اولین پیوند نخاع انسان در جهان انجام شد
جراحی‌ای که می‌تواند رؤیای درمان فلج را به واقعیت نزدیک کند، در روسیه انجام شده است.
به گزارش گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس به نقل از نیواطلس، یک جراح مدعی شده است که تیم او هفته گذشته در مؤسسه پزشکی اورژانس اسکلیفوسوفسکی در مسکو، بخشی از نخاع یک اهداکننده دچار مرگ مغزی را به نخاع یک فرد بزرگسال پیوند زده‌اند که ۳ سال پیش دچار آسیب نخاعی شده بود. اگر انجام این عمل و جزئیات آن تأیید شود، می‌تواند نقطه عطفی در پزشکی باشد؛ با این حال، هنوز مشخص نیست این جراحی به بازگشت توانایی حرکتی بیمار منجر خواهد شد یا خیر.
دکتر شیائوپینگ رِن، جراح بیمارستان دوم وابسته به دانشگاه پزشکی سنتی چین گوانگشی، به هلن تامسون از نشریه نیو ساینتیست گفته است که جراحان ابتدا بافت آسیب‌دیده را خارج کردند و سپس با استفاده از جراحی میکروسکوپی و پلی‌اتیلن گلیکول، ماده‌ای که می‌تواند به اتصال غشای سلول‌ها کمک کند، بخش اهدایی را به نخاع بیمار متصل کردند. گفته می‌شود بیمار دچار قطع کامل عملکرد نخاع بوده است، اما محل دقیق آسیب، ارزیابی‌های عصبی و شواهدی از بهبود احتمالی او هنوز منتشر نشده است. رِن وضعیت فعلی بیمار را خوب توصیف کرده و گفته است که تمام خطرات احتمالی و پیامدهای جراحی به او توضیح داده شده است.
با وجود اهمیت این ادعا، اطلاعات منتشرشده درباره جراحی هنوز محدود است. بیانیه‌ای در وب‌سایت بیمارستان، به نقل از سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، از انجام یک عمل پیوند نخاع ۱۲ ساعته با همکاری متخصصان چینی خبر می‌دهد؛ اما تاکنون نتایج بالینی این جراحی در یک نشریه علمی معتبر و داوری‌شده منتشر نشده است. رِن گفته است مستندات این عمل در آینده ارائه خواهد شد. اهمیت چنین جراحی‌ای از آنجا ناشی می‌شود که نخاع برخلاف بسیاری از بافت‌های بدن، توانایی بسیار محدودی برای ترمیم آسیب‌های شدید دارد.
هنگامی که نخاع به‌شدت آسیب می‌بیند، ارتباط میان مغز و بخش‌هایی از بدن مختل می‌شود و ممکن است فلج ایجاد شود. افزون بر این، واکنش‌های التهابی بدن می‌توانند با آزادسازی موادی مانند اکسید نیتریک، به سلول‌های عصبی آسیب بیشتری وارد کنند. حتی اگر رشد مجدد رشته‌های عصبی آغاز شود، ممکن است در فاصله زمانی ترمیم، عملکرد بخش‌های دیگر بدن نیز تغییر کرده باشد. به همین دلیل، اتصال دوباره بافت نخاعی صرفاً به معنای بازگشت پیام‌های عصبی نیست و برقراری ارتباط مؤثر میان سلول‌های عصبی، تأمین خون‌رسانی و جلوگیری از پس‌زدن بافت پیوندی از چالش‌های اصلی این روش به شمار می‌روند.
رِن در مقاله‌ای در سال ۱۴۰۰، به همراه سرجیو کاناورو، جراح مغز و اعصاب ایتالیایی، و سی‌یون کیم، متخصص مغز و اعصاب کره‌ای، طرح پیوند نخاع از اهداکننده را بررسی کرده بود. کاناورو پیش‌تر به‌دلیل طرح جنجالی پیوند سر انسان به بدن یک اهداکننده دچار مرگ مغزی، خبرساز شده بود؛ طرحی که هرگز به یک عمل موفقیت‌آمیز اثبات‌شده منجر نشد. با این حال، پژوهش‌های حیوانی نشان داده‌اند که استفاده از پلی‌اتیلن گلیکول برای ترمیم بافت عصبی ممکن است ظرفیت‌هایی داشته باشد. در مطالعه‌ای که چند ماه پیش از انتشار این گزارش در نشریه پلوس وان منتشر شد، پژوهشگران یک ژل ترکیبی از پلی‌اتیلن گلیکول و کیتوسان را روی ۵ خوک که نخاع آن‌ها کاملاً قطع شده بود، آزمایش کردند.
