شتـاب سلمان فارسی روی ریل تحول

باشگاه خبرنگاران جوان - در میان تولیدات نمایشی، سریال «سلمان فارسی» بی‌شک بلندپروازانه‌ترین و سترگ‌ترین ابرپروژه تاریخ رسانه‌ملی به‌شمار می‌رود؛ اثری تمدنی و فراملی که سال‌ها ایده‌اش در ذهن داوود میرباقری جا خوش کرده بود، اما در دوره مدیریت فعلی صداوسیما با عزمی جدی، رفع موانع پشتیبانی و نگاهی تحولی، جانی تازه گرفت و شتابی دوچندان یافت.

پروژه‌ای که می‌توان آن را مصداق روایت هوشمندانه تاریخ برای تولید یک اثر فاخر در مسیر هویت‌بخشی و تمدن‌سازی دانست. سلمان فارسی با گذر از پیچ‌وخم‌های سنگین تولید و تلاطم‌های فنی، حالا بیش از هر زمان دیگری قطار تولیدش به ایستگاه پخش نزدیک شده و چشم میلیون‌ها مخاطب مشتاق را به قاب جعبه جادو دوخته است تا شاهد تولد اثری باشند که خود یک‌تنه حکم دانشگاهی تمام‌عیار برای هنر تصویر ایران دارد؛ مجموعه‌ای که سال‌هاست هواداران این کارگردان پرآوازه و دوستداران تاریخ ملی - دینی‌مان در انتظار به سرانجام رسیدن آن هستند. این سریال که بخش قابل‌توجهی از آن تصویربرداری شده و طبق گفته سازندگان، احتمالا زمستان امسال به آنتن می‌رسد، وجوه تمایز و جذابیت‌های بالقوه بسیاری دارد. در ادامه نگاهی به بخشی از آنها و همچنین آخرین وضعیت کار انداختیم. 

روایتی ناب از ایران باستان 

تا امروز در آثار نمایشی تلویزیون، کمتر شاهد پرداختن به تاریخ ایران باستان بوده‌ایم و این مهم قرار است با روایت زندگی روزبه ایرانی در قاب سیما نقش ببندد. بخشی از تاریخ ایران که تا امروز کمتر به آن توجه شده، در سریال سلمان فارسی به نمایش درمی‌آید. نما‌هایی بکر و ناب از ایران در قاب‌های هنرمندانه داوود میرباقری و تنیده در قصه زندگی یار پارسی پیامبر به تصویر کشیده می‌شود. همین روایت تازه یکی از جذابیت‌های اصلی این سریال بوده که چشم‌های بسیاری را برای به آنتن رسیدن این اثر در انتظار نگه داشته است. 

تلفیق خلاقیت، هنر دست و جلوه‌های ویژه

در روز‌های اخیر و در نمایشگاه «روایت تحول» که با محوریت دستاورد‌های پنج‌ساله دوره تحول سازمان صداوسیما در حال برگزاری است، تیزری از سریال در حال تولید سلمان فارسی نمایش داده شد که به‌تازگی با انتشار آن توسط معاونت سیما، علاقه‌مندان به پخش سریال را با تصاویری جدید از فصل ایران این اثر تاریخی رو‌به‌رو کرد. آنچه که در تیزر منتشرشده هم نمایان است، تصویربرداری این مجموعه در لوکیشن‌های ساخته‌شده‌ای همچون قلعه‌ها، عمارت‌ها و دیگر دکور‌های جذاب و دیدنی ــ که به صورت ویژه برای این اثر طراحی و ساخته شده ــ پیش رفته، اما در کنار آن از جلوه‌های ویژه کامپیوتری در طبیعی‌ترین حالت ممکن نیز بهره‌مند است. 

طبق پیگیری‌های ما از دست‌اندرکاران این سریال تلویزیونی، پروژه سلمان فارسی تلفیقی از سازه‌هایی است که عباس بلوندی (طراح بخش ایران باستان) و سیدمحسن شاه‌ابراهیمی (بخش بیزانس) به صورت ماندگار در شهرک غزالی، شاهرود، جلفا، شهرک سینمایی دفاع‌مقدس و... ساختند و کنار آن اصلاح نور، رنگ و جلوه‌های ویژه بسته به شرایط روز و نیاز پروژه به مرور اضافه شده که با پیشرفت مراحل ساخت، کامل‌تر هم خواهد شد. این تلفیق که نمایانگر قدرت هنر معماری و جلوه‌های ویژه عوامل سازنده این اثر بوده، یکی دیگر از جذابیت‌هایی است که بینندگان بسیاری را برای تماشای سریال ترغیب می‌کند. 

