آیا افت بازار هوش مصنوعی می‌تواند جایگاه دلار را متزلزل کند؟
باشگاه خبرنگاران جوان - سرمایه‌گذاران مدت‌هاست که هنگام افت بازارها، دلار آمریکا را پناهگاهی امن می‌دانند؛ اما ورود سرمایه‌های خارجی با هدف کسب سود از رونق هوش مصنوعی ممکن است در صورت فروکش‌کردن این موج، جایگاه دلار به‌عنوان دارایی امن را تضعیف کند.
سرمایه خارجی به‌طور گسترده وارد سهام شرکت‌های بزرگ آمریکایی، اوراق قرضه شرکت‌های بزرگ فعال در زیرساخت‌های ابری و زیرساخت‌های شبکه برق شده است. این روند، دلار را به سرمایه‌گذاری شلوغ‌تری بر پایه برتری اقتصادی آمریکا تبدیل کرده؛ موقعیتی که رشد سریع‌تر اقتصاد، نرخ‌های بهره بالاتر و تقاضای مستمر خارجی برای دارایی‌های آمریکایی از آن حمایت می‌کنند.
با این حال، اگر روایت خوش‌بینانه درباره هوش مصنوعی با تردید روبه‌رو شود، نقش سنتی دلار به‌عنوان پناهگاه امن ممکن است با نقش فزاینده آن به‌عنوان دارایی پرریسکی که سرمایه‌گذاران حساس به تغییر قیمت در اختیار دارند، در تضاد قرار گیرد. افت پایدار بازار سهام می‌تواند سرمایه‌گذاران را به فروش دارایی‌های آمریکایی وادار کند؛ اتفاقی که ممکن است اثر تقاضای پناهگاهی برای دلار را خنثی کند.
دومینیک بانینگ، رئیس راهبرد ارز‌های گروه ۱۰ کشور در بانک نومورا، گفت: «اگر معاملات مرتبط با هوش مصنوعی معکوس شوند، دیگر مشخص نیست دلار به همان شیوه‌ای منتفع شود که در گذشته می‌شد.»
هشدار درباره جریان سرمایه در بازار ارز
هفته گذشته نشانه‌ای اولیه از این خطر نمایان شد. زمانی که ارزش‌گذاری شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی تحت فشار قرار گرفت، جریان سرمایه به سمت دارایی‌های امن بیشتر به نفع ین ژاپن و فرانک سوئیس بود تا دلار. دلار در برابر یورو افزایش محدودی را ثبت کرد که عمدتاً ناشی از تضعیف یورو در پی نگرانی‌ها درباره ناآرامی‌های داخلی فرانسه بود.
کوین فورد، راهبردپرداز ارشد ارز و اقتصاد کلان در شرکت کونورا، گفت: «رابطه میان معاملات هوش مصنوعی و دلار، زمانی که این معاملات زیر ذره‌بین قرار می‌گیرند، بسیار آشکارتر شده است.»
ورود سرمایه خارجی به بازار سهام آمریکا به رکورد رسیده، در حالی که سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی عقب مانده است. در نتیجه، بخش بزرگی از این سرمایه از سوی سرمایه‌گذاران نهادی تأمین می‌شود؛ گروه‌هایی که ممکن است با بازنگری در ارزیابی خود از رشد اقتصادی آمریکا، نرخ‌های بهره یا ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری، به خرید یا فروش دارایی‌های آمریکایی روی آورند.
اریک نلسون، رئیس جهانی راهبرد ارز در بانک ولز فارگو، این تخصیص سرمایه را به جریان‌های موسوم به «پول داغ» تشبیه می‌کند؛ سرمایه‌هایی که جابه‌جایی سریع آنها نقش مهمی در بازار‌های نوظهور دارد.
تحلیلگران می‌گویند رونق هوش مصنوعی انتظارات درباره رشد قوی‌تر اقتصاد آمریکا، تورم بالاتر و نرخ‌های بهره بیشتر را تقویت کرده و در نتیجه، همزمان با افزایش بازده اوراق خزانه‌داری، به رشد دلار نیز کمک کرده است.
نوآ بافام، راهبردپرداز ارز در شرکت سی‌آی‌بی‌سی کپیتال مارکتس، گفت: «کل معاملات مرتبط با هوش مصنوعی باعث شد نرخ‌های بهره آمریکا در سطح بالاتری بازتنظیم شوند و همین موضوع به رشد دلار منجر شد.»
اگر بازده سرمایه‌گذاری‌ها کمتر از انتظار باشد، خروج سرمایه از این معاملات می‌تواند بازار سهام، اوراق اعتباری و نرخ‌های بهره را تحت فشار قرار دهد و دلار را از سه جهت آسیب‌پذیر کند.
نخست، کاهش رشد اقتصادی ممکن است فدرال رزرو را به کاهش نرخ بهره وادار کند و مزیت بازدهی دلار را از بین ببرد. دوم، کاهش سرمایه‌گذاری داخلی می‌تواند روایت برتری اقتصادی آمریکا را تضعیف کند. سوم، کاهش تقاضای سرمایه‌گذاران نهادی برای سهام و اوراق قرضه شرکتی آمریکا، یکی از منابع اصلی حمایت ساختاری از دلار را تضعیف خواهد کرد.
