فرهنگی‌هنری 00:12 - 04 بهمن 1400
برخورد غیرفرمال از مسعود فراستی فرم‌گرا؟!
یادداشت ـ خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)

نگران نباشید قیمت آثار تناولی در خارج خیلی بیش از این‌هاست!

 پرویز براتی، نویسنده و روزنامه‌نگار

«حمله به بازار هنر ایران که می‌توان حراج تهران را مهم‌ترین نهاد آن در عرصه ملی دانست، تجسم روح و آرزوهای دور و دراز و فروخفته و سرکوب شده یک اقتصاد غیرشفاف است که در فانتزی متروپولیس شرقی تجسّد می‌یابد. حراج تهران به تعبیر دوستی گرانقدر، رفتاری است مبتنی بر اقتصادِ سرمایه‌داری در نظام اقتصادی‌ای که از قوانین نظام سرمایه‌داری پیروی نمی‌کند.

چنین اقتصاد غیرشفافی با کاربرد الفاظی پوپولیستی آن هم از زبان منتقدی که داعیه‌دار نگاه متفاوت به حوزه تصویر و تصوّر است، رَه به جایی نمی‌برد. بیان گزاره‌هایی شبیه به اینکه «در مملکتی که خط فقر زیر ده میلیون تومان و معیشت افراد با دشواری همراه است، در سالن کوچک حراج تهران نباید ١۵٠ میلیارد تومان پول جابجا ‌شود» قایقرانی در برهوت است. این اظهار نظر از سوی منتقدی بیان شده که خود را فرم‌گرا می‌داند و سردبیر مجله‌ای به نام «فرم و نقد» نیز هست. این منتقد با این گزاره‌ها بر آن است تا وضعیتی تیره و دیستوپیایی را در واقعیت این روزهای ایران صورت‌بندی کند؛ هر چند در واقعیت امر به روح نقد خیانت می‌کند. صرف نظر از چیستیِ رابطه علّی و معلولیِ آن خط فقر و این ۱۵۰ میلیارد تومان، به نظر می‌رسد جریانی که فراستی نماینده آن است در واقعیت امر، سمپتوم یک اقتصاد غیرشفاف است که ریشه در توسعه نیافتگی سال‌های اخیر دارد. برخوردهایی این چنین را نباید نوعی خودمحوری (Egocentrism) مطابق با مرحله پیش عملیاتی رشد شناختی ژان پیاژه تعبیر کرد. فراتر از آن، افتادن در مغاکی است که هدف پنهانش کم رنگ کردن برخی معضلات اقتصادی در لوای الفاظ پرطمطراق منتقدانه است. هر چند ناگفته پیداست که این دسته منتقدان دلیل خیلی قانع‌کننده‌ای برای متهم کردن یک رویداد ندارند و با سوار شدن بر امواج پوپولیستی تلاش می‌کنند اذهان را با خود همسو کنند.

منتقد محترم یکی از طرفداران فرم است که آن را بر محتوا مقدم می‌داند و معتقد است معنا از پس فرم برمی‌آید. از نویسنده و منتقدی فرم‌گرا بعید است با مجسمه‌ای چون «شاعر نشسته» تناولی از پیشگامان هنرنوگرا، برخورد غیرفرمال کند. او البته این اثر را نه تنها از فاصله یک متر و نیمی ندیده که حتی احتمالاً تصویری از آن را هم مشاهده نکرده است. اما خوب است بداند بالای این اثر، فرمی‌ منحنی دارد که یادآور سر انسان است و در پایین، تن شاعر همچون سریری سخت و استوار ساخته شده است. ترکیب‌بندی نیمه‌انتزاعی از گزاره‌ای آشنا و یادمانی که همچون خاطره‌ای از یک پیکره نمادین در ذهن مخاطب به شکلی موهوم، بدن انسان را خاطرنشان می‌کند. نشانه‌های تصویری با بهره‌مندی هنرمند از عنصر نوشتار و کتیبه‌نگاری تنها به عنوان یک موتیف تزیینی (نه انتقال‌دهنده متن یا پیامی صریح) ساختاری چندوجهی و معناساز به کار بخشیده است؛ کلمه به شی و شاعر به تندیسی نمادین تبدیل می‌شود.

