زن در خانه بیکار نیست / مرور تأکیدات رهبر شهید بر نقش ارزنده بانوان خانه‌دار به بهانه پیام اخیر رهبر معظم انقلاب

باشگاه خبرنگاران جوان - خانه‌ای را تصور کنید با پاکیزگی و چیدمان و نظمش، با عطر هر روزه پخت و پز، با صدای خنده فرزندانش، به مدیری که پس از یک روز پرکار، اعضای خانواده را گرد هم می‌آورد. این همه حس و حال سرشار از نشاط در خانه، با تدبیر یک مادر و یک زن خانه‌دار شکل گرفته است.

او تنها مدیری است که زودتر از دیگران از خواب بیدار می‌شود، کار روزانه‌اش را آغاز می‌کند و دیرتر از همه به رختخواب می‌رود، با این‌حال نه حقوق و دستمزد می‌گیرد، نه پاداش و نه اضافه‌کار. علاوه بر همه اینها، او سال‌هاست که بخش قابل ملاحظه‌ای از وظیفه خطیر تعلیم و تربیت غیررسمی را نیز در نخستین و مهم‌ترین نهاد اجتماعی؛ یعنی خانواده بر عهده دارد.

فریفتگان غافل، خانه‌داری زن را تحقیر می‌کنند

رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله العظمی سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای در پیام اخیر خود به مناسبت هفته دولت بر ضرورت توجه «فراراهبردی» به مسئله فرهنگ و تعلیم و تربیت تأکید کرده‌اند.

فراراهبردی؛ به‌معنای آنکه تنظیم راهبرد‌های دیگر باید با ملاحظه این مسئله باشد. نکته قابل تأمل در این پیام تأکید ایشان بر توجه به نقش بانوان خانه‌دار، همسان با اقشاری است که منبع اشاعه فرهنگ مثبت و سازنده‌اند و این ویژگی اهمیت خانه‌داری را دوچندان می‌کند.

رهبر شهید انقلاب نیز در خصوص اهمیت این ویژگی می‌فرمایند: «فریفتگان غافل، خانه‌داری زن را تحقیر می‌کنند؛ در حالی‌که خانه‌داری یعنی تربیت انسان و تولید والاترین محصول و متاع عالم وجود یعنی بشر». ۲۹/۱۲/۱۳۹۵

ظرافتی که پویایی می‌آفریند

زنان خانه‌دار از منظر حضرت آیت‌الله العظمی سیدمجتبی خامنه‌ای «ظریف‌ترین» اجزای نقش و نگار فرهنگ زیبا و مطلوب آینده را در حریم منازل به تک‌تک فرزندان این مرز و بوم می‌آموزند.

ظرافتی برآمده از سرشت، آفرینش و فطرت زن، که در خانه و خانواده زیبایی می‌آفریند و شوق تلاش و پویایی هر روزه را دوچندان می‌کند. این تعبیر «ظرافت زنانه» که برخلاف تصور غلط برخی، خود نشان از برتری زنان در مدیریت خانه و خانواده است، بار‌ها در فرمایشات رهبر شهید انقلاب نیز به کار رفته است:

«آن کسی که اداره می‌کند، کدبانو، یعنی آن کسی که محیط خانواده تحت اشراف اوست. تحت نظارت و تدبیر و مدیریت اوست. خیلی کار پر زحمتی است. خیلی کار ظریفی است. فقط هم ظرافت زنانه از عهده انجام این کار برمی‌آید. هیچ مردی امکان ندارد بتواند این ظرافت‌ها را رعایت کند.

زن توی خانه بیکار نیست. یک عده‌ای خیال می‌کنند زن در خانه بیکار است. نخیر، زن توی خانه، بیشترین و سخت‌ترین و ظریف‌ترین کار‌ها را انجام می‌دهد». ۱۸/۱۲/۱۳۷۶

«برخی فکر می‌کنند اگر زنی مثلاً کارش عبارت شد از همان کار خانه، این اهانت به زن است؛ نه! هیچ اهانت نیست؛ بلکه مهم‌ترین کار برای زن این است که زندگی را سرِ پا نگه دارد.

بعضی از کار‌های خانه خیلی سخت است. بچه‌داری از آن کار‌های سخت است. شما هر کاری را در نظر بگیرید که خیلی دشوار باشد، در مقابل بچه‌داری درواقع آسان است. بچه‌داری هنر خیلی بزرگی است. مرد‌ها یک روز هم نمی‌توانند این کار را انجام دهند. زن‌ها با دقت، با حوصله و با ظرافت این کار بزرگ را انجام می‌دهند. خدای متعال، در غریزه آنها این توان را قرار داده است؛ ولی همین بچه‌داری کار سختی است که انسان را فرسوده می‌کند و واقعاً از پا می‌اندازد». ۰۶/۰۶/۱۳۸۱