با این حال، سرمایه‌گذاران تاکنون در زمان افت قیمت‌ها به خرید روی آورده‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد اگر ضعف دلار پایدار شود، این روند ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول بکشد.
درس‌هایی از حباب دات‌کام
نلسون می‌گوید افت شدید بازار سهام به‌تنهایی لزوماً به سقوط دلار منجر نمی‌شود. پس از آنکه شاخص نزدک در مارس ۲۰۰۰ به اوج رسید، دلار نزدیک به دو سال همچنان قدرتمند باقی ماند و تنها زمانی تضعیف شد که بازار اعتبار آمریکا، پس از ورشکستگی شرکت‌هایی مانند ورلدکام و در کنار عواملی از جمله بهبود رشد اقتصاد جهانی، تحت فشار قرار گرفت.
با این حال، توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی بیش از رونق فناوری در آن دوره بر اقتصاد آمریکا متمرکز است. به گفته نلسون، شاخص واقعی دلار بر مبنای وزن تجاری، در مقایسه با میانگین بلندمدت خود از سال ۱۹۷۳، برای ۱۲ سال متوالی بالاتر بوده است؛ طولانی‌ترین دوره ثبت‌شده.
همچنین، در مقایسه با سال ۲۰۰۰، ورود سرمایه خارجی اکنون بیشتر بر سهام و اوراق قرضه شرکتی متمرکز است، در حالی که سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی ضعیف‌تر است.
اگر سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی نتواند بازده مورد انتظار را ایجاد کند، فاصله بازده اوراق اعتباری پرریسک از اوراق کم‌ریسک ممکن است افزایش یابد و شرکت‌های هوش مصنوعی را به کاهش هزینه‌های سرمایه‌ای وادار کند. چنین اتفاقی می‌تواند به بخش‌های مختلف اقتصاد سرایت کند و تقاضا برای تجهیزات صنعتی، سخت‌افزار و انرژی را کاهش دهد.
نگرانی درباره بخش‌های پرریسک‌تر اکوسیستم هوش مصنوعی، از جمله شرکت‌های زیرساخت ابری با بدهی بالا مانند کورویو، در هفته‌های اخیر باعث افزایش شدید فاصله قرارداد‌های معاوضه نکول اعتباری شده است؛ موضوعی که فشار بر سهام را نیز افزایش داده است.
شان آزبورن، راهبردپرداز ارشد ارز در بانک اسکوشیا، گفت: «وقتی به قرارداد‌های معاوضه نکول اعتباری نگاه می‌کنیم، می‌توانیم نشانه‌های این فرسایش را در بخش‌هایی از بازار ببینیم.»
از سوی دیگر، دولت آمریکا اکنون با کسری بودجه بزرگی روبه‌روست؛ وضعیتی که با مازاد بودجه این کشور در نزدیکی اوج رونق فناوری در سال ۲۰۰۰ تفاوت دارد. این شرایط فضای کمتری برای اجرای سیاست‌های حمایتی در زمان رکود باقی می‌گذارد؛ سیاست‌هایی که ممکن است بازار بدهی را نیز دچار بی‌ثباتی کنند.
حساسیت دلار در شرایط بحرانی
از نگاه نلسون، نشانه تعیین‌کننده صرفاً افت سهام شرکت‌های فناوری آمریکا نیست، بلکه این است که آیا فشار بازار به بحرانی مختص اقتصاد و بازار اعتبار آمریکا تبدیل می‌شود یا خیر؛ بحرانی که بتواند انتظارات درباره سیاست پولی فدرال رزرو را نیز تغییر دهد.
در چنین شرایطی، احتمالاً ین ژاپن در برابر دلار تقویت خواهد شد؛ تغییری که می‌تواند پیامد‌های بیشتری برای بازار‌هایی داشته باشد که خود از قبل تحت فشار قرار گرفته‌اند.
البته این به معنای قطعی‌بودن افت دلار نیست. شوکی که به هجوم سرمایه‌گذاران برای تأمین دلار منجر شود، ممکن است در ابتدا ارزش این ارز را افزایش دهد. در بحران مالی سال ۲۰۰۸ و مارس ۲۰۲۰، سرمایه‌گذاران برای پرداخت تعهدات دلاری خود به‌شدت به دنبال تأمین دلار رفتند و همین مسئله، تقاضایی قدرتمند، اما موقتی برای این ارز ایجاد کرد.
در مجموع، برخی سرمایه‌گذاران معتقدند دلار بار دیگر به یکی از ریسک‌های مهم بازار تبدیل شده است؛ آن هم در مقیاسی که از زمان سقوط بازارها پس از اعلام تعرفه‌های گسترده از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آوریل ۲۰۲۵ مشاهده نشده بود.
نلسون گفت: حساسیت سرمایه‌گذاران جهانی به بازقیمت‌گذاری گسترده یا افت شدید دلار قابل توجه است. با ورود به سال ۲۰۲۷، این موضوع یکی از نقاط آسیب‌پذیری دلار است که به نظرم باید زیر نظر گرفته شود.
منبع: سیتنا
