پشت پرده ریزش یک تریلیون دلاری سهام غول‌های فناوری آمریکا
ریزش سهام غول‌های فناوری آمریکا در معاملات جمعه، بیش از یک تریلیون دلار از ارزش بازار شرکت‌های نزدک ۱۰۰ را از بین برد؛ سقوطی که در پس آن، نگرانی از هزینه‌های سرسام‌آور توسعه هوش مصنوعی و تردید درباره بازدهی این سرمایه‌گذاری‌ها قرار دارد.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس- بازار سهام آمریکا در معاملات روز جمعه، ۳۰ اکتبر (۸ آبان)، یکی از روزهای پرتنش خود را پشت سر گذاشت؛ موجی از فروش سهام که بخش بزرگی از شرکت‌های بزرگ فناوری را دربر گرفت و ارزش بازار شرکت‌های حاضر در شاخص نزدک ۱۰۰ را با بیش از یک تریلیون دلار کاهش مواجه کرد.
از انویدیا و آمازون گرفته تا تسلا و مایکروسافت، نام‌های بزرگ فناوری در فهرست بازندگان بازار قرار گرفتند. شدت افت در برخی شرکت‌ها حتی بیشتر بود؛ به‌طوری‌که سهام اینتل نزدیک به 29 درصد سقوط کرد و شرکت‌هایی مانند ای‌ام‌دی و دل نیز کاهش دورقمی را تجربه کردند.
اما ماجرا فقط یک روز منفی در وال‌استریت نیست. کاهش ارزش سهام شرکت‌های فناوری در شرایطی اتفاق افتاده که سرمایه‌گذاران بیش از گذشته درباره هزینه‌های سرسام‌آور توسعه هوش مصنوعی، بازدهی این سرمایه‌گذاری‌ها و توان شرکت‌ها برای تبدیل هزینه‌های میلیارددلاری به درآمد واقعی تردید دارند. مجموعه‌ای از نگرانی‌ها که حالا به یکی از مهمترین چالش‌های بازار فناوری آمریکا تبدیل شده است.
صورت‌حساب سنگین هوش مصنوعی به نگرانی وال‌استریت تبدیل شد
یکی از مهمترین دلایل افزایش فشار فروش، رشد بی‌سابقه هزینه شرکت‌های بزرگ فناوری برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی است. آمازون، مایکروسافت، آلفابت و متا برای رقابت در این حوزه، میلیاردها دلار صرف خرید تراشه، ساخت مراکز داده و توسعه زیرساخت‌های پردازشی می‌کنند؛ سرمایه‌گذاری‌هایی که هنوز درباره سرعت بازگشت اقتصادی آنها اطمینان کافی وجود ندارد.
بر اساس گزارش رویترز، مجموع هزینه‌های سرمایه‌ای آمازون، گوگل، مایکروسافت و متا در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ (تابستان ۱۴۰۵) از ۲۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته است. این رقم نشان می‌دهد رقابت هوش مصنوعی دیگر صرفاً مسابقه‌ای برای توسعه مدل‌های قدرتمندتر نیست، بلکه به رقابتی پرهزینه برای تصاحب زیرساخت‌های محاسباتی تبدیل شده است.
نگرانی سرمایه‌گذاران از جایی آغاز می‌شود که شرکت‌ها برای حفظ جایگاه خود ناچارند هر سال هزینه بیشتری بپردازند، اما هنوز مشخص نیست درآمد حاصل از این سرمایه‌گذاری‌ها با چه سرعتی می‌تواند هزینه‌های انجام‌شده را جبران کند.
آمازون و اینتل؛ دو اتفاقی که آتش فروش را شعله‌ور کردند
در میان شرکت‌های بزرگ فناوری، عملکرد آمازون و اینتل نقش مهمی در تشدید نگرانی‌های بازار داشت. آمازون در گزارش مالی سه‌ماهه سوم خود از خروج قابل‌توجه نقدینگی خبر داد و اعلام کرد هزینه‌های سرمایه‌ای شرکت در سال آینده نیز افزایش خواهد یافت. این موضوع نگرانی‌ها درباره حجم سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی آمازون و زمان بازگشت این هزینه‌ها را بیشتر کرد.
