گاردین: چگونه لولا با تغییر راهبرد در فضای مجازی پیروز انتخابات برزیل شد؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهرا نجفی - روزنامه گاردین در گزارشی به بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی در پیروزی دوباره «لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا» در انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل پرداخته است.

این روزنامه نوشت: لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل پس از شکست غیرمنتظره در دور نخست انتخابات ریاست‌جمهوری، راهبرد خود را در شبکه‌های اجتماعی تغییر داد و با کمک گروهی در واتس‌اپ و انتشار ویدئو‌های شخصی، توانست حمایت گسترده‌تری را به خود جلب کند. تحلیلگران و نزدیکان او معتقدند این تغییر در کنار عوامل دیگری مانند اعتراضات دانشجویی و طرح‌های حمایتی دولت، نقش مهمی در پیروزی نهایی او در برابر «فلاویو بولسونارو» داشت.

لولا که بیش از ۴۰ سال پیش نخستین بار در انتخابات شرکت کرده بود، تا پیش از این کارزار تمایلی به استفاده شخصی از تلفن همراه نداشت. او حتی برای انجام امور انتخاباتی نیز معمولاً از تلفن دستیارانش استفاده می‌کرد. اما شکست در دور نخست و برتری رقیبش در فضای مجازی باعث شد در شیوه فعالیت خود تجدیدنظر کند.

یکی از مهم‌ترین عوامل این تغییر، گروه واتس‌اپی «ارتش لولا» بود که به ابتکار آندره ژانونس، نماینده ۴۲ ساله کنگره برزیل، فعالیت خود را آغاز کرد. تعداد اعضای این گروه که پس از دور نخست انتخابات تنها ۶۰ هزار نفر بود، در روز‌های منتهی به رأی‌گیری به حدود ۱۱ میلیون نفر رسید.

اعضای گروه هر روز مأموریت‌هایی دریافت می‌کردند؛ از جمله اینکه با انتشار محتوای حمایت‌آمیز از لولا، رأی‌دهندگان بیشتری را به حمایت از او ترغیب کنند و میزان بازدید و تعامل این محتوا‌ها را در شبکه‌های اجتماعی افزایش دهند.

ژانونس معتقد است این گروه نتیجه انتخابات را رقم زد. او توضیح داد که لولا در رقابت سیاسی و بسیج خیابانی از رقیب خود جلوتر بود، اما در شبکه‌های اجتماعی عملکرد ضعیف‌تری داشت. با وجود دنبال‌کنندگان بیشتر، محتوای فلاویو بولسونارو تا پنج برابر بیشتر از مطالب لولا مورد توجه کاربران قرار می‌گرفت.

یکی از اقدامات موفق این گروه، تشویق طرفداران لولا به انتشار عکس‌هایی با پیراهن زرد تیم ملی فوتبال برزیل بود. این پیراهن در سال‌های گذشته به نمادی از طرفداران بولسونارو تبدیل شده بود. حامیان لولا با این اقدام تلاش کردند نشان دهند نماد‌های ملی متعلق به همه مردم برزیل است.

در کنار این فعالیت‌ها، آنا الیسا سانتوس، نماینده ۲۱ ساله کنگره نیز در تغییر رویکرد دیجیتال لولا نقش داشت. او پس از شکست لولا در دور نخست، در ویدئویی پربازدید از جریان چپ خواست شیوه استفاده از شبکه‌های اجتماعی را بیاموزد و ارتباط خود را با کاربران جوان تقویت کند. گفته می‌شود او لولا را متقاعد کرد ویدئو‌های سلفی ضبط کند؛ اقدامی که رئیس‌جمهور پیش‌تر از انجام آن خودداری می‌کرد.

لولا سرانجام پس از آنکه یکی از متحدان سیاسی‌اش تلفن همراهی به او هدیه داد، به گروه «ارتش لولا» پیوست و فعالیت در آن را آغاز کرد.

با این حال، ادامه فعالیت گسترده این گروه پس از انتخابات با چالش‌هایی روبه‌رو است. راکل رکورو، پژوهشگر دانشگاه فدرال پلوتاس، معتقد است حفظ مشارکت اعضا در چنین سطحی دشوار خواهد بود. در مقابل، برخی از تحلیگران هم می‌گوید این گروه می‌تواند در مقاطع حساس، از جمله برای جلب حمایت از طرح‌های قانونی دولت، به فعالیت خود ادامه دهد.

منبع: گاردین