد؛ اما هرگونه آمادگی واشنگتن برای ارائه امتیاز‌های عمده به پیونگ‌یانگ می‌تواند به ایجاد تنش با متحدان منطقه‌ای آمریکا منجر شود.
تحلیلگران و مقام‌های آسیایی انتظار دارند ترامپ در دو سال پایانی دوره ریاست‌جمهوری خود، با هدف ثبت دستاورد‌هایی در عرصه سیاست خارجی و تثبیت میراث سیاسی‌اش، تمرکز بیشتری بر این حوزه داشته باشد.
با توجه به اینکه تلاش‌ها برای حل‌وفصل جنگ‌های اوکراین و ایران هنوز به نتیجه قابل‌توجهی نرسیده است، احتمال دارد ترامپ توجه خود را به آسیا معطوف کند؛ منطقه‌ای که به اعتقاد او فضای بیشتری برای مانور دیپلماتیک در آن وجود دارد.
به گفته این تحلیلگران، کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی که ترامپ مشتاق ازسرگیری مذاکرات با اوست، احتمالاً یکی از محور‌های اصلی این تلاش‌ها خواهد بود.
بان کیل‌جو، استاد روابط بین‌الملل در آکادمی ملی دیپلماسی کره در سئول، گفت: «احتمالاً ترامپ تلاش قابل‌توجهی برای دستیابی به موفقیت‌های سیاست خارجی انجام خواهد داد؛ به‌ویژه اگر در عرصه داخلی با محدودیت‌های بیشتری مواجه شود.»
وی افزود: «با توجه به اینکه ترامپ می‌خواهد در انتخابات ۲۰۲۸ جانشینی از حزب خود به پیروزی برسد، احتمال زیادی وجود دارد که تعامل با کره شمالی بخشی از دستور کار او باشد.»
با این حال، تحلیلگران معتقدند کیم در شرایط کنونی انگیزه چندانی برای پاسخ مثبت به چنین تلاش‌هایی ندارد.
کاخ سفید در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌های دیپلماتیک ترامپ در قبال کره شمالی اعلام کرد که رئیس‌جمهور آمریکا قدرت این کشور را در عرصه جهانی احیا کرده و روابط خود را با رهبران جهان تقویت کرده است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در اظهاراتی که از طریق ایمیل برای رویترز ارسال شد، گفت: «تصمیم‌های ترامپ در حوزه سیاست خارجی هرگز با انگیزه‌های سیاسی اتخاذ نشده‌اند.»
وی افزود: «فرمانده کل قوا همواره در راستای منافع مردم آمریکا و امنیت ملی این کشور اقدام خواهد کرد.»
ترامپ در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود، پس از یک دوره جنگ لفظی که نگرانی‌ها درباره احتمال درگیری نظامی را افزایش داده بود، سه بار با کیم جونگ اون دیدار کرد.
با این حال، نشست سال ۲۰۱۹ دو طرف بدون توافق پایان یافت؛ زیرا آنها نتوانستند درباره برنامه تسلیحات هسته‌ای کره شمالی و کاهش تحریم‌ها به تفاهم برسند.
اکنون، هفت سال پس از آن مذاکرات، شرایط به‌مراتب پیچیده‌تر شده است. کره شمالی زرادخانه هسته‌ای و موشکی خود را گسترش داده و روابط پیونگ‌یانگ با روسیه و چین به بهترین سطح خود طی سال‌های اخیر رسیده است؛ تحولاتی که انگیزه کیم برای مذاکره را کاهش می‌دهد و احتمالاً فشار بر ترامپ برای ارائه امتیاز‌های بیشتر را افزایش خواهد داد.
ترامپ کیم را «مردی فوق‌العاده» می‌خواند
ترامپ بار‌ها از رابطه خود با کیم تمجید کرده و او را «مردی فوق‌العاده» توصیف کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا همچنین گفته است که آنها «روابط بسیار خوبی» با یکدیگر دارند.
با این وجود، مقام‌های آمریکایی و کره جنوبی احتمال برگزاری دیدار میان دو رهبر در سال جاری میلادی را رو به کاهش می‌دانند. واشنگتن پیش از برگزاری نشست منطقه‌ای این ماه در چین، که می‌توانست فرصتی برای دیدار ترامپ و کیم فراهم کند، هیچ پاسخی از پیونگ‌یانگ دریافت نکرده است.
کیم یو جونگ، خواهر بانفوذ رهبر کره شمالی، گفته است گفت‌و‌گو همچنان یکی از مسیر‌های دستیابی به صلح است، اما پیونگ‌یانگ در شرایط کنونی نیازی به مذاکره نمی‌بیند.
او همچنین آنچه را «سیاست خصمانه» واشنگتن خواند، محکوم کرد و اتهام‌های آمریکا مبنی بر سرقت بیش از ۶ میلیارد دلار دارایی مجازی از صرافی رمزارز بایننس توسط کره شمالی در هفته گذشته را رد کرد.
