ماهی ۱۰ هزار دلار برای شاه افغانستان

باشگاه خبرنگاران جوان - در روزگاری که بخش بزرگی از مردم ایران درگیر فقر، کمبود امکانات و فشار‌های معیشتی بودند، دلار‌های نفتی کشور در دهلیز‌های تاریک بودجه‌های سرّی و تصادفات شخصی دربار محمدرضا پهلوی خرج هزینه‌های اعیانیِ شاهان سابق و مداخله‌های نظامی گران‌قیمت می‌شد.

خاطرات اسدالله علم، وزیر دربار و محرم‌ترین فرد به شاه، مانند روزنه‌ای به این جعبه سیاه، پرده از بخشش‌های بی‌حساب‌وکتاب و ولخرجی‌های شخصی سلطنت پهلوی برمی‌دارد.

نگاهی به این اسناد تاریخی نشان می‌دهد که چگونه منافع ملی ایران فدای رفاقت‌ها و هزینه‌های غیرضروری شاهانه می‌شد.

در نمونه‌ای از این دست‌ودلبازی‌های عجیب، علم در یادداشت روز پنج‌شنبه ۱۵ مهر ۱۳۵۲ می‌نویسد: «… کاغذی از حالات پادشاه افغانستان از سفیر شاهنشاه در رم رسیده بود دادم به دقت مطالعه فرمودند. فرمودند فوری سفیر عربستان و کویت را بخواهم و با آنها مطلب را در میان بگذار.

عرض کردم جسارت می‌کنم؛ ولی ارزش ندارد ماهی ده هزار دلار را خود شاهنشاه مرحمت فرمایند… فرمودند: پس بنویس که ما این ده هزار دلار را برای مخارج ماهیانه شما… می‌دهیم…».

این بخشش‌ها تنها به مقررّی ماهیانه ختم نشد؛ در شنبه ۱۸ اسفند ۱۳۵۲ دستور مستقیم دیگری صادر می‌شود: «فرمودند: هزار دلار به ماهیانه ۱۰۰۰۰ دلاری پادشاه افغانستان برای مخارج تحصیل بچه‌های او اضافه کن؛ همچنین ماهیانه ده هزار دلار به پادشاه یونان بده. بعد هم یک منزل برای پادشاه افغانستان در رم بخرید. همه‌ی این پول را از بودجه‌ی سرّی دولت بگیرید.»

سرریز سرمایه‌های این ملت به حساب خانواده‌های سلطنتی مخلوع تا جایی پیش رفت که محمدرضا پهلوی در پنج‌شنبه ۲۴ مهر ۱۳۵۴ با نخوت و کنایه فرمود: «خوب، این بیچاره را هم که اداره می‌کنیم.» حتی زمانی که پادشاه سابق افغانستان دست به ولخرجی شخصی می‌زد، شاه ایران بدون کوچک‌ترین تردیدی هزینه آن را از جیب مردم پرداخت می‌کرد.

علم در ۲۴ فروردین ۱۳۵۵ می‌نویسد: «عرض کردم پادشاه افغانستان باز یک اتومبیل در رم خریده به ده هزار دلار و پولش را از شاهنشاه می‌خواهد. فرمودند: البته بده. چه باید کرد؟ خدا به ما می‌رساند که ما به دیگران بدهیم.»

این پاشیدن پول تنها به خانه‌های رم و اتومبیل‌های لوکس محدود نبود؛ در حوزه نظامی نیز صد‌ها میلیون دلار از دارایی ایران خرج پاکستان می‌شد. در خاطرات علم آمده است که شاه تا سال ۱۳۵۴ «بیش از هزار میلیون دلار» به پاکستان داده بود و علم در پاسخ به گلایه شاه از درخواست‌های بعدی، به صراحت می‌گوید: «می‌دانم می‌خواهند پانصد میلیون وام بگیرند و ما تضمین کنیم. فرمودند، بلی همین طور است.»

محمدحسین راجی در کتاب «جعبه سیاه» می‌نویسد: «محمدرضا پهلوی بدون توجه به وضعیت کسور سعی می‌کرد خود را فردی بخشنده نشان دهد و امکانات کشور را صرف پذیرایی از مهمانان خارجی و اهدای هدیه به آنان کند. او بودجه سری دولت و ثروت ملی ایران را حیاط‌خلوت خود و رفاه پادشاهان برکنارشده خارجی می‌دانست.»

منبع: فارس