۳ خوک این ژل را دریافت کردند و ۲ خوک در گروه کنترل قرار گرفتند. پس از ۶۰ روز، پژوهشگران گزارش دادند که خوک‌های درمان‌شده توانسته‌اند روی هر ۴ اندام خود بایستند و راه بروند، درحالی‌که حیوانات گروه کنترل همچنان فلج بودند. بررسی بافت‌ها نیز نشانه‌هایی از عبور رشته‌های عصبی از محل آسیب نشان داد. با این حال، این آزمایش بسیار کوچک بود و با پیوند بافت نخاعی یک اهداکننده به فردی که سال‌ها از آسیب او گذشته و بدنش با شرایط جدید سازگار شده است، تفاوت اساسی دارد. ملیسا اندروز، متخصص علوم اعصاب دانشگاه ساوتهمپتون، نیز درباره اعتبار شواهد حاصل از آزمایش‌های حیوانی ابراز تردید کرده و نسبت به خطرات جراحی و احتمال بالای عفونت برای بیمار هشدار داده است.
در کنار پیوند نخاع، روش‌های دیگری نیز برای کمک به بیماران مبتلا به آسیب نخاعی در حال توسعه هستند. درمان‌های مبتنی بر سلول‌های بنیادی در آزمایش‌های بالینی اولیه نتایج امیدوارکننده‌ای داشته‌اند و می‌توانند با استفاده از سلول‌های خود بیمار به ترمیم بافت آسیب‌دیده کمک کنند؛ هرچند هنوز قادر نیستند نخاع کاملاً قطع‌شده را به‌طور کامل دوباره متصل کنند. فناوری‌های دیجیتال نیز پیشرفت‌هایی داشته‌اند: در سال ۱۴۰۲، یک رابط مغز و نخاع به مردی مبتلا به آسیب مزمن نخاعی کمک کرد بایستد، راه برود و از پله‌ها بالا برود.
این سامانه فعالیت مغز را دریافت می‌کرد و با تحریک بخش‌های پایین‌تر از محل آسیب، پلی دیجیتال برای عبور از مسیرهای عصبی مختل‌شده ایجاد می‌کرد. همچنین، در مطالعه‌ای که سال ۱۴۰۳ در نشریه نیچر مدیسین منتشر شد، تحریک الکتریکی از طریق پوست همراه با توان‌بخشی بررسی شد. از میان ۶۰ شرکت‌کننده‌ای که دوره پژوهش را کامل کردند، ۷۲ درصد بهبودهایی در قدرت بدنی و عملکرد حرکتی نشان دادند که از آستانه‌های تعیین‌شده در مطالعه فراتر می‌رفت.
این روش‌ها لزوماً جایگزین پیوند موفق نخاع نیستند، اما نشان می‌دهند که مسیرهای متعددی برای کمک به بیماران وجود دارد. حتی اگر جراحی مسکو به نتیجه مطلوب نرسد، انتشار اطلاعات دقیق آن می‌تواند برای پژوهش‌های آینده ارزشمند باشد؛ البته به شرط آنکه نتایج در اختیار جامعه علمی قرار گیرد و به‌طور مستقل بررسی شوند. در حال حاضر، این جراحی را باید تلاشی گزارش‌شده برای ترمیم یکی از پیچیده‌ترین آسیب‌های بدن دانست، نه درمانی اثبات‌شده برای فلج؛ زیرا شواهد لازم برای تأیید موفقیت آن هنوز منتشر نشده است.
#پیوند_نخاع #روسیه #جراحی
----------------------------
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
