از «سجیل» تا «الماس»؛ با پروژه‌های موشکی وزیر پیشنهادی دفاع آشنا شوید
باشگاه خبرنگاران جوان - سوابق علمی، پژوهشی و صنعتی مهندس مهرداد اخلاقی، وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران، بر محور تجربه طولانی در حوزه موشکی، توسعه فناوری‌های دفاعی و مدیریت مجموعه‌های صنعتی و راهبردی متمرکز است؛ مسیری که بر اساس سوابق مطرح‌شده درباره او، از فعالیت‌های تحقیقاتی و طراحی آغاز شده و تا مدیریت پروژه‌های کلان، راهبری تولید و مسئولیت در سازمان‌های بزرگ دفاعی امتداد یافته است.
اخلاقی که بنا بر اطلاعات ارائه‌شده، حدود ۴۳ سال سابقه فعالیت در مجموعه‌های دفاعی را دارد، بخش مهمی از تجربه حرفه‌ای خود را در حوزه پیشران‌های موشکی، به‌ویژه سوخت جامد، توسعه سامانه‌های تسلیحاتی و فناوری‌های فضایی سپری کرده است. ترکیب تجربه پژوهشی و صنعتی او، یکی از محور‌های اصلی مطرح‌شده در بررسی سوابقش برای تصدی وزارت دفاع به‌شمار می‌رود.
سه ضلع تخصصی؛ پژوهش، طراحی و تولید
یکی از ویژگی‌های برجسته‌ای که در سوابق حرفه‌ای مهرداد اخلاقی مورد تأکید قرار می‌گیرد، حضور هم‌زمان در حوزه‌های پژوهش، طراحی و تولیدی ـ صنعتی است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، او در مقاطع مختلف مسئولیت‌هایی از جمله اجرای پروژه، مدیریت پروژه، طراحی ارشد، مدیریت بخش‌های صنعتی و هدایت مجموعه‌های تولیدی را به‌عهده داشته است.
چنین مسیری از منظر مدیریت صنایع دفاعی اهمیت دارد؛ چراکه تبدیل یک ایده یا دستاورد پژوهشی به محصول عملیاتی، تنها به دانش فنی محدود نمی‌شود و به شناخت فرایند‌های تولید، سازمان‌دهی نیروی انسانی، مدیریت منابع، کنترل کیفیت و هماهنگی میان بخش‌های تحقیقاتی و صنعتی نیز نیاز دارد.
در این چارچوب، تجربه منتسب به اخلاقی در راه‌اندازی و مدیریت خطوط تولید، به‌ویژه در شرایط محدودیت منابع و فشار‌های بیرونی، از جمله محور‌هایی است که در ارزیابی سوابق صنعتی او مورد توجه قرار می‌گیرد. اهمیت این تجربه در صنعت دفاعی، به توان حفظ تداوم تولید و کاهش فاصله میان طراحی، ساخت و بهره‌برداری بازمی‌گردد.
تجربه طولانی در حوزه موشکی و پیشران‌های سوخت جامد
بخش مهمی از سوابق مطرح‌شده درباره مهرداد اخلاقی به فعالیت حدود ۳۰ ساله او در حوزه سوخت جامد موشکی مربوط است. در اطلاعات ارائه‌شده، از او به‌عنوان یکی از چهره‌های مؤثر در توسعه این حوزه، به‌ویژه در موشک‌های زمین‌به‌زمین، یاد شده است.
پیشران‌های سوخت جامد از حوزه‌های مهم فناوری موشکی هستند و توسعه آنها با مجموعه‌ای از الزامات فنی، صنعتی و کیفی ارتباط دارد. تجربه در این بخش، افزون بر شناخت فناوری پیشران، مستلزم آشنایی با زنجیره تأمین، فرایند‌های تولید و آزمون و الزامات ایمنی صنعتی است.