در سوی دیگر، اینتل با هشدار درباره احتمال مصرف نقدینگی در سال جاری، ضربه سنگین‌تری به اعتماد سرمایه‌گذاران وارد کرد. ضعف بازار رایانه‌های شخصی، مشکلات تولید و هزینه‌های بالای توسعه ظرفیت کارخانه‌ها از عواملی بودند که وضعیت مالی این شرکت را تحت فشار قرار دادند. سهام اینتل در معاملات جمعه نزدیک به 29 درصد سقوط کرد؛ افتی که طبق گزارش آسوشیتدپرس، شدیدترین کاهش روزانه این سهم از سال ۱۹۷۴ تاکنون بود.
نگرانی جدید بازار؛ تأمین هزینه هوش مصنوعی با بدهی
موضوع دیگری که در هفته‌های اخیر توجه سرمایه‌گذاران را جلب کرده، افزایش اتکای شرکت‌های فناوری به بازار بدهی برای تأمین هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی است.
شرکت‌های بزرگی مانند مایکروسافت، آمازون، متا و آلفابت در سال‌های اخیر برای تأمین مالی پروژه‌های خود به انتشار اوراق قرضه روی آورده‌اند. مایکروسافت نیز به‌تازگی برنامه انتشار حدود ۲۵ میلیارد دلار اوراق قرضه را دنبال کرده است.
مسئله اینجاست که با افزایش هزینه استقراض، تأمین مالی پروژه‌های بلندمدت گران‌تر می‌شود. در چنین شرایطی، اگر درآمد حاصل از خدمات هوش مصنوعی با سرعت مورد انتظار رشد نکند، شرکت‌ها ممکن است با فشار بیشتری برای بازپرداخت بدهی‌ها و حفظ جریان نقدی مواجه شوند.
رویترز گزارش داده است که افزایش هزینه تأمین مالی و وابستگی بیشتر شرکت‌ها به استقراض، حالا نگرانی‌ها درباره پایداری موج سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی را به بازارهای اعتباری نیز کشانده است.
ابعاد سرمایه‌گذاری؛ رقابتی چند تریلیون دلاری
برای درک بهتر ابعاد این رقابت، باید به برآوردهای مؤسسات مالی درباره هزینه‌های آینده هوش مصنوعی توجه کرد.
بر اساس برآورد مورگان استنلی، هزینه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی در سال آینده از یک تریلیون دلار فراتر خواهد رفت. همچنین جی‌پی مورگان پیش‌بینی کرده است مجموع سرمایه‌گذاری جهانی در این زیرساخت‌ها در سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵) به حدود ۹۰۰ میلیارد دلار برسد و تا سال ۲۰۳۰ (۱۴۰۹) رقم ۵.۵ تریلیون دلار را ثبت کند.
این ارقام نشان می‌دهد شرکت‌های فناوری وارد رقابتی شده‌اند که برای حفظ جایگاه در آن، باید منابع مالی عظیمی را به زیرساخت اختصاص دهند. با این حال، بازار دیگر صرفاً به وعده‌های رشد قانع نیست و از شرکت‌ها انتظار دارد شواهد روشن‌تری از تبدیل این هزینه‌ها به درآمد و سودآوری ارائه کنند.
فشار فعلی بر غول‌های فناوری آمریکا فراتر از یک ریزش مقطعی در بازار سهام است. این شرکت‌ها هم‌زمان با دو چالش روبه‌رو هستند: اثبات سودآوری سرمایه‌گذاری‌های عظیم خود و حفظ برتری در رقابتی که چین با الگوهای کم‌هزینه‌تر و مدل‌های متن‌باز، قواعد آن را تغییر می‌دهد. تراشه‌های انویدیا هم که قلب این رقابت‌اند، به همان سرمایه‌گذاری‌هایی وابسته‌اند که بازار امروز آنها را زیر سؤال برده است. در چنین شرایطی، مسئله دیگر صرفاً پیشتازی در توسعه هوش مصنوعی نیست؛ بلکه توانایی ساختن یک مزیت اقتصادی پایدار با هزینه‌ای قابل‌قبول است.
#سیلیکون_ولی #هوش_مصنوعی #وال_استریت #بازار_سهام #انویدیا #غول‌های_فناوری #اقتصاد_دیجیتال
---------------------
به منظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
