آیا نوشیدن چای، قهوه یا شیر در فواصل بین وعده‌های غذایی اشکالی دارد؟
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی- الکسی موسکالیف، عضو وابسته آکادمی علوم روسیه، خاطرنشان می‌کند که شیر باعث قطع دوره «پاک» — مرحله‌ای از روزه‌داری که در آن هیچ غذایی مصرف نمی‌شود — می‌گردد، در حالی که چای چنین تأثیری ندارد.
به گفته موسکالیف، دوره «امساک از طعام» — یعنی فاصله زمانی بین وعده‌های غذایی — نوعی روزه روزانه محسوب می‌شود که در طی آن تنها باید آب نوشید. وجود چنین فواصلی ضروری است، زیرا بدن انسان برای پردازش مداوم کالری طراحی نشده است؛ متابولیسم ما برای مدیریت مصرف غذا از صبح زود تا آخر شب ساخته نشده است. رفتار مغایر با این اصل می‌تواند به مشکلات سلامتی منجر شود.
او اشاره می‌کند که وقتی دریافت مواد مغذی متوقف می‌شود، متابولیسم وارد وضعیتی ترمیمی (بازسازی‌کننده) می‌گردد. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که پرهیز از غذا به مدت ۸ تا ۱۰ ساعت در طول روز، شاخص‌های متابولیک را بهبود می‌بخشد. این رویه، در کنار خواب و فعالیت بدنی، از جمله مواردی است که معتبرترین شواهد علمی از نقش آن در کاهش خطر مرگ زودرس حمایت می‌کنند.
موسکالیف می‌گوید: «یک قاشق شکر، شیر، خامه، آب‌میوه یا هر نوع نوشیدنی شیرین‌شده، حاوی مواد مغذی است و عملاً به دوره "روزه‌داری" پایان می‌دهد. با این حال، توصیه نمی‌کنم که این موضوع را به یک وسواس عددیِ سخت‌گیرانه — مثلاً بر سرِ یک قطره شیر — تبدیل کنید. برای حفظ سلامتی، داشتن یک دوره روزه‌داری منظم و به اندازه کافی طولانی، بسیار مهم‌تر از تلاش برای رسیدن به یک "پاکسازی متابولیک" مطلق تا آخرین کالری است.»
موضوع دیگری که همچنان مبهم است، مربوط به افزودنی‌های غذاییِ بدون کالری و شیرین‌کننده‌های مصنوعی است. از آنجا که اطلاعات بسیار اندکی درباره تأثیر آنها بر متابولیسم وجود دارد، نمی‌توان با قطعیت آنها را تأیید کرد.
موسکالیف هشدار می‌دهد: «ثابت شده است که مصرف مداوم تقریباً تمام شیرین‌کننده‌ها، پیامد‌های نامطلوبی برای سلامتی به همراه دارد.»
در خصوص زمان‌بندی وعده‌های غذایی، او خاطرنشان می‌کند که قاعده رایجِ «بعد از ساعت شش عصر غذا نخورید»، فاقد مبنای علمی است. آنچه واقعاً اهمیت دارد، ساعتِ روی دیوار نیست، بلکه «ریتم شبانه‌روزی» (ساعت بیولوژیک) فرد، مدت‌زمانِ بازه غذا خوردن، و زمان‌بندی آن نسبت به ساعات خواب است. برای مثال، یک بازه زمانی برای غذا خوردن که از ساعت ۱۰ صبح تا ۸ شب—یعنی یک دوره ۱۰ ساعته—ادامه داشته باشد، به‌راحتی با برنامه‌های زمانی مختلف سازگار است.
با این حال، داده‌ها به‌طور کلی نشان می‌دهند که بازه زمانیِ زودتر برای صرف غذا، از نظر فیزیولوژیکی برتری دارد؛ چرا که حساسیت به انسولین و سایر فرآیند‌های متابولیک تحت تأثیر ریتم شبانه‌روزی (ساعت بیولوژیک بدن) هستند. با این وجود، این تصور که فرد باید «آخرین وعده غذایی خود را دقیقاً سه ساعت پیش از خواب تمام کند» را نمی‌توان یک قانون کلی و همگانی دانست؛ چرا که علم هنوز چنین مرز دقیقی را تعیین نکرده است. اگر فردی معمولاً بین ساعت ۱۱ شب تا نیمه‌شب به رختخواب می‌رود، صرف شام در ساعت ۸ شب کاملاً منطقی است.
موسکالیف توصیه می‌کند: «پیشنهاد می‌کنم اولویت را به داشتن یک روال روزانه منظم بدهید، از ریزه‌خواری‌های مداوم در اواخر شب پرهیز کنید، بازه زمانی غذا خوردن را در حد معقولی نگه دارید و—در صورت امکان—از خوردن وعده غذایی اصلی خود در ساعات پایانی روز (عصر یا شب) خودداری نمایید.»
منبع: gazeta.ru