خوب بود منتقد موصوف، تاریخ هنر مدرن ایران را تورقی ولو شتابناک می‌کرد تا درمی‌یافت آثار هنرمندانی چون پرویز تناولی، سهراب سپهری، بهمن محصص، صادق تبریزی، منیر فرمانفرمایان، هانیبال الخاص، پرویز کلانتری، حسین زنده‌رودی، محمد احصایی، منوچهر یکتایی، مسعود عربشاهی، نصرالله افجه‌ای، ابوالقاسم سعیدی، کوروش شیشه گران، حسین محجوبی، و... نازل نیست و هر یک، در سپهر هنر مدرن، استوانه‌ای هستند. جای شگفتی است اگر آثار هیچ کدام از این استادان هنر مدرن، هنری نیست؛ پس از دید ایشان هنر اساساً معنای محصَّلی دارد یا خیر؟

بخشی از انتقاد ایشان به گران بودن اثر پرویز تناولی است که در حراج پانزدهم تهران به قیمت ۱۴ میلیارد و ششصد میلیون تومان فروخته شد. از باب اطلاع ایشان باید گفت تناولی گران‌ترین هنرمند خاورمیانه و شمال آفریقا از آوریل ۲۰۰۸ به این سو نیز هست. رکوردی که این هنرمند با مجسمه یادمان گونِ تخت جمشید (پرسپولیس) در کریستیز دوبی با رقم ۸/۲ میلیون دلار شکست، هنوز در حراج‌های بین المللی جا به جا نشده؛ نه حتی به ضرب دلارهای نفتی اعراب.

از تناولی به جز مجسمه یادمان‌گون تخت جمشید، یک مجسمه شاعر و یک دیوار نیز چند سال پیش هر یک به قیمت یک میلیون دلار در حراج کریستیز به فروش رسید. «شاعر نشسته» او، از مجسمه «شاعر و قفسِ» یک میلیون دلاری هم بزرگ‌تر بود، هم به لحاظ مایه‌های فرمال و تکنیکی بهتر؛ اما ارزان فروخته شد.

شاعر نشسته در حراج پانزدهم به دلار ۳۰ هزار تومانی، حدود ۵۵۰ هزار دلار فروش رفت. نصف رقم اثر فوق‌الذکر و حتی پایین‌تر از آن؛ و این خیلی فاصله دارد با رکوردهای بین‌المللی تناولی. پس نگران نباشید، قیمت آثار تناولی در خارج خیلی بیشتر از اینهاست! آن قیمتی که در حراج تهران دیدید خیلی هم بالا نبود.

روی اصلی این نوشتار اما با وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و رییس محترم سازمان صداوسیماست. بسیاری از مجموعه‌داران که علاقه مند هستند آثار هنری بخرند مجبورند پول و دلار را از کشور خارج کنند و به حراج‌های بین المللی نظیر کریستیز، بونامز و ساتبیز ببرند و اثر هنری بخرند؛ ولی حراج تهران به جای این که این پول و ارز به خارج از کشور برود، تمهیدی اندیشیده تا این ارز در کشور بماند. تناولی هم مایل است به جای این که اثرش در خارج به دو برابر رقم داخل به فروش برسد، این اثر را در داخل ایران بفروشد تا ارز از مملکتش خارج نشود. این در مورد دیگر هنرمندان هم صادق است. آن‌ها هم می‌توانستند آثار خود را به دلار بفروشند، ولی چنین نکردند.

حراج تهران سهمی در پویایی اقتصاد فرهنگ و هنر این سرزمین دارد و هدفش بالا بردن خط امید است نه ایجاد خط فقر. پسندیده است افراد در حوزه‌ای که دانش و تخصصی ندارند اظهار نظر نکنند.»

