«غوطه‌ور» در گرداب کلیشه؛ عقب‌گرد ۴۰ ساله در افتتاحیه فجر ۴۴

باشگاه خبرنگاران جوان؛ علی محسنی - فیلم «غوطه‌ور» به کارگردانی محمدجواد حکمی در حالی به عنوان اثر افتتاحیه جشنواره چهل و چهارم به نمایش درآمد که انتظار می‌رفت آغازی کوبنده برای مهم‌ترین رویداد سینمایی کشور باشد. فیلم با دستمایه قرار دادن «بحران هویت جنسی»، سراغ موضوعی ناب و جسورانه در سینمای ایران رفته است؛ اما به باور منتقدان، این جسارت تنها در حد همان ایده اولیه باقی می‌ماند. رضا منتظری در نقد این اثر معتقد است که ساختار فیلم بیش از آنکه هویت سینمایی داشته باشد، یادآور تله‌فیلم‌های ضعیف تلویزیونی است که توانایی جذب مخاطب روی پرده بزرگ را ندارد.

فیلم‌نامه‌ای الکن و شخصیت‌های شناسنامه‌دار دهه شصتی

یکی از جدی‌ترین ضعف‌های «غوطه‌ور»، ناتوانی فیلم‌نامه در خلق موقعیت‌های دراماتیک و شخصیت‌پردازی‌های عمیق عنوان شده است. منتظری با اشاره به اینکه مخاطب نمی‌تواند با کاراکترها هم‌ذات‌پنداری کند، می‌گوید: «قهرمان و ضدقهرمان در این فیلم به شدت کلیشه‌ای و "باسمه‌ای" طراحی شده‌اند. نگاه فیلم‌ساز به این دو قطب، یادآور سینمای دهه ۶۰ و ۷۰ ایران است؛ گویی سینمای ما سی یا چهل سال به عقب بازگشته و دوباره در حال بازتولید همان الگوهای قدیمی و منسوخ هستیم.»

این ضعف در بازیگری نیز مشهود است؛ جایی که بازی‌های ناهماهنگ و ناپخته، در کنار کارگردانی فاقد انسجام، اجازه نمی‌دهد که روایت فیلم شکلی منطقی به خود بگیرد.

«شترگاوپلنگِ» سینمایی؛ سرگردانی میان سیاست و دیانت

محمدجواد حکمی که خود در کسوت روحانیت است، در این اثر تلاش کرده تا تصویری توحیدی ارائه دهد، اما نتیجه کار به یک آشفتگی در ژانر و لحن منجر شده است. این منتقد تاکید کرد که تکلیف مخاطب با اثر روشن نیست: «ما متوجه نمی‌شویم با یک اثر سیاسی روبرو هستیم یا یک کار اجتماعی؟ فیلم لایه‌های امنیتی دارد یا می‌خواهد یک اثر دینی باشد؟ این وضعیت "شترگاوپلنگ" باعث شده فیلم از نظر ساختاری فرو بپاشد.»

فرجام سرد یک افتتاحیه؛ انتظار برای روزهای بهتر

پایان‌بندی فیلم «غوطه‌ور» به جای آنکه مخاطب را به تامل وادارد، او را در وضعیتی معلق و سرد رها می‌کند. رفتار نهایی قهرمان فیلم، نه محصول پیشرفت طبیعی داستان، بلکه تصمیمی تحمیلی و غیرواقعی به نظر می‌رسد.