شغل اصلی زن، زن خانه بودن است

یکی از افتخارات نظام جمهوری اسلامی، فراهم آوردن حضور و مشارکت زنان در جامعه و تبیین نقش آنها در چرخه رشد و توسعه جامعه است با این حال رهبر شهید انقلاب آنجا که صحبت از مقایسه کار در خانه و کار در بیرون به میان می‌آید با تأکید بر نقش مهم مادران، به صراحت، اولویت نخست را به خانه‌داری و تربیت صحیح فرزندان در زیر سقف خانه می‌دهند: «شما اگر بچه خودتان را در خانه تربیت نکردید، یا اگر بچه نیاوردید، یا اگر تار‌های فوق‌العاده ظریف عواطف او را - که از نخ‌های ابریشم ظریف‌تر است - با سر انگشتان خودتان باز نکردید تا دچار عقده [عاطفی]نشود، هیچ‌کس دیگر نمی‌تواند این کار را بکند؛ نه پدرش و نه به طریق اولی دیگران؛ فقط کار مادر است. این کارها، کار مادر است؛ اما آن شغلی که شما بیرون دارید، اگر شما نکردید، ۱۰ نفر دیگر آنجا ایستاده‌اند و آن کار را انجام خواهند داد؛ بنابراین اولویت با این کاری است که بدیل ندارد؛ تعیّن با این است». ۱۴/۱۰/۱۳۹۰

«یکی از مهم‌ترین وظائف زن، خانه‌داری است. همه می‌دانند؛ بنده عقیده ندارم به اینکه زن‌ها نباید در مشاغل اجتماعی و سیاسی کار کنند؛ نه، اشکالی ندارد؛ اما اگر چنانچه این به معنای این باشد که ما به خانه‌داری به چشم حقارت نگاه کنیم، این می‌شود گناه. خانه‌داری یک شغل است؛ شغل بزرگ، شغل مهم، شغل حساس، شغل آینده‌ساز». ۱۱/۰۲/۱۳۹۲

ایشان در مراسم جاری کردن صیغه عقد یک زوج جوان در سال ۱۳۶۲ فرمودند: «ما نمی‌گوییم زن‌ها کار اجتماعی نکنند، چرا یک کار اجتماعی است که می‌توانند بکنند، حق دارند بکنند. یک کار‌هایی اجتماعی است که واجب است بکنند. یک کار‌هایی است که واجب است زن‌ها انجام بدهند. آن کاری که به عهده آنهاست، از آنها برمی‌آید، از غیر آنها برنمی‌آید، استعدادش را دارند، باید انجام بدهند. اما شغل اصلی و اولی زن، زن خانه بودن است. این تحقیر زن هم نیست، خیال نکنید. این احترام زن است، این تجلیل زن است. در خانه است، زن خانه است، محیط خانه را، یعنی آن محل رشد گیاه انسان را، گیاه انسان، این مرتب می‌کند، آماده می‌کند، مرد هم مخصوص این است که برود بیرون کارهایش را بکند و وسیله تغذیه این محیط را فراهم کند».

جامعه باید قدردان باشد

آنچه زن خانه‌دار در خانه و خانواده عرضه می‌کند، با آنکه قیمت‌گذاری نمی‌شود و قابل خرید و فروش نیست، اما دارای ارزش اجتماعی و فرهنگی است. تربیت فرزندان، حمایت عاطفی از همسر، ایجاد زمینه و فضای مناسب برای رشد فرزندان و تأمین امنیت روحی و روانی آنها و... همه اینها به بهای گران کار مادران در خانه بدست آمده است.

تردیدی نیست که به این مدیران بی‌ادعا، به معلمان دلسوز نهاد خانواده، به مادران همیشه بیدار و پرستار در خانه‌هایمان بدهکاریم. ما سال‌هاست وامدار زنانی هستیم که نشاط، سلامت و پویایی و ماندنمان را برای تاب آوردن، از آنها به ودیعه گرفته‌ایم.

به همین دلیل و ده‌ها دلیل دیگر باید قدردان آنها بود: «.. مرد باید قدردان باشد. جامعه باید قدردان باشد. حتماً بایستی بر روی کار زن‌های خانه‌دار ارزش‌گذاری ویژه بشود. بعضی می‌توانستند بروند کار بگیرند، بعضی می‌توانستند تحصیلات عالیه بکنند، بعضی تحصیلات عالیه هم داش تند - من دیدم زنانی را از این قبیل - گفتند ما می‌خواهیم این بچه را بزرگ کنیم، خوب تربیت کنیم، نرفتیم کار بگیریم. زن نرفته کار بگیرد، آن کار هم زمین نمانده؛ آن ۱۰ نفر دیگر رفتند آن کار را گرفتند. باید از این جور زنی قدردانی شود. تأمین اقتصادی‌شان، بیمه‌شان، بقیه چیز‌هایی که لازم است، باید در نظر گرفته شود».۱۴/۱۰/۱۳۹۰

رهبر شهید انقلاب همچنین در آخرین توصیه‌های خود در خصوص توجه به زنان خانه‌دار «پرهیز از تحمیل کار خانه به زن»، «کمک شوهر به زن در گذراندن عوارض فرزندآوری» و «باز گذاشتن راه ترقی و پیشرفت علمی و شغلی» را از حقوق زنان دانسته و با تأکید بر اینکه زن مدیر و رئیس خانه است، تأکید کرده بودند که باید از زنان که با وجود درآمد‌های ناکافی و ثابت همسران و گرانی اجناس، هنرمندانه خانه را اداره می‌کنند قدردانی کرد. ۱۲/۰۹/۱۴۰۴

منبع: روزنامه قدس