کیم جونگ اون پیش‌تر اعلام کرده بود در صورتی که واشنگتن از اصرار بر خلع سلاح هسته‌ای کشورش دست بردارد، آمادگی گفت‌و‌گو با آمریکا را دارد؛ اما متحدان منطقه‌ای واشنگتن، یعنی کره جنوبی و ژاپن، با چنین امتیازی مخالف هستند.
لایف-اریک ایزلی، استاد مطالعات بین‌الملل در دانشگاه زنان ایهوا در سئول، گفت: «برگزاری نشستی که موضوع خلع سلاح هسته‌ای را کنار بگذارد، توان بازدارندگی را تضعیف می‌کند و میان سیاست‌های واشنگتن، سئول و توکیو تنش ایجاد خواهد کرد.»
یک مقام ارشد ژاپنی نیز که به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفت‌و‌گو کرده است، اظهار داشت مقام‌های ژاپن و کره جنوبی نگران‌اند که در صورت توافق مستقیم ترامپ با کیم و با چراغ سبز پکن و مسکو، از روند تصمیم‌گیری‌ها کنار گذاشته شوند.
این مقام افزود: «مقام‌های ژاپنی نگران‌اند که ترامپ برای برگزاری نشست با کیم جونگ اون تا چه اندازه پیش برود؛ برای مثال، آیا ممکن است موضوع خلع سلاح هسته‌ای را کنار بگذارد یا خیر.»
بزرگ‌ترین تحول از زمان جنگ جهانی دوم
ترامپ در اظهارات خود از کره شمالی به‌عنوان یک قدرت هسته‌ای یاد کرده است؛ جایگاهی که متحدان آمریکا در منطقه و کشور‌های غربی، با وجود ده‌ها کلاهک هسته‌ای که تصور می‌شود پیونگ‌یانگ تولید کرده و ذخایر مواد شکافت‌پذیر این کشور، همچنان از به‌رسمیت شناختن آن خودداری می‌کنند.
کازوهیرو مائشیما، استاد دانشگاه سوفیا در ژاپن، گفت: «اگر مذاکرات آمریکا و کره شمالی به پذیرش جایگاه هسته‌ای کره شمالی از سوی واشنگتن منجر شود، محیط امنیتی آسیا به‌شدت تغییر خواهد کرد.»
وی افزود: «ممکن است در دو سال باقی‌مانده از دولت ترامپ، بزرگ‌ترین تحول از زمان جنگ جهانی دوم رخ دهد. این وضعیت بسیار جدی است.»
زرادخانه نظامی کیم اکنون در مقایسه با زمان برگزاری نشست‌های سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹، به‌مراتب پیشرفته‌تر شده است.
این زرادخانه علاوه بر افزایش شمار تسلیحات و موشک‌ها، شامل سامانه‌های گلاید مافوق صوت، ناوگان رو به گسترش کشتی‌های جنگی مدرن و زیردریایی‌ها و همچنین توانمندی‌های پیشرفته‌تر در حوزه پهپادی است.
امتیاز‌های بیشتر؛ شرط بازگشت کیم به مذاکرات؟
تحلیلگران معتقدند اگر ترامپ بخواهد کیم را دوباره به میز مذاکره بازگرداند، احتمالاً باید امتیاز‌هایی فراتر از کاهش محدود تحریم‌ها به او پیشنهاد کند.
مون چونگ‌این، استاد دانشگاه یانسه در سئول و مشاور پیشین ریاست‌جمهوری کره جنوبی در امور امنیت ملی، گفت چنین امتیاز‌هایی ممکن است با موانعی در داخل آمریکا، از جمله مخالفت کنگره تحت کنترل دموکرات‌ها و محدود بودن زمان باقی‌مانده از دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، مواجه شود.
وی افزود: «نکته مهم، برداشت و محاسبات کره شمالی است. اگر پیونگ‌یانگ به این نتیجه برسد که ترامپ وارد دوره ریاست‌جمهوری رو به پایان خود شده و نمی‌تواند حمایت کنگره را به دست آورد، دیگر چه دلیلی برای کیم جونگ اون وجود دارد که وارد گفت‌و‌گو شود؟»
استیون بیگن، معاون پیشین وزیر امور خارجه آمریکا که در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ هدایت مذاکرات واشنگتن با کره شمالی را بر عهده داشت، نیز گفت پیونگ‌یانگ در حال حاضر انگیزه چندانی برای مذاکره ندارد.
او اظهار داشت: «به اعتقاد من، کره شمالی در شرایط فعلی منفعت چندانی از برگزاری چنین دیداری به دست نمی‌آورد و حتی ممکن است این دیدار پیامد‌های منفی نیز برای این کشور داشته باشد.»
منبع: رویترز
