جنایتی یک روز پس از حلبچه؛ «دژنو» روایت نودشه را بازگو می‌کند

باشگاه خبرنگاران جوان - فیلم کوتاه «دژنو» به کارگردانی سینا ولدبیگی، روایتی از بمباران شیمیایی شهر نودشه در استان کرمانشاه در ۲۶ اسفند ۱۳۶۶ است؛ حمله‌ای که تنها یک روز پس از فاجعه حلبچه رخ داد و به شهادت دست‌کم ۱۸ نفر و مجروحیت بیش از ۱۰۰ نفر از مردم این منطقه انجامید. این فیلم با حمایت بنیاد شهید و امور ایثارگران استان کرمانشاه و بنیاد فرهنگی روایت فتح تولید شده و تلاش دارد روایت مردم و خانواده‌های شهدا و جانبازان این حادثه را به تصویر بکشد.

در این حمله شیمیایی، دست‌کم ۱۸ نفر از مردم نودشه به شهادت رسیدند و بیش از ۱۰۰ نفر مجروح شدند. هم‌زمانی این جنایت با بمباران شیمیایی حلبچه موجب شد روایت مردم نودشه کمتر مورد توجه قرار گیرد؛ موضوعی که فیلم «دژنو» تلاش دارد با تمرکز بر زندگی، رنج و خاطرات بازماندگان این حادثه، بار دیگر آن را به تصویر بکشد.

سه سال برای رسیدن از ایده تا تولید

سینا ولدبیگی، کارگردان و تهیه‌کننده فیلم «دژنو»، درباره شکل‌گیری ایده این اثر گفت: ایده ساخت فیلم را از روایت‌هایی که از مردم منطقه شنیده بودم، دریافت کردم. این روایت‌ها برایم جذاب بود و به مرور ذهنم را درگیر کرد تا اینکه تصمیم گرفتم آن را به یک اثر سینمایی تبدیل کنم.

وی افزود: رسیدن از ایده به مرحله تولید زمان زیادی برد و تقریباً سه سال درگیر مراحل مختلف تحقیق، پژوهش و دریافت مجوز بودیم. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کار این بود که تلاش کردیم روایت را از زبان راویان، خانواده‌های شهدا و جانبازان منطقه منتقل کنیم و در کنار این روایت‌ها، بخش‌هایی را نیز بازسازی کنیم.

ولدبیگی با اشاره به نقش بنیاد شهید و بنیاد فرهنگی روایت فتح در تولید این اثر اظهار کرد: «دژنو» با حمایت بنیاد شهید و امور ایثارگران و بنیاد فرهنگی روایت فتح ساخته شد و در طول فرآیند تولید، تحقیق و پژوهش درباره حادثه و گفت‌و‌گو با راویان و خانواده‌های شهدا و جانبازان انجام گرفت.

روایتی از مردم نودشه

این کارگردان درباره محتوای فیلم گفت: «دژنو» تلاش می‌کند بخشی از محرومیت‌ها و رنج مردم منطقه را نیز روایت کند و به سراغ زندگی افرادی برود که در جریان این حمله شیمیایی مجروح شدند و سال‌ها با آثار آن زندگی کردند.

وی افزود: فیلم از فضایی آرام و سرشار از زندگی و لحظات روزمره مردم آغاز می‌شود، اما با وقوع حمله شیمیایی، این فضا به ترس، اضطراب و مرگ تغییر می‌کند. در ادامه نیز تلاش شده است با بازسازی بخشی از آن روز، مخاطب با ابعاد انسانی این حادثه مواجه شود.

ولدبیگی ادامه داد: در این فیلم تلاش کردیم روایت پدرانی را نیز نشان دهیم که پیش از دیدن تولد فرزندانشان جان خود را از دست دادند و همچنین افرادی که پس از گذشت سال‌ها همچنان با عوارض ناشی از حمله شیمیایی زندگی می‌کنند.