همچنین در سوابق منتسب به اخلاقی، به مشارکت در روند توسعه و تولید نسل‌های مختلف موشکی، از جمله خانواده‌های نازعات، زلزال، ذوالفقار و سجیل، اشاره شده است، با این حال، تعیین دقیق سهم شخصی او در طراحی، توسعه یا تولید هر یک از این سامانه‌ها، نیازمند بررسی اسناد رسمی و سوابق پروژه‌هاست.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، فعالیت‌های او به حوزه پیشران محدود نبوده و موضوعاتی نظیر افزایش برد و دقت، توسعه سرجنگی‌ها و ارتقای قابلیت‌های سامانه‌های تسلیحاتی نیز در زمره حوزه‌های کاری منتسب به وی قرار داشته است.
از فناوری موشکی تا توسعه سامانه‌های هوشمند
یکی دیگر از محور‌های مطرح‌شده درباره سوابق اخلاقی، مشارکت در توسعه و هوشمندسازی تجهیزات دفاعی است، در این زمینه، به نقش او در گسترش قابلیت‌های تسلیحاتی، افزایش دقت و توسعه محصولات جدید با استفاده از تجربه‌های انباشته در صنایع موشکی اشاره شده است.
در اطلاعات ارائه‌شده، ورود موشک‌های خانواده الماس به سازمان رزم نیرو‌های مسلح و توسعه بمب‌های خانواده یاسین نیز به‌عنوان نمونه‌هایی از تحولات مرتبط با این حوزه مطرح شده‌اند. برای انتساب مسئولیت مستقیم در طراحی یا تولید این محصولات به یک فرد مشخص، باید مستندات رسمی مربوط به پروژه‌ها و نقش سازمانی او بررسی شود.
از منظر صنعتی، انتقال تجربه میان بخش‌های مختلف صنایع دفاعی می‌تواند زمینه استفاده مشترک از ظرفیت‌های پژوهشی، طراحی و تولید را فراهم کند، در چنین الگویی، تجربه به‌دست‌آمده در یک حوزه فناوری، در صورت انطباق با الزامات فنی حوزه‌های دیگر، می‌تواند در توسعه قابلیت‌های جدید مورد استفاده قرار گیرد.
سوابق فضایی و فعالیت‌های پژوهشی
حوزه فضایی نیز در کارنامه‌ای که از مهرداد اخلاقی ارائه شده است، جایگاه ویژه‌ای دارد. مشارکت در پروژه‌های کاوشگر‌ها و پرتابگر‌ها و فعالیت مرتبط با زیرساخت‌های پرتاب فضایی، از جمله محور‌های مطرح‌شده درباره سوابق اوست، در همین زمینه، نقش او در ایجاد یا توسعه پایگاه فضایی امام خمینی (ره) نیز عنوان شده است؛ موضوعی که برای تأیید میزان و نوع مسئولیت مستقیم او، به اسناد رسمی نیاز دارد.
کنار سوابق صنعتی، فعالیت‌های پژوهشی و اختراعی نیز بخشی از معرفی حرفه‌ای اخلاقی را تشکیل می‌دهد. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، او در دو مورد موفق به دریافت جوایزی در جشنواره خوارزمی شده است. بررسی عنوان دقیق اختراعات، سال دریافت جوایز و مستندات مربوط به آنها می‌تواند تصویر روشن‌تری از دستاورد‌های علمی او ارائه دهد.
تجربه فعالیت در محیط‌های پژوهشی و صنعتی، در صورت تأیید سوابق و مسئولیت‌های یادشده، نشان‌دهنده آشنایی با دو مرحله متفاوت، اما مرتبط در توسعه فناوری است: تولید دانش و تبدیل آن به محصول قابل ساخت و بهره‌برداری.
کنار سوابق تخصصی، مسیر مدیریتی اخلاقی نیز از جمله محور‌های مطرح در بررسی کارنامه اوست. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، او پیش از رسیدن به مدیرعاملی سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع، مسئولیت‌هایی در سطوح مختلف این مجموعه و صنایع وابسته به‌عهده داشته است.
اخلاقی در آبان ۱۳۹۳ با حکم حسین دهقان، وزیر وقت دفاع، به مدیرعاملی سازمان صنایع هوافضا منصوب شد. در گزارش‌های مربوط به این انتصاب، تجربه مدیریتی او در سطوح مختلف سازمانی از جمله زمینه‌های این انتخاب عنوان شده است، این سابقه، حضور طولانی‌مدت او در ساختار مدیریتی صنایع دفاعی و هوافضایی را نشان می‌دهد.