چشم انتظاری برای پخش 

گروه سازنده سریال سلمان فارسی، این روز‌ها همچنان در حال تصویربرداری فصل ایران باستان در شهرک غزالی هستند. آنچنان که گفته شده تمام تلاش بر این است که بخش ایران باستان به سرانجام برسد و بعد سریال روی آنتن برود که به‌گفته عوامل اثر، این مسیر به فضای عمومی کشور، بحث بودجه، آماده بودن دکور‌ها و بازیگران بستگی دارد. البته به نظر می‌رسد گریزی از هم‌زمانی فیلمبرداری بخش حجاز - که پیش‌روست - با پخش بخش ایران و بیزانس نیست. فصل حجاز که آخرین بخش از این مجموعه نمایشی را شامل می‌شود، این روز‌ها مراحل پیش‌تولید، اعم از ساخت دکور در لوکیشن‌ها، بازنویسی نهایی فیلمنامه و... را پشت سر می‌گذارد. 

همان‌طور که اشاره شد در این سریال شاهد بخش‌های مختلفی از تاریخ ایران و جهان هستیم و آنچه از هنر میرباقری سراغ داریم، آثار تماشایی با بازی‌های به‌یادماندنی و دیالوگ‌های شنیدنی است. به همین خاطر بسیاری از هنرپیشگان علاقه‌مند به حضور در ساخته‌های او به‌ویژه پروژه سلمان فارسی هستند و تا امروز چهره‌های زیادی به این پروژه پیوستند. به نظر می‌رسد تغییری در بازیگران بخش ایران همچون ستاره اسکندری (مادر سلمان)، حسام منظور (پدر سلمان)، علیرضا جلیلی (نوجوانی سلمان) و... رخ ندهد؛ مگر این‌که کارگردان سریال سکانسی را اضافه کند یا برای سکانس‌های مفصل نیاز به بازیگر جدید داشته باشد. همچنین با وجود گمانه‌زنی‌ها، هنوز اسامی بازیگران فصل حجاز اعلام نشده است. 

سازه‌ها و درس‌های ماندگار 

همان‌طور که اخیرا حسین طاهری، تهیه‌کننده سریال مطرح کرده، مجموعه سلمان فارسی یک پروژه فراملی، تمدنی و فرهنگی است؛ به همین سبب درخور است تا مراحل تولید، پخش و بازخورد‌های پس از آن مستند شود تا هنرجویان و علاقه‌مندان به آثار تصویری، امروز تا آینده بتوانند از تجربه ساخت این پروژه بهره‌مند شوند. به نظر می‌رسد که عوامل مجموعه فوق، تمهیداتی اندیشیده‌اند که سازه‌ها و لباس‌های این سریال ماندگار شود تا دیگر پروژه‌ها هم بتوانند از آنها استفاده کنند. 

همچنین به‌عنوان ظرفیت توریستی در کشور از آنها بهره‌برداری شود. با همین رویکرد، بخش اعظمی از سازه‌ها در شهرک غزالی که متعلق به سازمان صداوسیماست، ساخته شده تا از آنها حفاظت شود. در این مسیر مستندسازی فیزیکی و مستندسازی علمی و آکادمیک هم انجام می‌شود، زیرا به باور بسیاری که از نزدیک با این اثر آشنایی دارند، پروژه سلمان فارسی، عملا دانشگاه است. خاصیت دانشگاهی این پروژه نه فقط جلوی دوربین، بلکه در پشت دوربین هم دیده می‌شود. یک نمونه آن جلوه‌های ویژه و کارگاه‌هایی است که برای لباس و گریم ساخته شده است. 

هر لباس و اکسسوار در این سریال یکتاست و با همین نگاه آرشیو می‌شود تا شاید در آینده در قالب موزه گردآوری شود و برای علاقه‌مندان در معرض نمایش قرار گیرد.

منبع: روزنامه جام‌جم