راهیابی به جمع ۲۷ اثر منتخب

کارگردان «دژنو» درباره حضور این اثر در رویداد‌های سینمایی گفت: در مجموع ۲۷ مستند در این رویداد پذیرفته شدند و «دژنو» تنها فیلم پذیرفته‌شده از غرب کشور بود.

وی با اشاره به بازخورد‌های اولیه فیلم اظهار کرد: فیلم هنوز اکران عمومی خود را آغاز نکرده است، اما در اکران‌هایی که در شهرستان داشتیم، خوشبختانه توانستیم با مخاطبان ارتباط برقرار کنیم. حدود ۸۰ درصد مخاطبانی که فیلم را دیدند، بازخورد مثبتی نسبت به آن داشتند.

ولدبیگی افزود: یکی از دغدغه‌های اصلی ما این بود که فیلم بتواند در مدت کوتاه خود مخاطب را با داستان همراه کند. مستند کوتاه «دژنو» توانست در همین مدت، روایت حادثه و احساسات شخصیت‌ها را به شکلی منتقل کند که مخاطب با آنها ارتباط برقرار کند.

تصمیم‌گیری درباره اکران و حضور در جشنواره‌ها

وی درباره برنامه اکران فیلم نیز گفت: درباره نحوه اکران و حضور «دژنو» در جشنواره‌های ملی و بین‌المللی، بنیاد شهید و بنیاد فرهنگی روایت فتح تصمیم‌گیری خواهند کرد و امیدواریم این اثر بتواند در جشنواره‌های مختلف نیز به نمایش درآید.

تولید با حداقل امکانات

ولدبیگی با اشاره به محدودیت‌های مالی تولید فیلم اظهار کرد: «دژنو» با بودجه‌ای محدود ساخته شد و با وجود محدودیت‌های مالی، تلاش کردیم کیفیت اثر را حفظ کنیم.

وی ادامه داد: حتی هنوز دستمزد برخی عوامل و بازیگران به طور کامل پرداخت نشده است. بسیاری از عوامل با حداقل امکانات در تولید این فیلم همراه شدند و همین موضوع باعث شد بتوانیم اثری را تولید کنیم که به یکی از رویداد‌های مهم فیلم کوتاه منطقه راه پیدا کند.

این کارگردان خواستار حمایت بیشتر از فیلمسازانی شد که در حوزه دفاع مقدس، شهدا و جانبازان فعالیت می‌کنند و گفت: انتظار ما از مسئولان فرهنگی و مجموعه‌های متولی سینما این است که از چنین آثاری حمایت بیشتری داشته باشند تا بتوانیم در پروژه‌های بعدی نیز روایت‌های کمتر شنیده‌شده مربوط به شهدا و جانبازان را به تصویر بکشیم.

ساخت فیلمی درباره مجروحان شیمیایی حلبچه

ولدبیگی درباره پروژه آینده خود نیز گفت: در حال تحقیق برای ساخت اثری درباره مجروحان شیمیایی حلبچه هستم. در جریان جنگ ایران و عراق، تعدادی از مردم حلبچه که در حملات شیمیایی آسیبدیده بودند، برای درمان به ایران آمدند و قصد دارم بخشی از این موضوع و اقدامات انجام‌شده در ایران برای درمان آنها را در قالب یک اثر سینمایی روایت کنم.

وی افزود: این پروژه در مرحله تحقیق و پژوهش قرار دارد و تلاش می‌کنم پیش از ساخت، ابعاد تاریخی و انسانی موضوع به‌طور دقیق بررسی شود.

فیلم کوتاه «دژنو» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی سینا ولدبیگی، با نویسندگی اشکان چاوشی و کیوان شمشیربیگی، تهیه‌شده در بنیاد فرهنگی روایت فتح و بنیاد شهید و امور ایثارگران استان کرمانشاه است.

فریاد رحیمی، موژان شبرنگ، عادل بابایی، چیا محمدی، مهران طاهری، آروین چچانی، حاتم رستمی، خرامان مجیدی، عطاالله یزدانبخش و معصوم صفیعی در این اثر به ایفای نقش پرداخته‌اند.