نگران نباشید قیمت آثار تناولی در خارج خیلی بیش از این‌هاست!
مجسمه «شاعر» که در حراج سال ۲۰۱۰ کریستیز به فروش رسید

نگران نباشید قیمت آثار تناولی در خارج خیلی بیش از این‌هاست!
مجسمه «شاعر نشسته» که در پانزدهمین حراج تهران به فروش رسید

انتهای پیام

 
پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار فرهنگی‌هنری

فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، نشست نقد و بررسی کتاب «بت شکن» نوشته کمال السید، عصر دوشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ با حضور سید مرتضی السندی، رهبر جریان الوفاء الاسلامی بحرین، محمد طوق، راوی کتاب و یاسر احمدوند، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در محل سر...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» حسین شهابی کارگردان سینما در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به پروژه سینمایی «رودررو» گفت: پروانه ساخت فیلم سینمایی «رودررو» نزدیک به ۲ سال پیش صادر شده بود که به تازگی مراحل فنی این فیلم به پایان رسیده و طی روزهای آینده برای دریافت پروانه نمایش...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و اندیشه: ششمین روز از سی و سومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در حالی به پایان رسید که نمایشگاه یکی از کم نقص‌ترین روزهای خود را پشت سر گذاشت و برنامه‌های فرهنگی جنبی نمایشگاه نیز با نظمی خوب به سرانجام رسیدند. تل...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، به مناسبت رخداد درگذشت آیت الله سیدعبدالله فاطمی‌نیا، محمد زارع شیرین کندی در یادداشتی به یک ویژگی مهم از طریق سلوک او نوشته است. زارع دکترای فلسفه از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران دارد. به قلم او کتاب‌هایی...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، یاسر احمدوند در برنامه گفتگوی ویژه بخش خبری ۲۱ سیما که به موضوع «سی و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب» اختصاص داشت، اظهار کرد: به عنوان برگزار کننده، بیشترین اشراف را بر نواقص نمایشگاه کتاب دارم و با اطلاع بر این نواقص، نم...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد خبری سی و سومین دوره نمایشگاه کتاب تهران، نمایشگاه کتاب تهران روز سه شنبه به دلیل آلودگی هوای تهران تعطیل و بصورت مجازی فعال است. ...
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری فارس» تبلیغ سلوک اخلاقی و رفتاری و عملی حاج قاسم سلیمانی که نتیجه قطعی آن رشد و تعالی شخصیت هر فرد آزادی‌خواه است، موضوع سوژه‌ای در فارس من است که خواستار تبیین مکتب حاج قاسم در جهان است.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری فارس» «کباب کوبیده» از کی غذای ملی ایرانی‌ها شد؟ خیلی‌ها نمی‌دانند که این غذای محبوب و همه‌پسند که در دنیا به نام ایرانی‌ها شناخته می‌شود قدمت چندان زیادی ندارد؛ کوبیده غذایی 150 ساله است و یادگار قاجارهاست برای ذائقه و سفره ایرانی.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری فارس» امام صادق (ع) می‌فرمایند: سه گروه نزد خدا شکایت می‌برند: مسجد ویرانی که مردم در آن نماز نخوانند، عالمی که بین جاهلان تنها بماند و قرآن رها شده و غبار گرفته‌ای که خوانده نمی‌شود.
فرهنگی‌هنری
«خبرگزاری فارس» نویسنده کتاب «تبار ترور» می‌گوید: منافقانی که به عنوان شاکی در دادگاه سوئد علیه حمید نوری شهادت داده‌اند و تعدادشان کم هم نیست، ادعا می‌کنند شاهد قتل عام همفکرانشان بوده‌اند. اگر قتل‌عام بود که شما زنده نمی‌ماندید تا امروز این حرف‌ها را بزن...

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)

تبلیغات متنی




















































صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است