مدیریت مجموعه‌های صنعتی دفاعی، علاوه بر شناخت فناوری، به توان هماهنگ‌سازی بخش‌های تحقیق و توسعه، تولید، تأمین مواد اولیه، منابع انسانی و پشتیبانی نیاز دارد، از این منظر، یکی از موضوعات قابل‌بررسی در ارزیابی برنامه‌های اخلاقی برای وزارت دفاع، چگونگی استفاده از تجربه مدیریتی او برای ارتقای بهره‌وری، توسعه ظرفیت‌های تولیدی و تقویت پیوند میان پژوهش و صنعت خواهد بود.
تقدیر‌ها و دستاورد‌های حرفه‌ای
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده درباره کارنامه اخلاقی، دریافت جوایز و تقدیرنامه‌های متعدد در طول سال‌های خدمت نیز از بخش‌های دیگر سوابق اوست، در این اطلاعات به دریافت دو جایزه سیمین، تقدیر از سوی مسئولان ارشد کشور و نیرو‌های مسلح و همچنین دریافت جوایز مرتبط با فعالیت‌های اختراعی اشاره شده است.
با وجود این، برای درج قطعی تعداد تقدیرنامه‌ها، عناوین دقیق جوایز، سال دریافت آنها و نام نهاد‌های اعطاکننده در گزارش خبری، لازم است اسناد مربوط به این موارد بررسی شود.
وزارت دفاع؛ پیوند مدیریت صنعتی و سیاست‌گذاری دفاعی
معرفی مهرداد اخلاقی کتابچی به‌عنوان وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح، در شرایطی صورت گرفته است که سوابق مدیریتی او در صنایع دفاعی و هوافضایی، یکی از محور‌های اصلی توجه به این انتصاب محسوب می‌شود. رئیس‌جمهور در ۱۳ مهر ۱۴۰۵ او را برای تصدی این وزارتخانه به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد و نامه معرفی وی روز بعد در مجلس اعلام وصول شد، تصدی این مسئولیت منوط به طی فرایند قانونی و کسب رأی اعتماد نمایندگان است.
وزارت دفاع، علاوه بر مسئولیت‌های مرتبط با پشتیبانی نیرو‌های مسلح، با مجموعه گسترده‌ای از فعالیت‌های صنعتی، پژوهشی، فناورانه و تأمین تجهیزات دفاعی سروکار دارد، ازاین‌رو، تجربه مدیریتی در صنایع دفاعی می‌تواند یکی از محور‌های بررسی برنامه‌های وزیر پیشنهادی باشد؛ هرچند ارزیابی عملکرد آینده او به برنامه‌های اعلام‌شده، ساختار تصمیم‌گیری وزارتخانه و نتایج اقدامات اجرایی وابسته خواهد بود.
در صورت تأیید سوابق تخصصی و مدیریتی مطرح‌شده، یکی از محور‌های اصلی کارنامه اخلاقی، تجربه فعالیت در پیوند میان پژوهش، توسعه فناوری و تولید صنعتی خواهد بود؛ تجربه‌ای که اهمیت آن در شرایط محدودیت‌های صنعتی، نیاز به حفظ تداوم تولید و ضرورت نوسازی ظرفیت‌های دفاعی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد.
اکنون با معرفی او به مجلس، بررسی برنامه‌های پیشنهادی برای اداره وزارت دفاع، نحوه بهره‌گیری از ظرفیت صنایع دفاعی و اولویت‌های او در حوزه پژوهش، تولید، پشتیبانی و توسعه فناوری، بخش مهمی از فرایند ارزیابی صلاحیت وی را تشکیل می‌دهد، نتیجه این فرایند مشخص خواهد کرد که این مدیر باسابقه صنایع دفاعی چه مسئولیت‌هایی را در صورت کسب رأی اعتماد به‌عهده خواهد گرفت و چه رویکردی را برای اداره وزارت دفاع دنبال خواهد کرد.
منبع: تسنیم
